şükela:  tümü | bugün
88 entry daha
  • kulturunun iki buyuk ozelligi vardir:

    1- hiyerarsi
    2- cogulculuk

    bu iki ozellik hindistan'in hemen her ogesinde kendisini gosterir.

    aile duzeninden, is yasantisinda, sinema filmlerinden, mitolojisine kadar, gecmisten gunumuze hint kulturu bu iki ozelligi icinde hemen her zaman barindirir.

    kast sisteminin kendisi zaten hiyerarsinin tanimi olmakla birlikte, cagin degisen kosullarina ragmen, ozellikle sehir yasaminda kast sisteminin etkisi azalsa bile, hiyerarsik yapi tum gucuyle ortadadir. ataerkil yapiya sahip bir toplum olmasiyla birlikte ailenin en yasli erkegi, ailenin reisidir. buyuk yani ustun olana karsi cikma, cevap verme, itaat etmeme az rastlanan kavramlardir.

    bu sadece ailede boyle degil. hint is dunyasi da benzer bir duzenle donmekte. ironik bir sekilde adini hint kulturunun bir ogesinden alip, kendilerini is gurusu olarak adlandiran, gunun son moda yonetim teknikleri hususunda ahkam kesen bir cok kisi, is dunyasinda coklu katilimin oneminden bahsedursunlar, hindistan kendi gurularinin dikine giderler. duz mantikla, ust, asttan her zaman ustundur. onun sozu tartisilmaz olarak gecerlidir. bir ailenin dedesi, babasi neyse, sirketin patronu da diger calisanlarin gozunde odur.

    bu ille de o kisiye buyuk saygi duyuldugu anlamina gelmez. fakat muhalefet anca, dedikodu ve verimsizlik duzeyinde kalir. kararlara ve yonetim sekline katilim tesvik edilse dahi, standart hint calisaninin performansinda bir degisiklik olmaz. herkesin tercih ettigi, calisip sonuca ulasmaktansa, uygun bahaneler yaratabilecek durumun ortaya cikmasidir.

    kati hiyerarsik duzen, "cok laf az is" duzenini de bir arada getirir. cunku hindistan'da herkes isini baskasina yaptirmaya meraklidir. evi olan herkesin bir hizmetcisi vardir. hizmetcinin bile hizmetcisi oldugu hic de az rastlanan bir durum olmamakla birlikte en ufak isin bile baskasina yaptirilmasi sebebiyle ve en dusuk sosyal seviyedeki kisilerin de kendini gelistirme imkani zaten olmamasiyla birlikte tembellik baki kalir.

    tarih boyunca dis guclerin hindistan'a kolayca hukmedebilmelerinin nedenlerinden biridir ayrica hiyerarsi. cunku hintli, karsisindakinin kendisinden sosyal ya da fiziksel ustun oldugunu kabul ettigi, farkettigi anda siner. kendi gururu ya da istekleri pesinde kosmaktansa, soylenerek itaat eder. zira, hindistan'in bagimsizligina kavusmasi, ingilizlerin artik dunyanin o bolgesinde isinin bitmis olmasi, baska yerlere odaklanmak zorunda olmalari ve bunun sonucunda mahatma gandhi onderliginde yurutulen pasif direnis ile gerceklesmistir.

    mesela, gidip gormek, gezmek ve hatta yasamak icin hindistan erkekler icin hic de tehlikeli bir yer degildir. tabi bunu soylerken temizlik nedeniyle ortaya cikan tehlikeden bahsetmiyorum. yani sokaklarda birinin size saldirmasi, esyalariniz gasp etmesi sik karsilanan bir olay degildir. cunku erkekseniz, hele de yabanci ve kendine guvenli duran bir erkekseniz, kendinizi koruma, karsinizdakini kolayca sindirme gucununuz vardir. fakat bu sadece erkekler icin gecerli. buna karsin, gucsuz olan kadin icin, tek basina gezinti tehlikelidir hindistan'da. sokaklarda yalniz dolasan kadinlara tecavuz edilmesi benim orada bulundugum bes ay boyunca haberlerde siklikla rastladigim bir seydi.

