şükela:  tümü | bugün
15391 entry daha
  • --- 6x04 - the book of the stranger spoiler ---
    son bölümde dany yine ateşlerin içinden yanmadan çıkıp dışarıdaki kalabalığı secdeye getirince, sanırım şu "targaryenler yanmaz" muhabbetini tekrar ziyaret etmenin vakti geldi.

    ilginç olan, bu sorunun tam 16 sene önce george r. r. martin'e sorulmuş olması. kendisinin cevabı şöyle:

    soru: "targaryenler, ejderhalarıyla bağ kurduklarından ateşe bağışıklık mı kazanıyorlar?"
    grrm: "(...) targaryenlerin ateşe bağışıklığı yok. dany'nin ejderhalarının doğumu benzersiz, büyülü ve mucize bir olay. dany, "unburnt" lakabını ateşe yürüyüp sağ çıktığı için alıyor ama erkek kardeşinin ateşe dayanıklı olmadığı kesin."

    şimdi biz diziye kızıyoruz diye, "ya dizide yanmıyor işte mına koduklarım" diyenler oluyor. anlıyorum sizi, evet dizi böyle bir yol seçti. ama bu, yazarının direk yalanladığı bir olayı, sırf dramatik gözüküyor diye gerçekmiş gibi işlemelerinin özürü olamaz. eğer, peter jackson, lord of the rings'te, gollum'a kanat taksaydı, "ya film böyle işliyor işte" mi derdiniz, yoksa "bu ne amk!?" mı? eh bu da aynı hesap. kızıyorsak, bir sebebi var. bundan sonra dany'nin bütün sahneleri şöyle olsun o zaman.

    - kraliçem, astapor orduları kapıda.
    + benzin getir bana jorah.

    - kraliçem, king's landing göründü.
    + çakmak var mı yanında daario?

    - kraliçem, white walkers kapıda.
    + missandei, al bakim şu tepsiyi ben harlayınca hızlıca yelle.

    bunun adı dany'nin mucizesi değil, bildiğin tembel senaryo yazarlığı. dizi kitabı geçti artık ya, senaristlerin aklına orjinal hiç bir fikir gelmiyor. eğer dizi gerçekten "targaryenler yanmaz" kuralını işleyecek olsaydı, ilk sezonda viserys'i alev alırken görmezdik. ama belli ki, bunu istedikleri zaman kullanmak için sadece dany'e özgü bir özellik olarak kenarda tutuyorlar.

    - hocam aklıma bir şey gelmiyor ne yapsak da khalasara diz çöktürsek?
    + e 1. sezonda ne yaptıysak onu yapalım hocam.
    - daha büyük yapalım bu sefer.
    + evet büyük olsun ama yine meme olsun içinde.

    dany'i yanmayan süper kahramana çevirmek, size basit bir şeymiş gibi gelebilir ama beni acaip rahatsız ediyor. çünkü, böyle bir kararı aldığınız zaman, aynı evrende başka süper kahramanlara da kapıyı açıyorsunuz. bir sonraki adım ne? "jon snow, götünden buzlu badem fırlatabiliyor" mu? yarın, dany, fireball atmaya başlarsa ona da eyvallah mı diyeceksiniz?

    diyebilirsiniz ki, kitapta bir sürü doğaüstü olay oluyor, dany'nin ateşe dayanıklı olmasının ne farkı var. kitabın dünyası 25-30 senede yaratılmış, kendi içerisinde kuralları olan ve bir çok fantezi romanına göre çok daha ayakları yere basan bir dünya. bu dünyada birbirine fireball atan büyücüler, yeryüzüne inip savaşan tanrılar, orklar, elfler, entler yok. var olan büyü ve büyülü yaratıklar da, çok dikkatli bir şekilde kullanılıyor. grrm, kendi dünyasını mümkün olduğunda gerçekçi tutmaya çalışıyor ve onun bu tutumu, bu seriyi özel yapan faktörlerden birisi. eğer, dany'nin ateşe dayanıklı oluşu, onun kararı olsaydı, buna diyecek bir şeyim olmazdı. ama bu, sırf tembel senaristler dramatik bir sahne yapabilsin diye alınmış boktan bir hbo kararı ve leş gibi hollywood kokuyor.

