şükela:  tümü | bugün
458 entry daha
  • başka insanlar edebi gücünü tartabilecek bir yetkinliğe sahiptir elbet, ben asla hiçbir romanı okurken bunu bilinçli bir eylem olarak yapamadım. daha çok, paylaşılmış ve ortak bir delilik ya da ortak bir bilinçaltının resminin çizilmesi olarak gördüm, bir yazarın romanlarını okuma eylemini.

    kendisi, ortalama insanın dış kabuğunun altındaki deliliği resmeden ya da bu deliliğin açığa çıkmasını mümkün kılan kurgular yaratmıştır. dostoyevskiyi en büyük yapan, en klasik yapan budur, yoksa en güzel cümleyi yazmak, en süslü kelimeleri kullanmak belki kelimelerle uğraşan insanlar için daha değerli olabilir. "dostoyevski şişirme bir edebiyatçıdır" demişti biri, bunu daha sonra bir başkasından da duydum. bu mankafalar için mesajın anlatım biçimi, mesajın içeriğinden daha önemli olduğu için böyle insanları gördükçe edebiyat, bilim, sanat, insanın bıraktığı ize dair her teknik, insanı insandan ayıran ve kalplerin arasına duvarlar ören bir babil bulamacıdır. bizim gibi insanlar içinse, mesele, bir delinin anlattığından farklı değildir, gerçekten de çıkın bir gün bakırköy ya da erenköy ruh ve sinir hastalıkları hastahanesini ziyaret edin. ağır şizofreni hastalarının anlatımları, hayata uyum sağlayamamış birinin kafasındaki bilinçaltı resmini anlatma çabasını anlamaya çalışın. onun gördüğü görüntü ile sizin gördükleriniz farklı değildir, aynı hakikati görürsünüz sadece 'hasta' olan kişiyi 'normal' olan kişiden ayıran şey, normal insanın hastadan daha iyi bir şekilde hayatın saf görüntüsünün travmalarıyla başa çıkmasıdır, bu ise bir bastırmadır, bir yok saymadır. cehennemin dibinde yaşarken sadece cehennemi yok sayanlar akıllarını belli bir normallik bandında tutabilir.

    işte bu adam, yani suç ve ceza'nın bir çok farklı kısmında deliliğin bandına giren mevzu bahis yazar, ortalama bir insanın, çarkların arasında sıkışıp parçalanan birinin kafasında olup bitenlere vakıf biridir. yoksa en süslü cümleyi yazdı diye iyi bir edebiyatçı değildir, belki ondan daha muhteşem betimlemeler kullanan yazarlar vardır ama bu da okuyucunun pek umurunda olmaz. burası hayat, ve herkes hakikatle ilgileniyor, en azından ruh sahibi olan insanlar. o da hakikati, gerçekten ayırabilip yazan, ara ara içine girdiği bunalım denizinden incilerle çıkan ermiş bir adam. deliye baktığında onun iç dünyasındaki zenginliği görebilen, ve de en önemlisi bu zenginliğin hangi travmalar sonucunda ortaya çıkabileceğini çözmüş biridir dostoyevski.
975 entry daha