    hiyerarsi, hinduizmin de ozundedir. saygi kadar itaatde olayin ozunde yer alir. ilahi duzene teslimiyet, yeryuzunde yan etkilerini de gosterir. ornegin, tipik ortodoks bir hindu koyunde, basina bir husumet, bir hastalik ya da zorluk gelen kisiye yardim edilmedigi ve cok siddetli kadercilik anlayisi en temel hint eserlerinde gorulmektedir. karmasini yukseltmek isteyen hintli zamanin otesinde hareketlerden kacinmalidir. bu da cogunluk adi sucun artisini gosterir. organize bir baskaldiriya pek rastlanmaz.

    hindistan'i ve hint kulturunu sekillendiren diger bir ozellik ise cogulculuktur.

    "nerde hintli orda cokluk" seklinde ozetlenebilecek durumun devami bizim de bildigimiz gibi "nerde cokluk orda bokluk" seklindedir. ulkenin bu derece pis olmasinin sebeplerinden biri, belki de en onemlisi coklugun ortaya cikardigi boklugun, tembellik temelli sebepler neticesinde temizlenmemesi daha ve kabullenme temelli sebeplerle de buna alisilmasindandir.

    bir yer kalabaliksa iyidir, iyi bir sey varsa muhakkak basi kalabaliktir hindistan'da. goreceli iyilik zamanla etkisini yitirse bile, burada da cokluk baki kalir.

    hint aileleri kalabaliktir. yine her ne kadar bircok sehirli hintli "artik devir degisti, cekirdek aileler cogaldi" deseler bile, o cekirdek aileler bile sadece anne, baba ve cocuktan olusmazlar. o evlerde hizmetciler yasar. fakat ozel hayat kavrami hindistan'da farkli oldugundan ve de hizmetciler adamdan sayilmadigindan, hintliler ev ahalisinin en kucuk haline geldigini dusunurler.

    tabi bu sekilde dusunen ve yasayanlar yine toplumun cok kucuk bir azinligi. bunun disinda kalan cogunluk halen genis aile ile yasar. bu gruba yine bir suru hizmetcinin de dahil oldugunu soylemeye gerek yok.

    hint filmlerini izleyenler bu ozelligi sak diye farketmislerdir herhalde. kabalik gruplar, sarkilar, danslar ve saire...

    cokluk hic de az bulunur bir sey de degildir bu memlekette. kisin soguk gectigi bolgelerde, sokakta uyuyan onlarca kisi olmektedir her gece, kimse umursamaz. bir kisi, iki kisi, bes kisi onemli degildir zaten. halen cok adam vardir hindistan'da. tren tarafindan ezilen, damdan dusen, araba carpan, bogulan, patir kutur hayatlari son bulan kisi ya da kisiler haber degeri bile tasimazlar. halen hindistan'da cok adam vardir. gereginden cok.. ama bir o kadar da gerekli.

    her sey bir aradadir, karisiktir, coktur. hemen her amerikan filmi kopyalanir bollywoodda. ama hintlestirilerek cekilir. korku filmi de olsa, macera da olsa, hintlilestirilmis versiyonunda her duygu filmin icine katilir baharat gibi uzerine bol dans ve muzik eklenir. hint filmleri hep birbirine de benzese de orijinal filmler degil, hint versiyonlari talep gorur. soyle dusunur ortalama hintli:

    yahu ben ayni parayi verip bir bucuk saatlik film yerine, uc bucuk saatlik film seyrediyorum, ustune ustelik bizimkisi sarkili dansli, hem agliyorum hem guluyorum. yemisim amerikan sinemasini.

    cokluk oylesine islemistir ki hint kulturune. ulkenin tek dili bile yoktur. herkes farkli dil konusur, her dil farkli harflerle yazilir. her bolgenin kulturu birbirinden farklidir.

    duzenin onemli oldugu duzensizlik, cokun tek oldugu bir ulkedir hindistan.
660 entry daha