şükela:  tümü | bugün
4 entry daha
  • (bkz: hıtayca): hıtay veya kitan adı verilen bir topluluk tarafından konuşulmuş olan dilin erken moğolcayla bağlantılı olduğu düşünülmektedir. çin'de liao hanedanı döneminin ve karahitay devleti'nin resmi dili olmuştur.

    (bkz: baktrice): bugün tacikistan ve afganistan'ın olduğu bölgelerde konuşulmuş, kuşan ve eftalit devletleri'nin resmi dili olmuş, son örnekleri 9. yüzyılda kalan iranî dil.

    (bkz: toharca): bugün sincan'daki tarım havzası'nda yer alan bölgede bulunmuş milattan sonra 6-8. yüzyıllara tarihlendirilen belgelerle varlığı ortaya çıkmış, hint-avrupa dil ailesine mensup bir dil. uygurlar'ın bölgeye yerleştiği tarih olan 840'tan sonra dilin öldüğü düşünülmektedir.

    (bkz: soğdça): bugün tacikistan ve özbekistan'ın bulunduğu bölgelerde milattan önce 100 ile milattan sonra 1000 yılları arasında konuşulmuş olan hint avrupa dil ailesine mensup iranî bir dil.

    (bkz: hititçe): hint-avrupa dil ailesi'nin anadolu kolunda yer alan dil milattan önce 16. ve milattan önce 13. yüzyıllar arasında konuşulmuştur. luviler'in hitit devleti'ne son vermesinden sonra yerini luviceye bırakmıştır.

    (bkz: luvice): hititçe gibi hint-avrupa dil ailesi'nin anadolu kolunda yer alan dil, milattan önce 2000 ve 1000'li yıllarda orta ve batı anadolu'da ve suriye'nin kuzeyinde konuşulan dillerden biridir. hitit devleti ortadan kalktıktan sonra aynı bölgede milattan önce 8. yüzyıla kadar konuşulmaya devam etmiştir. troyalıların konuştuğu dilin de luvice olduğu düşünülmektedir.

    (bkz: hurrice): milattan önce 2300'de ortaya çıkıp milattan sonra 1000'de yok olan hurri topluluğunun kuzey mezopotamya'da konuştuğu dil. hurro-urartu dil ailesine mensup bu dilin kuzeydoğu kafkas dilleriyle benzerlikler gösterdiği saptanmıştır.

    (bkz: urartu dili): milattan önce 9. ve 6. yüzyıllar arasında van gölü çevresinde konuşulmuş hurro-urartu dil ailesine mensup olan dil. hurrice ile ayrılığının milattan önce 2000'lere dayandığı tahmin edilmektedir.

    (bkz: sümerce): milattan önce üç bin dolaylarında mezopotamya'da konuşulmuştur. tarihte bilinen ilk yazılı eserlerin dili olma özelliğine sahiptir. izole diller kategorisindedir. (yani başka hiçbir dille bağlantısı olmayan dil) milattan önce 3350 ile milattan önce 2000-1800 arasında konuşulmuş ve bu tarihten milattan sonra 100 civarına kadar klasik dil olarak kullanılmaya devam etmiştir.

    (bkz: akadça): afro-asya ana grubunun içerisinde yer alan sami dil ailesinin doğu kolunda yer alır. milattan önce 29. ve milattan önce 8. yüzyıllar arasında konuşulmuş olan bu antik mezopotamya dili bronz ve demir çağlarında ortadoğu ve mısır'ın (bkz: lingua franca)sı durumundadır. bilinen ilk sami dili olan akadça sümer yazısıyla yazılmıştır. (sümerce ve akadça arasında köken olarak bağlantı yoktur.) sümer alfabesiyle yazılmış metinlerde akadça bazı isimlere ilk kez milattan önce 29. yüzyılda rastlanmış, yaklaşık olarak milattan önce 2500'den sonra ise bu yazılarda tamamen akadça kullanılmaya başlanmıştır. milattan önce 2. bin yılla birlikte bu dil asurca ve babilce olmak üzere iki kola ayrılmıştır. bu devletlerin hüküm sürdüğü dönemlerde geniş bir kullanım alanı oluşan akadça milattan önce 8. yüzyıldan itibaren yerini aramice'ye bırakmaya başlamıştır. (aramice, arapça ve ibranice gibi sami dillerinin merkez grubundandır.) bilinen son akadça belge milattan sonra 1. yüzyıla aittir. günümüz süryanicesinde bazı akadça'dan alıntı kelime ve ifadeler hala kullanılmaktadır.

    (bkz: elamca): bu dil günümüzde iran'a ait olan topraklarda milattan önce 2500 ile milattan önce 550 arasında en yaygın konuşulan dil olmuştur. bu dilde yazılmış olan son belge büyük iskender'in bölgeye egemen olduğu dönemde yazılmıştır. eklemeli bir dil olan elamca'nın diğer dillerle açıkça işaret edilebilecek bir akrabalığı yoktur, bu yüzden izole diller kategorisine girer.

    (bkz: fenikece): bugünkü israil ve lübnan'da, suriye kıyı bölgesinde, kıbrıs'ın bir bölümünde konuşulmuş olan dil, afro asya dil ailesinin sami bölümünün kenan kolunda yer almaktadır. fenikelilerin kolonist olması dolayısıyla dilleri tunus, fas, cezayir, libya, malta, sicilya, sardinya, balear adaları, korsika gibi ülke ve bölgelerde de konuşulmuştur. fenikeliler, bilindiği gibi ilk modern alfabeyi geliştirmişlerdir ve bu alfabe bugün kullanılan alfabelerin en azından önemli bir bölümünün atası sayılmaktadır. yazıyı da yaygın olarak kullanmışlardır ancak genelde kağıt ve parşömen üzerine yazmayı tercih eden fenikelilerin yazılı eserlerinin çok büyük bir bölümü yaşadıkları kıyı bölgelerinin hava ve toprağının nemli olmasından dolayı günümüze kadar ulaşamamıştır. bu dilde yazılmış olan fenike ve kartacalılardan kalan eserler sadece taş ve çömlek üzerine yazılanlar ve bir kaç bölük pörçük papirüstür dil, milattan sonra 5. yüzyıla kadar kullanılmaya devam etmiştir.
4 entry daha