şükela:  tümü | bugün
  • black mirror çoğunluğun sevgilisi oldu. benzer bir dizinin olmaması, antoloji olması gibi etkenler diziyi kült mertebesine eriştiriyor.

    video oyunu oynayan, bilim kurgu roman tutkunu olan, fantastik, distopik filmlere/yapımlara meraklı olan beyinler için vazgeçilmez bir seyirlik. gündelik hayatı alıp onu mitoloji ile bezeleyen, simülasyon kuramları ile süsleyen dizide yönetmenler arasında jodie foster, joe wright, john hillcoat (the road) ve tim van patten (the sopranos, boardwalk empire gibi unutulmaz hbo dizilerinin en iyi bölümleri altında imzası olan yönetmen) gibi önemli isimler yer alıyor.

    black mirror'un genel derdi sosyal medya üzerinden duyu organlarına (özellikle görme) bağlanılan portlar üzerinden toplumsal eleştiri getirmek.

    bölümleri kısaca özetlersek genel kaygının görme, gözetim, panoptikon olduğunu rahatlıkla görebiliriz. ayrıca bu bölümleri sevenlere film ve kitap tavsiyelerinde bulunacağım. aklıma geldikçe eklemeler de yapacağım.
    çok bilinen filmlere (matrix gibi) yer vermemeye özen göstereceğim.

    --- spoiler ---

    1x1
    the national anthem

    genel problem insanların tv üzerinden izleyici oluşu. çoğunuğun belirleyici -linç- kültürüne doğru evrilmesi. izlemek ve televizyon kültürü.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -blindness
    -wag the dog

    1x2
    fifteen million merits

    yarışma programları ve avatarlar merkezde yer alır. yine eylemsiz (nedensiz eylem) ile sürekli gözümüze sokulan ekranların hayatımızın merkezi durumuna gelmesi. izleme

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -they shoot horses, don't they?
    -the running man

    1x3
    the entire history of you

    yine genel problem izleme ve stalk etme hastalığı. netten takıntı haline getirip izlemeye bir eleştiri var. hastalıklı ilişki (her sezonda en azından bir bölüm bunu ele alıyor)

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -anna
    -dans la maison

    2x1
    be right back

    dizinin genel işleyişini bir nebze değiştiren yapım. bütün duyular iç içe işliyor. ayrıca hayalet kavramı ele alınarak diğerlerinden farklı bir bölüm olarak dikkat çekiyor. her adlı filme de referans oluyor diyebiliriz. 2. sezonun ilişkiler üzerine olan bölümü. duyma, dokunma.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -her
    -ghost in the shell
    -lars and the real girl

    2x2
    white bear

    eylemsizlik üzerine bıçak gibi bir bölüm. genel olarak gözetim toplumu/izleyen çoğunluk genel eleştiri gibi görünse de hafıza merkezde yer alıyor. gördükleri karşısında harekete geçmeyen çoğunluk problem. gözetim toplumu/ eylemsizlik.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -experimenter
    -memento
    -dead man's shoes
    -a history of violence

    2x3
    the waldo moment

    persona kuramı üzerine şekillenen bir bölüm. televizyon dünyası ve avatar, televizyon dünyası eleştiri odağı durumunda.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -seconds
    -tanin no kao

    özel bölüm
    white christmas

    gözün yine merkezde olduğu başka bölüm. ama anılar, simülasyon ve engelleme/şifreleme vurgulanmış. göz/gözetim.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -uno pura formalita
    the cell

    sartre'ın açık oturumu

    3x1
    nosedive

    puanlama sisteminin gelecekte nasıl etken olabileceğini gösteren bir bölüm. tam manasıyla yabancılaşmayı gözlemleyebiliyoruz. görme-görmezden gelme.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -snowpiercer
    -den brysomme mannen

    3x2
    playtest

    simülasyon oyunlar, gotik öyküler ve hafıza üzerene şekillenen bir bölüm. bu bölümde sanal gerçeklik önplanda.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -brainscan
    -deathtrap

    3x3
    shut up and dance

    gözetlenme üzerine şekillenen bu bölümde kameranın yani optik gözün ve kapalı kapıların arkasında dönenleri öğrenebiliyoruz. göz/gözetim.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -disconnect
    -mientras duermes