    1. sezondaki ile 6. sezondaki ateşe yürüme sahnelerini biraz daha derinlemesine inceleyelim bak, neden gıcık olduğumu daha iyi anlayacaksınız.

    ilk sezondaki sahne, kitaba sadık gibi gözükse de, dizinin işlemediği detaylar yüzünden gizem açısından zayıf kalıyor. grrm, bu olay büyülüydü diyor. peki, büyülü olan neydi?

    o ateşin içerisindeki malzemeleri hatırlayalım,
    1 adet daenerys targaryen
    1 adet khal drogo cesedi
    3 adet ejderha yumurtası
    1 adet mirri maz duur
    1 ton budaklı odun

    bu karışımın içerisindeki kritik malzeme ne biliyor musun? hayır lan, odun değil; mirri maz duur. kendisi, kitaptaki en gizemli karakterlerden birisi ve belki de karşımıza çıkan en yetenekli büyücü. memeleri hariç melisandre'den çok daha güçlü olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. çünkü, melisandre'nin asshai'de öğrendiği gölge büyüsüne, mirri maz duur da hakim. nitekim, khal drogo'yu geri getirmek için bunu kullandığına dizide de şahit olduk. kendisini drogo'nun cesediyle beraber çadıra kapatıp yaptığı ayin kitapta çok daha detaylı bir şekilde anlatılıyor. bu ayinde, mmd bir yandan büyülü şarkılar söylüyor bir yanda da çadırın dışından beraber dans ettiği gölgeler görülüyor. gölge büyüsüne ek olarak, kendisi maesterların merkezi citadel'de, kara büyü araştırmaları yapan tek maester olan marwyn'in eğitimini almış. (aynı eğitimi alan bildiğimiz 2 karakter daha var: oberyn martell ve qyburn). o da yetmemiş jogos nhai'nin büyülü şarkılarını öğrenmiş. bütün bunların üstüne mirri maz duur'un annesi de bir lhazareen büyücüsü. yani bu hatun, belki de kitaptaki en güçlü büyücü. peki, bu büyücü, dany'nin ateşle olan ilk imtihanının "büyülü" olmasının sebebi olabilir mi?

    bakın bu noktada, olayın kitapta tam olarak nasıl geliştiğini söyleyeyim.
    - dany, khal drogo, mirri maz duur, odun ve ejderha yumurtalarının olduğu düzeneği ateşe veriyor.
    - alevler bir kaç saniye içerisinde yükseliyor ve ateşe doğru yürüyen daenerys, çok sıcak olduğu için geri adım atıyor.
    - mirri maz duur, büyülü şarkısını söylemeye başlıyor
    - alevler mirri maz duur'u kaplamaya başlıyor ve büyücü daha da acıyla bağırarak ritüeline devam ediyor
    - dany, alevlerin içerisinde durabildiğini farkediyor.
    - mirri maz duur'un sesi azalıyor ve hatun alevlerin içerisinde kayboluyor
    - dany, ritüelden yanmadan çıkıyor.

    şimdi, kitap için bu kadar kritik olan bir olayda, ateşin içerisinde son derece güçlü bir büyücünün ayin yapmasının bir tesadüf olduğunu söyleyebilir miyiz? belli ki, george martin'in de bahsettiği "büyülü" olayının kaynağı, mirri maz duur. zaten, kitaptakı olaylar silsilesi de, bunun ipucunu verecek şekilde dizilmiş. dany, ilk başta ateşe yaklaşamazken, mmd ayinine başladıktan sonra bir anda ateşten etkilenmez hale geliyor.

    bu olayın tam olarak nasıl geliştiği konusunda iki öne çıkan ihtimal var.

    birinci ihtimal, mmd'nin kendisini ateşten korumak için büyü yaptığı ve bu büyünün bir şekilde dany'nin işine yaradığı. yani, ya mmd, alevler içerisinde kalırken ayinini tam olarak tamamlayamadı yada büyünün etki alanı daha küçük kalıp dany'e denk geldi. başka bir olasılık, gölge büyüsü sırasında çağrılan gölgelerin, mirri maz duur'u değil dany'i korumayı seçmesi. belki de, içyüzünü sadece grrm'in bildiği gizemli bir olay var ortada. emin olduğumuz tek şey, mmd'nin ayininin dany'i korumuş olması.

