şükela:  tümü | bugün
3 entry daha
  • doktora bir derece (degree), profesörlük ise bir pozisyon, unvan (job position, title).

    ne var ki, türkiye'de tıpkı yüksek lisans ve doktora gibi, doçentlik ve profesörlüğü de sınavla alınabilen bir derece haline getirmişler. dolayısıyla, doçentlik ve profesörlük, doktoranın üzerindeki dereceler haline gelmiş. ("askeri anlayışımıza uygun bir şekilde rütbeler belirlenmiş" de denebilir...)

    halbuki, varolan en yüksek akademik derece doktoradır. doçentlik ve profesörlük ise, bir kurumda kadrolu olarak hocalık ya da araştırma yapmakla ilgilidir. yani ikisi farklı şeyler. bu nedenle de, batılı bir akademisyenin kartvizitinde şöyle bir şey görmek sıradandır:

    --- kartvizit ---

    mickey mouse, ph.d.
    associate professor
    walt disney university

    --- kartvizit ---

    bir insan doktor olabilir, ama mesleğini bir üniversitede icra etmez; dolayısıyla profesörlüğü olmaz. ya da, bir eğitim kurumunda ders veriyordur, ama doktor değildir. ya da bir süre doçentlik yapmış, ama sonra ayrılmış ya da erken emekli olmuştur; dolayısıyla "artık" doçent değildir. bunlar birbirlerinden farklı şeyler.

    son olarak, iyi bir üniversitede bütün profesörlerin doktora derecesine sahip oldukları söylenebilir. ancak, kimi okullar sadece yüksek lisansı olan birini de öğretim kadrolarına dahil edebilirler. tabii, bunu yapan okulların araştırma değil öğretimle meşgul oldukları muhakkak gibidir. zira doktorası olmayan bir kişi, sadece ders verebilir. böyle birinin bir üniversitede kadrolu olarak araştırma yapması pek duyulmuş bir şey değildir.

    bütün bunlardan hareketle, abd'de ve kimi başka yerlerde profesörlere neden "doctor" şeklinde hitap edildiği de herhalde anlaşılabilir. misal:

    — dr. mouse, türkiye'de en yüksek maaşı öğretmenler alıyormuş, doğru mu?
    — parmak kaldırmadan konuşma, it oğlu it! burası dingo'nun ahırı mı?

    yukarıdaki metnin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabilecek bir ek:
    profesör kelimesi öğretmen anlamına gelir. hatta, (sözgelimi) ispanyolca ve fransızcada ilkokul öğretmeni de profesördür. biz böyle ekini kökünü bilmeden ithal ettiğimiz kelimeleri, (literal manasıyla söylüyorum) "ezbere" kullanmış oluyoruz. halbuki, profess'ten professor olmuş; tıpkı dersten müderris olduğu gibi. yüzlerce yıl boyunca yaptığımız gibi müderris demeye devam etseydik, herhalde daha iyi olurdu.

    ek/edit: (#50494498) numaralı girdide türkiye'ye özgü bazı detaylar hakkında bilgiler verilmiş. bazı insanların doktora öncesinde bunları bilmeleri iyi olabilir.

    tema:
    (bkz: eğitim /@derinsular)
9 entry daha