şükela:  tümü | bugün
123 entry daha
  • "haddini aşan zıddına döner."

    koca evrendeki tüm akıllı yaşamların aforizmalarını toplasanız bu söz kadar fizikten geometriye, matematikten biyolojiye, psikolojiden kozmolojiye her yerde izini görebileceğiniz pek az laf bulursunuz.

    bu izlerden biri de depresyon sonrası manide görülür. aslen bir savunma mekanizması olan maniyi geliştiren, yani manik kişi depresyon boyunca (bu depresyonun açıktan olması gerekmez, monoton bir hayat ve iç dünya da yeterlidir) o kadar işe yaramaz, değersiz, pasif, terk edilmiş, cezalandırılmış, günahkar, tembel, özgüvensiz, dışlanmış, tercih edilmemiş hisseder ki; üç ana sebepten ötürü mani gelişir.

    1) tehlike çanlarının çalması. depresif bireyin beslenme, uyku gibi gereksinimlerini karşılamamaya başlaması ve/veya intiharı düşünmesi, bunu planlamaya başlaması üzerine temel içgüdünün (hayatta kalma) uyanması. beyninizin size yaşamaya devam etmeniz için rüşvet vermesi, nöronların kendi aralarında "bizim konak elden gidiyor, bunun yüzünü bir güldürmek lazım." diye fısıldaşmaları sonucu, "yollayın dopamini, verin serotonini, böbrek üstünü dürtün, fazladan mesai var." "yetmiyor, hala depresif." mesajlarından sonra şöyle bir şey olur;
    "kapakları açın. her şeyi salın."

    manik de şöyle düşünür: "hayat güzel aslında ya. aa cidden güzel. aşırı güzelmiş. öyle böyle güzel değil. renklere bak ne canlı. ben yaşayayım en iyisi."

    2) zihnin alt itkilerle ya da bilinçli olarak üzerine düşünme ile "ben kendime/hayatıma ne yapıyorum?" "sınırlı zamanımı neden inek şeltesi gibi geçiriyorum?" şeklinde bir aydınlanma yaşaması. ve depresyon süresince boşa geçirdiği her saniyeyi hırsla yaşaması, panda gibi uyuduğu günleri telafi etmek için günlerce uykusuz kalması, telefonuna çıkmadığı her insan için çenenin düşmesi, güneşin parlaklığını unuttuğu her günün hatırına eve sokulamaması, gülümsemeden geçen saatler uğruna histerik kahkahalar atması, her başarısızlık için yeni projeler üretmesi. özetle "telafi edeceğim ulan." hırsı.

    3) zaman boyutunda ilerlediğini hissetmek. ikinci maddeyle bağlantılıdır. genelde stres ile tetiklenir, beyin "az zamanda çok ve büyük işler yapmalısın." mesajını aldığında aktive olur. yetiştirilmesi gereken bir proje, ödev, kendinizi göstermeniz gereken yeni bir iş ya da çevreden birinin ölümü durumunda, bilinen ama hissedilmeyen "zaman geçiyor." gerçeğinin çat diye yüze vurulması durumunda beynin zapt edilemez bir hızla her şeyi yetiştirmek, yarın yokmuş gibi yaşamak istemesi. çok yoğun hissedilen bir "kazık dikmedim bu dünyaya, başarısızlık yok, her şey geçici, herkes geçici." farkındalığı sonucu aşırı umursamazlık. o meydanda çıplak koşan, çılgın borçlara giren manikler hep ondan.

    --
    depresif dönemde canları nereden yandıysa oradan okşanır manikler. günahkar hissediyorlarsa ayarı tutturamayan beyin sonucu "son peygamber benim. hayır hayır, ben tanrıyım." diye gezebilirler ertesi gün, aşağılık kompleksine kapılmışlarsa pek tabii en üstün onlardır, dışlanmış hissediyorlarsa onları sosyal üstünlük kurmaya çalışırken görebilirsiniz, varoluştan dolayı acı çekiyorlarsa yaşamın bir armağan olduğundan bahsedebilirler, tercih edilmediklerini düşünüyorlarsa erotoman olmaları işten değildir. kendilerini teselli edip yine kendileri coşarlar yani.

    manik kişi zihninde bir cennet kurmuştur, bu yüzden olur olmadık öfkelenir, normalden agresif davranırlar. "alanını savunma" içgüdüsü ile o cenneti korumak için her şeyi yapacaklardır. hezeyanlarını konuşarak kabul ettirmeye çalışmanız onlara yalnızca kafayı daha da sıyırtır ve sizi tekrar mani öncesi güçsüz, mutsuz, düşkün hallerine döndürmeye çalışan şeytanlar olarak görürler. o hale dönmemek için en ufak aksilikte dahi parlarlar, paranoyalar artar. herkes onların kötülüğüne çalışıyordur, herkes onlara bakıyordur, onların hakkında konuşuyordur vesaire.

    o an tek bir amaç vardır, bir daha asla ama asla eskisi gibi olmamak. bunun için her türlü madde, eğlence, suç mübahtır.

    sonra hem bedenin tükenmesinden hem de beynin "bu yine elden gidiyor." deyip frene basmasından ötürü zıddına dönülür. yani depresyon.
27 entry daha