    preston jacobs'un başını çektiği bir grup da, mirri maz duur'un bunu bilerek yaptığını savunuyor. bu gruba göre, mmd'nin dany ile rastlaşması tesadüf değil ve bu büyücü, dany'nin ejderhalarının doğumunu sağlamak için orada. hatta, pj bunu daha da ileri götürüp, citadel bağlantısından dolayı, mirri maz duur'un martelller için çalıştığını da iddia ediyor. mmd-marwyn-oberyn-qyburn bağlantısı gerçekten çok ilginç olsa da, bunun bir martell planı olduğunu söylemek sanırım şu an işi biraz fazla ileri götürmek oluyor. bana göre, mirri maz duur'un hizmet etme olasılığı olan bir başka grup da r'hollr kilisesi olabilir. sonuçta, ateşle ilgili büyülerin uzmanlığı onlarda.

    sonuç olarak mirri maz duur orada olmasaydı, ateşe yürüyen dany, yanarak can verecekti. zaten geçmişte benzer şekilde can veren targaryenler de var. wildfire içip ölen de var; ejderha doğurtacam diye bütün sarayı yakan da. zaten, dany'nin de yaptığı bundan farksız değil. kendisi, dilini bile bilmediği barbar gruba satılmış, abisi bu barbarların lideri olan kocası tarafından öldürülmüş, sonra onu bu yabancı ortamda koruyan tek kişi olan khal drogo ölmüş ve dany, çevresindeki bir avuç insanla, koskoca bir çölün ortasında yapayalnız kalmış. elinde kalan tek değerli şey de ejderha yumurtaları. bence, dany'nin ateşe yürümesi aerion brightflame'in wildfire içmesinden farklı değil. sadece içgüdüyle oynanmış bir kumar. hatta, aerion'dan farklı olarak çaresizlik sonucu oynanmış bir kumar. martin'in bahsettiği mucize bence dany'nin ateşten sağ çıkması değil; dany ve mirri maz duur'un aynı anda orada buluşması.

    gelin şimdi 6. sezondaki sahneyi inceleyelim.
    dany, ben yanmam diyip ortamı ateşe veriyor ve harbiden de yanmıyor.
    bitti.

    arkasında hiç bir gizem, büyü ve derinlik bulundurmayan sahnenin nesini analiz edeyim? o yere düşen meşalelerin bir anda nasıl duvarlara ulaştığına, 15 tane savaşçı khalın küçük çocuklar gibi kaçışmasına, bir oda dolusu kaslı adamın ahşap yapının kapısını yada bir penceresini kıramamasına, dışardaki 100bine yakın adamın 1 tanesinin bile liderlerini kurtarmaya gelmemesine bir açıklamanız var mı? üstüne bir de dany neden yanmadı desem, "targaryenler yanmaz" diyeceksiniz ama viserys'in, aerion'un, aegon'un neden yandığını açıklayamacaksınız.

    zaten anlatmaya çalıştığım problem bu. dizinin icat ettiği hiç bir şeye tutarlı bir cevap verme derdi yok. ben, yapılan bir çok değişikliği anlayışla karşılıyorum. ramsey'nin mektubunun zamanlamasını mı değiştirdin; olabilir. sansa, oraya gitmedi buraya mı gitti; olur. brienne, o karakteri değil bu karakteri öldürdü; tamamdır. ama yansıttığın dünyanın kurallarını kafana göre değiştirmeye başladığında, artık o uyarlama olmaktan çıkıp yepyeni bir hikaye olmaya başlıyor ve ben hbo'nun senaristlerinin yarattığı dünyayı izlemek istemiyorum. grrm'in dünyasında geçen bir dizi izlemek istiyorum. daha önce verdiğim lotr örneğini düşünün mesela, kitapta elfler helm's deep'e yardıma gelmiyor ama peter jackson bunu filme ekledi. kimse şikayet etti mi? hayır. çünkü, elflerin rolünü güçlendiren bir seçimdi ve uyarlandığı eserin kurallarına tecavüz etmiyordu. ama pj aynı elfleri, ateşe dayanıklı yapsaydı bunu hepimiz saçmalık olarak görürdük. uyarlama değişikliği ile kural değişikliğinin farkını iyi ayırt etmek lazım. son bölümde, dany'nin ateşin içinde büyü filan olmadan takılması, hem ileride problem olacak bir senaryo seçimiydi, hem de ejderhaların doğduğu sahnenin gizemini silip atan bir gelişmeydi.

    neyse, çok zırvaladım aslında amacım şikayet etmekten daha çok dany'nin ejderhaları geri getirdiği sahnenin gizemini, kitabı okumayanlara da aktarmaktı. umarım başınızı ağrıtmadım.
    --- spoiler ---
6227 entry daha