şükela:  tümü | bugün
29 entry daha
  • arjantin, avusturya, belçika, bulgaristan, çek cumhuriyeti, doğu timor, ekvador, finlandiya, galler, hırvatistan, iskoçya, israil, izlanda, japonya, kolombiya, macaristan, makedonya, paraguay, polonya, portekiz, romanya, sırbistan, slovenya, şili ve türkiye'de seçim sonrası milletvekili sayılarının hesaplandığı sistem. karmaşık gibi görünse de gayet basit bir sistem. adil olup olmadığı ise tartışmalı.

    belçikalı bir hukukçu ve matematikçi olan victor d’hondt’un bulduğu bu sisteme göre, bir seçim çevresinde her partinin aldığı oy toplamı, sırasıyla 1’e, 2’ye, 3’e, 4’e ... bölünür ve o seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısına ulaşıncaya kadar bu işleme devam edilir. elde edilen paylar, parti farkı gözetmeksizin, büyükten küçüğe doğru sıralanır. milletvekillikleri bu sıralamaya göre partilere tahsis edilir.

    örnek vermek gerekirse; bir ilin 8 milletvekili hakkı olsun ve barajı aşan 5 parti aşağıdaki oyları almış olsun.

    a: 76.000 oy
    b: 52.000 oy
    c: 36.000 oy
    d: 22.000 oy
    e: 14.000 oy

    bu oyları sırasıyla 1'ye 2'ye 3'e ve 4'e ve 5'e bölelim..

    a: 76.000, 38.000, 25.333, 19.000, 15.200
    b: 52.000, 26.000, 17.333, 13.000, 10.400
    c: 36.000, 18.000, 12.000, 9.000, 7.200
    d: 22.000 11.000, 7.333, 5.500, 4.400
    e: 14.000, 7.400, 4.666, 3.500, 2.800

    örnekteki payların büyüklük sırasını alalım:
    1) 76.000(a),
    2) 52.000(b),
    3) 38.000(a),
    4) 36.000(c),
    5) 26.000(b),
    6) 25.333(a),
    7) 22.000(d),
    8) 19.000(a),

    1, 3, 6 ve 8. sandalyeler a partisine, 2 ve 5. sandalyeler b partisine, 4 ve 5. sandalyeler c partisine, 7. sandalye d partisine gider. e partisi sandalye kazanamaz. d'hondt sistemine benzer birçok sistem vardır. bunlardan biri sainte–laguë sistemidir. azınlıkta kalan partiler de temsil edilebilsin diye oylar 1,2,3,4'e değil; 1,3,5,7'ye bölünür. örneğin yukarıdaki oylar bu şekil bölündüğünde e partisi 1 sandalye kazanmaktadır. iskandinav ülkeleri sainte–laguë sistemini uygulamaktadır; ancak çok küçük, marjinal partilerin de parlamentoya girmesine ve bu durumun bir istikrarsızlık unsuru olmasına yol açabileceği kaygısıyla ilk böleni 1,4 olarak saptamışlardır. yani iskandinav ülkelerinde oylar 1.4, 3, 5, 7... şeklinde bölünmektedir. yukarıdaki oylar iskandinav ülkeleri yöntemine göre bölündüğünde e partisi yine sandalye kazanamamaktadır.
19 entry daha