şükela:  tümü | bugün
32 entry daha
  • tek akisli zaman dusuncesiyle yapilmis guzel film. zaman yolculugunu konu alan cogu film gibi karmasikmis gibi gorunmesinden dolayi fazla ilgi cekmemis olmasi aci bir durum. aslinda cok basit bir kurguyla ilerleyerek temiz bir is cikarmis yonetmen.

    ama her tek akisli zaman dusuncesine sahip film gibi "zaman kaderdir" mantigiyla ilerledigi icin sorgulamadan izlemek gerekiyor. devaminda spoiler var, polis kenara cektirip arabayi baglamadan sanayide sokturun.. pardon ne diyordum karistirdim. devaminda spoiler var, polis kenara cek... lan ne oldu yine? neyse bu igrenc esprimsiyi yapmak kaderimmis. ama tekrar uyariyorum devaminda spo.. tamam sustum.

    tek akisli zaman kurgusundaki zaman yolculugu paradoksu filmdeki bazi noktalari sacma gosteriyor cunku bir noktada ozgur irade olmamasi sonucu cikarmak cok olasi. soyle anlatayim; boyle durumlar genelde kurgufilmlerde "gecmisi kurcalama yoksa evren patlar, acayip seyler olur, o zamanlar genctim hatalar yaptim ama sen farklisin, lan yuru git yok sana zaman makinesi falan" mantigiyla gecistirilir cunku aciklanamayacak bir paradoks olusturmustur. daha basitce izah edeyim, gecmise gidip birseyleri degistirip birilerini oldururseniz bu zaten basindan beri boyle olmustur. yani zaman yolculugu yapmadan once olay zaten olmustur. e peki zaman yolculugu yapmaktan vazgecerseniz? vazgecemezsiniz. iste "alternatif evren"leri iceren zaman yolculugu dusuncesi yerine tek akisli zaman dusuncesi uzerinden ilerleyince paradokslar birbirini kovaliyor. filmde cok basarili sekilde verilen gerilimse hem tek akisli zaman dusuncesine bagli kalip hem de gecmisi degistirebilirmis gibi davranmasinin getirdigi karmasiklik. asagida ne demek istedigimi daha acik anlatiyorum, bak hemen asagida;

    o yuzden dayi1 bahcede oturup(hector demek istemiyorum) kizi soyunurken gordugu anda dayi2 zaten kizi tehdit ederek soyundurtmayi basarmis, dayi3 de dayi2'yi engelleyememis oluyor. cunku dayi2 dayi1'i etkileyen birseyi onun gecmisinde yapiyor. iste bu noktada paradokslarin icinde bogulmamak icin dayi2 yerinde oturup beklemek yerine harekete geciyor. cunku harekete gecmek zorunda. cunku harekete gectigi icin dayi1 kizi soyunurken gordu. yani bu durumda dayi2'nin kendi iradesiyle yapiyormus gibi gorundugu sey aslinda iradesi disinda gerceklesiyor (onun acisindan). yani varolmayan bir sonucu varetmek icin harekete geciyor. e sonuc zaten varolmali degil mi? o yuzden ozgur irade karmasasi ise karisiyor. cunku sonuc sebebi doguruyor (normal evrende genellikle sebep sonucu dogurur)

    bu sebeple "yerinde oturup bekleseydi ya lavuk" diyemiyoruz agiz tadiyla ve bu sebeple film boyunca yaptigi butun sacma seyler de sorgulanamaz oluyor.

    neden sonuc iliskisinin tek akisli zaman yolculugu paradoksuyla harmanlayip karmasaya ceviren izlenesi, uzerinde dusunulesi bir filmi dusuk bir butceyle kotarmak takdiri hakediyor bence. hele ki yuzmilyon dolarlik butceye sahip nice film daha ortasina gelmeden kusma hissiyati yaratip bitse de gitsek havasi estirirken. tabii ki ele aldigi konunun muglakligi/deneyimlenemezligi sebebiyle bir suru arguman, tartisma, catisma yaratabilir, hatta cok basit ve gormezden gelen bir yaklasimi oldugu bile soylenebilir, ama herseye ragmen izlenmeyi hakettigi kesin.

    son bir tavsiye; eger bu filmi sevdiyseniz ve uzerinde dusunmek hosunuza gittiyse, mutlaka ama mutlaka ve kesinlikle mutlaka (abarttim) dzienniki gwiazdowe kitabini okuyun. hatta bosverin filmi mutlaka o kitabi bulup okuyun. cunku genelde butun zaman yolculugu filmlerindeki "kendinle karsilasma yoksa evreni patlatirsin" ucuzculugunun aksine o kitaptaki hikayede zaman yolculugu yapan karakter birbiriyle karsilasir, zaman yolculugu uzerine tartismaya girer hatta sonradan binlercesi bi araya gelip oylama bile yaparlar. iste bu filmdeki tek akisli zaman dusuncesinin en muhtesem aciklamasi o kitaptadir, okuduktan sonra bu filmi yavan bile bulabilirsiniz. kitaptan biraz cumleleri ve anlatimi degistirip (eger okursaniz keyfiniz kacmasin diye) soyle bir ornek vereyim ve bitireyim;

    carsamba ijon'u:
    "persembe gununun ijon'u benden yardim istedi, basim zonkluyordu, nasil bunu anlamamis olabilirdi, surekli konusarak sinirlerimi bozuyordu, 'eger sen persembe gununun ijon'uysan ve persembe gunu sorun hala cozulmemisse demek ki benim yardimim bir ise yaramayacak cunku senin zamaninda devam eden bir sorunu ben oncesinden cozmus olamam' dedim, yataga uzanip islik calmaya devam ettim."

    persembe ijon'u;
    "kabini onarmak icin yardima ihtiyacim vardi carsamba gununun ijon'undan onarim icin yardim istedim. bana 'eger sen persembe gununun ijon'uysan ve persembe gunu sorun hala cozulmemisse demek ki benim yardimim bir ise yaramayacak cunku senin zamaninda devam eden bir sorunu ben oncesinden cozmus olamam' diyerek yataga uzanip islik calmaya devam etti" .....
102 entry daha

hesabın var mı? giriş yap