şükela:  tümü | bugün
24 entry daha
  • yanlış veya hatalı sorulan bir soru.

    domuz, tarih boyunca dünyanın neredeyse her bölgesinde beğeni ile tüketilen bir besin kaynağı olmuştur.
    dünya nüfusunun çok büyük bir yüzdesi böyle bir yasaktan haberdar bile değildir.

    sanırım sorulmak istenen, "domuz eti islam'da neden yasak?" olacaktı.
    doğrudan ve kısa bir cevap vermek gerekirse, çünkü domuz eti yahudi inancında haram kabul edilmiştir de ondan.

    nasıl ki kuran tevrat'tan esinlenmeyse, nasıl ki mitolojileri, efsaneleri onlardan öykünmeyse; gıda alışkanlıkları da büyük ölçüde yahudilikten alınmadır veya aynı kaynaktan çıkmadır. ancak bu ortak kaynak ilahi falan değildir.
    bu sebepledir ki yurtdışında helal restoran bulamayan müslümanlar, yahudi koşer'e uygun yerlerde yemek yiyebilmektedirler.

    başlığa girilen entrylere şöyle bir göz gezdirdim, domuzun haram olmasının gerçek sebebine değinen hiç olmamış.
    işte bakteriden dolayı, allah'ın işine karışma, çünkü kendi dışkısını yiyor, eşini kıskanmaz falan fişman gibi saçma sapan açıklamalar..

    bakteri dediğin şey her hayvanda mevcut, hatta kendi üzerimizde bile milyonlarca çeşit taşıyoruz, hatta onlar sayesinde yaşıyoruz.
    yok zararlı, virütik bir şeyden bahsediliyorsa, iyi bakılmayan küçükbaş-büyükbaş hepsinde bu olabilir.
    ayrıca kümes hayvanlarının çoğu kendi dışkısını yer, büyükbaşlar kendi dışkılarının üzerinde yatmaktan hoşlanır vesair..
    yani sebepler bunlar değil...

    1- domuz, göçebe topluluklara ayak uydurabilen bir hayvan değildir.
    2- yasaklandığı öğretilerin egemen olduğu coğrafyalarda çöl iklimi yaşanır ve domuz eti sıcakta bekletilmeye hiç uygun değildir.

    bunlar yasak olmasının daha mantıklı izahatları olabilir.

    ancak,
    bu dinlerde domuz, tanrı katili olduğu için yasaktır.

    neden?

    yahudiliğin ve doğal olarak islam'ın da beslendiği ana kaynak sümer mitolojisidir.
    sümer mitolojisinin en önemli tanrısı tammuz'dur. kendisi doğa ile alakalı bir tanrıdır. tarımla, hayvancılıkla, bitki örtüsü ile doğrudan ilişkilidir. bunun sevgilisi de inanna'dır.
    tammuz'un diğer adı dumuzi'dir. adından da anlaşılacağı üzere domuzla alakalı bir durumu vardır. çünkü bir domuz saldırısıyla ölmüştür.
    (edit: oktay dogangunung betidikleri'nin uyarısıyla;
    dumuzi-domuz kelimeleri dilbilimsel olarak birbirleriyle bağlantılı olmayabilirmiş.
    ben hem fonetiğin, hem de hikayelerin oldukça benzeşmesinden yola çıkarak bu ihtimalin göz ardı edilmemesi gerektiğini düşünüyorum ama yine de notumuzu düşelim.)

    miladdan önce 2500'lerde sümer medeniyeti toprakları, sami ırktan akadların eline geçti. sami ırkı, önünde muazzam bir kültür buldu ve topraklarını ele geçirmelerine rağmen sümer mitlerinin, efsanelerinin azametine karşı koyamadı. bunları kendi efsaneleri ile harmanladı ve ihraç etti.

    tammuz ve inanna mitosu coğrafyanın tümüne yayılmaya başladı.
    babil'den, antik yunan'a kadar her uygarlık bundan nasibini aldı.
    anadolu'da kybele ve attis olarak, fenike'de adonis ve astarte olarak hayat buldu. fenikeliler gemicilikle, deniz ticaretleriyle bu mitolojiyi roma ve yunan topraklarına götürdü ve inanna oralarda meşhur afrodit'e dönüştü.

    semitik topraklarda ise inanna, iştar olarak anıldı. müslümanlığı doğrudan şekillendiren sabiilik inancının ay tanrısı -veya kimilerine göre tanrıçası- sin'i ve çevre yörelerdeki diğer tanrıları da etkiledi ve şekillendirdi.

    ve bu mitolojilerdeki tammuz yansımalarının neredeyse tamamı bir domuz tarafından öldürüldü. attis de, adonis de domuz saldırısıyla öldü. sümer tanrısı tammuz'un domuz tarafından öldürülüşünün yansımaları bütün coğrafyalarda bir şekilde karşılık buldu.

    ek bilgi: nasıl ki aşil tendonunun adı akhilleus'un topuğundan vurulmasına bir gönderme ise, kızlar arasında "brad pitt kası" denilen adonis kas grubunun ismi de adonis'in kasığından ısırılarak ölmesinin bir yansıması oldu.

    ve domuz nefreti işte böyle başladı...

    utancından pipisini kesen attis uğruna binlerce yıldır sünnet olan toplumlar, tanrılarının katillerinin etini hiç yerler mi?

