şükela:  tümü | bugün
9 entry daha
  • ozgur irade dedigimiz seyin ne kadar dogru/gecerli oldugunu sorgulayan bir teoridir. belli yol ayrimlarinda insanin verdigi kararlarin fiziksel varligi temellendirememis bir ussal komutla mi, yoksa fizyolojiden kaynaklanan ve bir yerde irademizi hayvansal icgudu boyutuna indirgeyebilecek genetik yapi taslarimizdan mi kaynaklandigi ilginc bir sorudur.

    bu muamma, analoji vermek gerekirse, matrix'te the architect ile yuzlesmesi esnasinda neo'nun yasadigi icsel catismaya benzetilebilir. fizyolojimizin irade uzerindeki etkileri tartisilmaz. dunku yorgun bedenle verilen bir karar ile bugun dincken ayni husus uzerinde ortaya cikan karar birbirleriyle celisebilir. buna ek olarak, cevresel ve sosyal etkilerin de yarattigi etki de barizdir. lakin, bencil gen teorisyeni ortaya cikip, "arkadasim, bu karari bu tip durumlarda boylesine verebilecegin genlerinde yazili" diyebilir. genin ilk planda yarattigi bizi ayri kilan ozelliklerin disinda, bunlarin karakter ozelligine donusmus etkilerin de varligini inkar edemeyiz. spesifik olarak pintilik diye bir gen olmasa da, bu ozelligin ortaya cikisinda sosyal etkilerin yaninda "oz"den gelen etkiyi farkedebiliyoruz. aile icinde bu tip karakter benzerlikleri sosyal etkilesim sonucu ortaya cikmis olsa dahi, izole yetismis ebeveyn-cocuk arasinda da soyacekimi gorebiliriz.

    velhasil, bu teorinin temelde sorguladigi, basta belirttigimiz uzere, belli kosullar altinda aldigimiz bi kararin ne kadar keyfiyete bagli oldugudur. buyuk cercevede baktigimizda iradenin dikte ettirdigi kararlarin "genlerin tureyisi" motivasyonunu icerip icermedigini arastirmaktir. misal, ben bu entry'yi keyiften yaziyorum, ama ya oyle degilse? belki de benim minik dna'larim "suraya da yazsin bisey, belli mi olur, gaipten ekmek cikar" umidiyle bana bunlari yazdiriyor? o halde buradan selam edeyim sozluk okuru bayanlara. kafayi yiyorum galiba, yarabbi..
57 entry daha