*

şükela:  tümü | bugün
13 entry daha
  • adolf hitler'in ismet inönü'ye "biz eski silah arkadaşıyız, size yönelik herhangi bir amacımız yok, menfaatlerimiz ortak, savaştan sonra beraber iş yaparız, ama şimdi yamuk yaparsan, ingilizlerle işbirliği yapacak olursan, bedelini ödersin" demeye getirdiği mektuptur. tam metni şu şekilde:
    <<özel tren, 1 mart 1941 saat 01.00
    dışişleri bakanlığı şifre bürosu no:128
    türkiye cumhurbaşkanı,
    ekselâns bay ismet inönü/ankara

    bay başkan,
    alman hükümeti’nin arzusu hilâfına ve ingiltere ve fransa’nın 3 eylül 1939’daki savaş ilânı karariyle alman halkına empoze edilen savaşta, alman reich’ının şu sıradaki hedefi, avrupa kıt’asında ingiliz nüfuzunu bertaraf etmektir. bu; asırlardan beri devam eden, avrupa’daki devletleri birbirine karşı oynayarak yıpratma metoduna son vermenin bir şartını teşkil etmektedir. ingiltere’nin, avrupa’nın çeşitli bölgelerinde askeri nüfuz kazanma yolundaki gayretleri, alman reich’ını, bu bölgelerde, toprak kazanma yönünde veya siyasi mahiyette herhangi bir başka maksada mâtuf olmayan önleme tedbirleri almağa mecbur kılmaktadır. bu bakımdan ekselâns, size, yunan topraklarına yerleşme yolundaki ingiliz tedbirlerinin gitgide tehditkâr bir mahiyet aldığı şu sırada, bu şartların gerektirdiği muayyen mukabil tedbirleri almağa karar verdiğimi açıklamak isterim. bu sebeple bulgar hükûmeti’nden, alman silâhlı kuvvetleri’nin bir kısım birliklerine, bu yoldaki belirli emniyet tedbirlerini uygulamak için müsaade etmesini rica etmiş bulunuyorum. öteden beri almanya’ya karşı dostluk münasebetleri içinde bulunan bulgaristan, bu münasebetleri, üçlü pakta katılmak suretiyle daha da takviye etmiş ve alınacak tedbirlerin türkiye’ye yönelmeyeceğinden emin olarak, bunların uygulanması için gerekli müsaadeyi vermiştir. ben de ekselâns, size, bu fırsattan istifade ederek resmen bildiririm ki, almanya’nın bu tedbirleri, hiçbir şekilde türkiye’nin toprak bütünlüğüne veya siyasi bütünlüğüne yönelmiş değildir. aksine, birlikte yürüttüğümüz büyük ve hayati savaşın hatıralarıyla ve bu savaşı takibeden ızdıraplı yılların hatıralarıyla meşbû olarak, size, almanya ve türkiye arasında gerçek dostluğa dayanan bir işbirliği için istikbalde dahi bütün şartların mevcut olduğuna kesin olarak inandığımı belirtmek isterim. zira; 1) almanya bu bölgelerde hiçbir toprak menfaati peşinde değildir. alman birlikleri, bahis konusu tehlikelerin giderilmesinden hemen sonra bulgaristan’ı ve -devlet başkanı antenoscu ile mutabakat halinde- romanya’yı terk edeceklerdir. 2) savaşın sona ermesinden sonra avrupa’nın yaralarını sarma yolunda başlayacak ekonomik gelişme, almanya’yı ve türkiye’yi zaruri olarak, tekrar yakın münasebetler içine sokacaktır. bu alanda önemli bir faktör, almanya’nın menfaatini, sadece kendi endüstri mallarının satışında görmediği, aynı zamanda en büyük alıcı olma eğilimini de taşıdığıdır. bunların dışında inanıyorum ki, savaştan sonra gerçekleşecek yeni sınırlar nizamı, almanya’yı hiçbir şekilde türk hükümetinin hedefleriyle karşı karşıya getirmeyecek, aksine iki devletin yakınlaşması, bu alanda da, hem türkiye’nin, hem de mihver devletlerinin menfaatine olacaktır. bu bakımdan ben şimdi olduğu gibi istikbalde de, almanya ile türkiye’yi karşı karşıya getirebilecek hiçbir sebep olamayacağı görüşündeyim. bu düşüncelerle, bulgaristan’da ilerleyen alman birliklerinin, türk sınırından, orada bulunmalarının maksadı hakkında yanlış bir yorumda bulunulmasına meydan vermeyecek kadar uzak kalmalarını emrettim. şu kayıtla ki, türk hükümeti, bizi, bu tutumumuzda bir değişiklik yapmağa mecbur edecek tedbirlere tevessül etmeyi lüzumlu görmesin. ancak böyle bir hal dahi, almanya’nın yunan topraklarına yerleşme maksadını taşıyan ingiliz tedbirlerine karşı çıkma hususundaki azminde bir değişiklik yapmayacaktır. bu mektubumu ekselâns, almanya ile türkiye arasındaki münasebetleri hiçbir şart altında kötüleştirmemek, aksine, mümkün olan her şekilde iyileştirmek ve uzak istikbalde dahi iki taraf için verimli olacak şekilde tanzim etmek yolundaki samimi arzumun bir ifadesi telakki ediniz.>>
3 entry daha