    the death of adonis
    (bkz: attis/@visitors)
    (bkz: ay tanrısı/@visitors)

    tekrar edit.
    dumuzi ve domuz kelimelerinin fonetik benzerliğine dikkat çekmem birilerini öyle kızdırmış ki paragraflarca hakaret etmişler, entrymin içeriğinden bağımsız olarak cehaletle, hıncal uluçculuk oynamakla suçlamışlar. neden kızdınız ki bu kadar, nereye dokundu? bu fonetik benzerlik benim uydurmam değil. sir james george frazer'ın dikkat çektiği bir durum. hadi muazzez ilmiye çığ'dan hoşlanmadınız diyelim, bu benzerlikten harvard profesörü gönül tekin de bahseder. mitoloji sizin tekelinizde mi? tammuz sümer tanrısı değil demek ne haddinize? mezopotamya medeniyetleri arasında keskin çizgileri tarih çekememiş siz hangi cesaretle başardınız bunu? ve bunu yaparken insanları cehaletle suçlama ukalalığı için ne yiyip ne içtiniz?

    bunlar menkıbeler, esatirler yahu. pek tabii ki coğrafyalardan coğrafyalara birebir anlatımlar mümkün mü? illa ki anlatı farkları olacaktır. attis kiminde penisini keser ölür, kiminde domuz saldırısıyla..
    tammuz inanna aşkı elif şafak romanı tadındaymış. lafa bak hizaya gel. 4000 senelik vazoya işlenmiş duruyor git bak. adam hırsından entrydeki typoya bile saldırmış. bir de herodot'tan alıntı yapmış, bir alıntı da ben yapayım;

    "domuz yememek için bir sebepleri var ve ben bunu biliyorum, ancak bunu söylemem uygun olmaz." herodot!
    ve adam ilaveten diyor ki, bu mısırlıların normalde domuzla momuzla işi olmaz, sadece bazı özel günlerinde domuz kurban ederler, o günlerin haricinde de yemezler, hatta tiksinirler. hatta domuz çobanları en alt sınıftan insanlardır.

    edit:
    büyük çoğunluğu konuyla alakasız kaynaklarla bilimsel tartışma havası verilmiş, ancak asıl maksadı belli saldırılara ve onun şakşakçılarıyla polemiğe girecek ne motivasyonum var ne iştahım.
    şimdi benim entryimin bir odak noktası var; ben domuzun sami dinlerinde genel olarak hoş karşılanmayışını mitolojik sebeplere bağlıyorum. ve onlar da adları gibi biliyorlar ki bunun üzerinde kafa yormak için gerçekten çok mitos, rivayet, hikaye masal var...
    bunu entryimdeki yazım hatalarından çarpıtmaya da çalışsanız, 4500 yıllık vazoya 4000 yıllık dememi de kullansanız, konuyu başka yöne saptırmak için farklı manipülasyonlar da yapsanız boş.
    demeter'den pessinus'a, dyonisos'dan mısır medeniyeti'ne, sümer'den sabiiliğe kadar domuzu diğer hayvanlardan bazen olumlu, çokça da olumsuz ayıran tonla nokta var.
    hal böyleyken bunlar hakkında yorum yapılması, fikir beyan edilmesi kadar doğal ne olabilir bilmiyorum.

    bunlara karşın, iddialarımı 'sözde' çürüten o yazıları okuduğumda detaylarda boğulmuş ve aslında bir fikri olmayan, varsa da o fikri kullandığı bilimsel metodolojiyle çelişkili duracağından dolayı beyan edemeyen bir profil görüyorum.
    yani benim yazımda domuz antipatisi mitolojiye bağlanıyor. siz de deseniz ki, hayır kardeşim allah yasak dediği için yasak. e o da yok...

    dumuzi neden en önemli tanrı demişim. soru bu.
    ne diyeyimki şimdi buna? acaba panteonda en üstteki tanrı anlamında değil de, çevre kültürlerde en çok yansıması olan olan tanrı olduğu için olabilir mi? yani öyle bir manipülasyon var ki şu sorulara cevap vermek zorunda kalmaktan hicap duyuyorum.

    ya herşeye cevap verecek gibi oluyorum sonra temmuz bir sümer tanrısı değildir deyişleri aklıma geliyor, vazgeçiyorum.
    evet babil mabadından böyle bir tanrı uydurdu, sümerle mümerle alakası yok. hıhı.

    bir süre sonra bu editlerin hepsini sileceğim, insanların öyle ya da böyle teveccüh gösterdikleri bir entry olmuş.
    okumak, araştırmak isteyen yüzlerce mesaj aldım bu yazı için, ki gerçekten üzerinde detaylı bir çalışma yaparak hazırladığım bir şey değildi.
    milletin ilgisini çekmiş, mesaj atıp kitap soruyorlar. bildiklerimi sıralıyorum, insanlar okurlar, doğru bulurlar, yanlış bulurlar...
    yarın birgün üzerlerine yeni şeyler eklerler veya direkt çürütürler. hiçbirinden de gocunmam.
    başlığın altında onlarca allah dediği için yasah, çoh garıştırmayın minvalinde entry var. gidin onları manipüle edin sözde bilimsel metodoloji kisvesi altında nefret kusanlar.

    2021 editi: hede vs.
111 entry daha
hesabın var mı? giriş yap