şükela:  tümü | bugün sorunsallar (7)
22468 entry daha
  • öksüz kelimesinin kökeni ög'e dayanmaktadır. türkler anneye ög derlerdi. anne baba sırasında ana daha önce gelirdi eski türklerde. kadınlar da devlet yönetiminde oldukça söz sahibiydiler bundan dolayı.

    türkler islamı kabul ettikten sonra islami kurallardan dolayı kadının erkeğin yanındaki görevi azalmıştır. kadınların sosyal, siyasal yaşamında bir takım değişikliler 400 yılda olmuştur. tanzimat'a kadar kadınların bu geri çekilmesi devam etmiştir.

    atatürk'ün devrimlerinden sonra kadınlar bir çok hakka yeniden kavuşmuştur. medeni kanun, seçme ve seçilme hakkı, muhtar ve aza olma hakkı gibi. ve türkiye bu hakları avrupa'daki bir çok ülkeden daha önce kadınlara tanır. daha önce toplumda hiç yer almayan kadınlar, doktor, tiyatro sanatçısı, bilim insanı, muhtar, belediye başkanı, bakan, başbakan gibi görevlerde görülür.

    mesleğinde ilk olan kadınlardan bahsetmek istiyorum esas olarak;

    1- refet angın (18 mart 1915 – 30 ocak 2010) : ilk kadın öğretmen.

    atatürk'ün kendisine 6 yaşındayken "ne olacaksın?" sorusunu yanıtsız bırakmamış ve öğretmen olmuştur. atatürk o'na; "tarih öğretmeni ol, memleketin tarih öğretmenlerine ihtiyacı var." demiştir.

    1955 – 1975 yılları arasında ankara’da görev yapan angın, bahçelievler deneme lisesi müdürlüğü’nü de yürütür. ilk öğretmenler gününde ise yılın öğretmeni seçilir. tarih öğretmenliğinden 1982’de emekli olan refet angın, yıldız teknik üniversitesi senatosu’nun 29 haziran 2006 tarihinde aldığı kararla onursal doktora unvanını alır.

    2- safiye ali (2 şubat 1894 – 5 temmuz 1952) : ilk kadın doktor

    ali kırat paşa’nın kızıdır. amerikan koleji’nde okuduğu yıllarda kızlar tıp fakültesine kabul edilmezdi. 1916 yılında kolejden mezun olur ve dönemin maarif nazırı şükrü bey’in yardımıyla devlet bursu ile almanya würzburg üniversitesi tıp fakültesi’ne kaydolur.

    ı. dünya savaşı’nın zor şartları altında bebeklerde iç pakimenenjit kanaması hakkındaki tezi ile diplomasını alır, doktor olur ve istanbul’a geri döner. altı hafta sonra kadın ve çocuk hastalıkları ihtisası yapmak üzere tekrar almanya’ya gider. ülkesine döndükten sonra haziran 1923’te türkiye’nin ilk kadın doktoru olarak icazetnamesini alır. ayrıca ilk kadın öğretim görevlisidir de denilebilir.

    3- süreyya ağaoğlu (1903 – 29 aralık 1989) : ilk kadın avukat.

    ahmet ağaoğlu'nun kızıdır. 1920'de istanbul kız lisesi'nden mezun olur, 21'de darülfünun'a başvurur. beraberindeki iki kız arkadaşıyla birlikte okula kabul edilir. 27'de ankara'da büro açar. 2 yıl milletarası kadın hukukçular komisyonu'na başkanlık yapar.

    4- afife jale (1902 – 24 temmuz 1941) : ilk kadın tiyatro oyuncusu

    osmanlı'da kadın rolünü gayrimüslim azınlık ve özellikle de ermeni kökenli kadınlar oynamıştır. meşrutiyetten sonra ilk türk ve müslüman kadın afife jale bu furyayı noktalamış ve yeni bir dönem başlatmıştır.

    5- bedriye tahir gökmen : ilk kadın pilot

    1932 yılında vecihi sivil tayyare mektebi’ni (vstm) açan vecihi hürkuş, biri bedriye hanım, diğeri yeğeni olmak üzere iki genç kızı havacılık eğitimine başlatır. eğitimlerini önce tamamlayan bedriye hanım 1933 yılında brövesini alır.

    1934 yılında vstm verdiği brövelerin onaylanması için o zamanların havacılık otoritesi olan hava kuvvetleri’nden öğrencilerin sınavdan geçirilmesini istemiştir. ancak sınav heyeti istanbul’a geldiğinde okulun tek faal uçağı da kırım geçirmiş olduğundan sınav yapılamaz.

    heyet daha sonraki bir tarihte yeniden gelmeyi kabul etmeyince bedriye tahir gökmen’in pilotluğu onaylanamaz. bu olumsuzluk ilk türk kadın pilot olan gökmen’in tarihe geçmesine engel olamaz. abdurrahman türkkuşu ona gökmen lakabını takar. gökmen bacı olarak tanınan bedriye tahir, 1934’te soyadı kanunu çıkınca gökmen soyadını alır.

    6- sabiha gökçen (1913 – 22 mart 2001) : ilk kadın savaş pilotu

    soyadını atatürk vermiştir. yanlış anlamalardan dolayı “çok kimse bu soyadını havacılığa başladıktan sonra aldığımı sanır. oysa, ata’nın gökçen soyadını bana vermesinden aşağı yukarı bir yıl sonra göklerle buluşup havacılığa başladım.” açıklamasını yapar.

    7- leman cevat tomsu (1913 – 29 nisan 1988) ve münevver belen (1913 – 1973): ilk kadın mimarlar

    türkiye’de mimarlık eğitimine 1883 yılında mekteb-i sanayi-i nefise-i şahane adlı güzel sanatlar okulu’nda başlanır. 51 yıl sonra, 1934 yılında güzel sanatlar akademisi’nden mezun olmuşlardır.

    itü mimarlık fakültesi’nin ilk kadın öğretim üyesi tomsu'dur.

    8- selma rıza feraceli (5 şubat 1872 – 5 ekim 1931) : ilk kadın gazeteci

    jön türklerin lideri olan ahmet rıza'nın kardeşi, ali rıza bey'in en küçüğüdür. paris'te eğitim görür, türkiye'ye gelir ve ilk yatılı kız lisesi olan kandilli adile sultan inas mekteb-i sultanîsini (kandilli lisesi) açar.

    9- ayşe şadiye hanım ve hatice azra hanım : ilk kadın diş hekimleri

    1926'da mezun olmuşlardır.

    kaynak: türkiye'de feminizmin tarihi

    not: eklememi istediğiniz olursa bir yeşil kadar uzaktayım.
9237 entry daha