    3x4
    san junipero

    her sezonda bir bölüm romantik havasıyla dikkat çeker. 3. sezonun ilişkiler üzerine yoğunlaşan bölümü san junipero olmuştur. 80'ler, benzetim dünyası üzerine inşa edilmiştir.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -abre los ojos
    -being john malkovich
    - the fountain
    -the thirteenth floor
    -synecdoche, new york
    -vanishing waves

    3x5
    men against fire

    savunma sanayisi, savaş teknolojisi, ırkçılık ve göze perde çekme gibi konularla yine görmenin merkezde olduğu bir bölümdür. görme/göz.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    - they live
    -still life (kısa film)

    3x6
    hated in the nation

    tam manasıyla linç kültürü anlatılır. doğa yasalarına müdahale, hedef gösterme ve sinyalle göre hedef gösterme, dataların somutlaşması ile çarpıcı bir bölümdür.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -talk radio
    -last night

    4x1
    uss callister

    şizoid kişilik bozukluğu olan bir nerd'in merkezde yer aldığı uyarlama bir dünya anlatılır. kendini olmlama, olmadığı kişi gibi gösterme.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -who am i
    -cypher
    -serial experiments lain (anime serisi)

    4x2
    arkangel

    gözlemleme ve hastalıklı koruma içgüdüsü üzerine olaylar gelişir. yine göz merkezdedir. göz/gözetim

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -strangedays

    4x3
    crocodile

    gözetleme, anılara göre görsel veri alma anlatılır. şiddet, yanlışlıklar silsilesi ve seri katil olma yolunda hırsın bizi nasıl yanlış işlere yönlendireceği mesajı verilir. göz/gözetleme.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -after hours
    -fargo
    -contratempo

    4x4
    hang the dj

    4. sezonun ilişkileri irdeleyen bölümü. ilişki koçu denilen sistemin işleyişi anlatılır. aşk hayatının matematiksel çözümlemesi.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    never let me go
    (ada filmini de tavsiye ederim yazık olmuş yapımlardan)
    -eternal sunshine of spotless mind

    4x5
    metalhead

    en distopik b.m bölümlerinden. doğa-medeniyet ve insan-siber alemin mücadelesi önplandadır. görme ve takip etme.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -the road
    -punishment park
    -psycho-pass
    10. bölüm özellikle: köpek ve tüfeğe dikkat

    4x6
    black museum

    acıyı hissetme, görme, diğer duyular ve sonsuz işkence ile belki de gelmiş geçmiş en iyi b.m bölümü. bütün bölümlerin de bir derlemesi olmuş.

    bu bölümü sevenlerin göz atması gereken yapıtlar/yapımlar:
    -nocturnal animals
    -transcendence
    the cell

    --- spoiler ---

    kitap tavsiyeleri:

    romanlar:

    otomatik piyano - kurt vonnegut jr.
    cesur yeni dünya- aldous huxley
    otomatik portakal - anthony burgess
    damızlık kızın öyküsü- margaret atwood
    tufan zamanı - margaret atwood
    fahrenheit 451 - ray bradbury
    android'ler elektrikli koyun düşler mi? - philip k. dick
    azınlık raporu- philip k. dick (kısa öykü)
    biz- yevgeniy ivanoviç zamyatin
    beni asla bırakma - kazuo ıshiguro
    neuromancer - william gibson
    rüyanın öte yakası - ursula k. le guin
    mülksüzler- ursula k. le guin
    sineklerin tanrısı - william golding
    -otostopçunun galaksi rehberi - douglas adams
    ben robot- ısaac asimov
    vakıf serisi - ısaac asimov
    hayvanlılar şehri - lauren beukes

    kuramsal kitaplar:

    simülakrlar ve simülasyon - jean baudrillard
    hapishanenin doğuşu - michel foucault
    gösteri toplumu - guy debord
    ütopya edebiyatı - gregory claeys
    modern zamanlarda ütopya ve karşı ütopya - krishan kumar

    kavanozdaki beyin ve platon'un mağarası gibi teorileri de okumakta fayda var

    not: izlemediğim hiç bir filmi koymadım ama okumaya zamanım olmadığı yeni aldığım kitaplar var. doktora tezini yeni bitirmiş biri olarak uzak kaldım bilim kurguya :) daha çok film ve kitap ekleyeceğim.

    sizin de tavsiyelerinizi beklerim.
1 entry daha