şükela:  tümü | bugün
12 entry daha
  • ponzi oyununun en temel özelliği oyunu kuran kişinin elinde hiçbir mal varlığının olmamasıdır. şöyle söyleyeyim. diyelim ki bizim için dudak uçuklatacak ama finansal sistemde devede kulak kalacak bir paranız var. örneğin üç yüz bin tl. onun yüz bini ile ofisler açıp elemanlar tutuyorsunuz. diğer iki yüz bini ise hemen bu oyuna bulaşmamış birisine transfer edip şirket için kısa vadeli sermaye olarak kullanıyorsunuz. böylece işleri rayına koymadan ani para çekilişlerinde piyasaya kendinizi güvenilir olarak tanıtma imkanına erişiyorsunuz. sonra ponzi oyunu başlıyor. herkese bankalardan daha yüksek faiz vaadediyorsunuz. (yoksa adam mal mı parasını güvenilir finansal kuruma vermek yerine size versin) ayırdığınız sermaye ile birkaç yıl güvenilir iş adamı pozisyonuna erişiyorsunuz. sonra size daha çok yatırımcı, daha çok para geliyor. işler tıkırında. belki bir manken ile çıkıyorsunuz, belki de gazetelerin pazar eklerinde nasıl başardım konulu ropörtajlar veriyorsunuz. hayat size güzel. ama olur da bir gün ülkenin makro dengelerinin kötüleşeceği beklentisi oluşursa? işte o zaman s.ki tutarsınız. insanlardaki panikle birden kendilerini sizin bürolarınızda kuyruk beklerken bulabilirler. onların paralarını ödemek için yeni yatırımcılara ihtiyacınız var, hadi insanlara %300 faiz önererek yeni kaynak açtınız ve kuyruktaki insanların paralarını ödediniz diyelim. ya %300 vaadettikleriniz? onların paralarını ödeyebilmek için yeni yatırımcılara %400 faiz önermelisiniz ki diğerlerinin paralarını ödeyesiniz. demek istediğim ülkenin makro dengeleri iyiyken her şey tıkırında, ama bozulduğunda sürdürülemez bir oyuna girişiyorsunuz. bu durumda yapılması gereken en rasyonel şey kaçmaktır. zaten bu oyuna girişen bir insan bu oyunun sonsuza kadar oynanamayacağını bildiği için hem kaçış yolunu önceden hazırlar hem de arkasında borçları karşılığında haczedilmesi muhtemel hiçbir şeyi bırakmaz. bütün yatırımlarını yengesinin, dayısının, amcasının adına yapar.

    size bir örnek; rusya'da küçük bir kasabada yaşayan bir banker varmış. klasik ponzi oyununu oynayıp bankalardan daha fazla faiz sunup yatırımcı çekmeye başlamış. işleri o kadar iyileşmiş ki koskoca rusya toprakları içerisinde yüzlerce şubeye erişmiş. ama küresel krizin patlak vermesiyle herkes can havliyle şubelere akın etmiş. yazık mudilerin şirket üstünde haciz emri verebildikleri şeyler şubelerdeki musluklar, avizeler, masalar ve koltuklardan ibaret olmuş.
51 entry daha

hesabın var mı? giriş yap