şükela:  tümü | bugün
40 entry daha
  • daha once de bir cok yerde islenmesine karsin , kisaca psikopat kelimesinin tanimi ile baslayalim. cok sevdigimiz etimolojiden gelsin ; antic yunanca’dan psukhe-ruh ve (patoloji kelimesinin de kokeni olan) pathos-aci cekmeden gelir.

    bu kisilerde kurnazca yalan, manipulasyon, duygu somurusu , kibir, ahlak ve vicdan orgusunu hice sayma gibi belirtilere empati yoksunlugu ve pisman olmama hisleri de eklendiginde nurtopu bir gibi psikopat karsimiza cikar. bu “hasta”lar genelde iyi egitimli, sogukkanli olup cocukluk travmalarindan beslenir.

    bu entrymizde , sinema dunyasinindaki en psikopat on “karakteri” inceleyecegiz.
    (asagida talented mr.ripley , american psycho, a clockwork orange, the dark knight, the silence of the lambs, the skin ı lived in, no country for old man, skyfall, full metal jacket, se7en, filmlerinden spoilerlar bulunmaktadir)

    --- spoiler ---

    10. tom ripley; patricia highsmith’in 1955 yilinda yazdigi ayni adli eserden uyarlanan filmde, matt damon’un canlandirdigi tom karakteri, 50’lede amerika’dan italya’ya uzanan bir hikayenin bas kahramani. yetenekleri, insanlari taklit edebilmesi, teknede dickie’yi oldurdukten sonra otel gorevlilerinin fark etmemesi ile onun yerine gecen tom’u zekice planlari ve foyasini ortaya cikarmaya calisan herkesi oldurmesiyle/oldurmeye calismasiyla hatirliyoruz.

    9. patrick bateman ; bret easton ellis’in 1991 tarihli american psycho adli kitabindan uyarlanan filmdeki ana karakterimiz patrick. new yorklu zuppe broker patrick’in etrafinda gelisen olaylarda en cok ortaya cikan duygu kibir. ızleyenler kartvizit sahnelerini hatirlayacaktir. “hip to be square” sarkisi esliginde ve dogaclama olarak sahne cekilirken sergiledigi dansiyla allen’i oldurdugu an ve is arkadaslarini onun londra’ya gittigine ikna edisi, yine bir cok psikopat ozelliklerini kendisinde barindirdigini goruyoruz.

    8. alex ; anthony burgess’in 1962 yilinda yazdigi ayni adli romandan uyarlanan filmde malcolm mcdowell tarafindan canlandirilan alex’i stanley kubrick “bakisi” ile bolca goruruz. (kubrick bu bakisi daha sonradan the shining ve full metal jacket’ta da islemistir) burgess’in yarattigi ahlaksiz ve distopik dunyayi yansitan kubrick’in eserinde alex’in kendi cete arkadaslarina bile aci vermkten hoslanmasi, sudan cikarken yardim eli uzatacak gibi yapip ellerini kesmesi gibi yaptiklari ve tedavi sahnesi damgasini vuruyor. filmde alex’in ruhunu besleyen en buyuk besteci beethoven. hatta tedavi sirasinda ona beethoven dinletirlerken “yapmayin o kimseyi oldurmedi” demesi ve tum filmde calan “hirsiz saksagan” uverturu ve tedaviden sonra alexander’in evinde “singin in the rain”ı soylemesi de yine cok guzel ayrintilar. filmin sonunda “tamamen iyilestim” diyen alex dogru mu soyluyordu? kim bilir

    7. robert ledgard; icinde yasadigim deri filmimizin cani doktoru robert var sirada. filmden yaklasik on yil kadar thierry jonquet’in tarantula kitabini okuyan ve oradan esinlenen almadovar’in kult filminde doktorumuz, kizina tecavuz ettigini dusundugu vicente’ı bir dizi ameliyat sonrasinda cezalandirarak eski karisina benzetir yani kadin yapar . oxford universitesinde calisan professor kevin dutton, psikopatlarin en cok goruldugu besinci alani cerrahlar olarak tanimlamis, birinci sirada ise finans sektoru calisanlari yer aliyormus.

    6. james bond, ian fleming’in olumsuz karakteri sasirtici gelebilir. ancak sogukkanliligi , zekasi ve rumuzundaki , “licence to kill”i sembolize eden cift 0’i ile james bond, sinema dunyasinin en psikopat karakterlerinden biri. gecenlerde tekrar izledigim skyfall filminde, bir gece once ask yasadigi severine’in, raoul’un adasinda , yine raoul tarafindan oldurulmesinden sonra , gozunu dahi kirpmamasi ve kizin basindaki viskiye ithafen “viskiye yazik oldu” demesi, neredeyse kimseye asik olmamasi (casino royale’de vesper’dan etkilenmisti elbette) sinema dunyasinin en psikopat karakterlerinden biri yapiyor.

    5. cavus hartman ; full metal jacket filminde, lee ermey tarafindan canlandirilan (lee ermey se7en filminde sommerset’in sefini de oynamistir) karakter, vietnam savasi oncesinde bir grup askeri egiten psikopat bir cavus. sabah kosularindaki marslari, nizam ve intizam sapkinligi, en ufak seyde bile tum boluge ceza vermesi, empati eksikligi ve kendisinin de soru olacak pyle’i her firsatta cildirtmasi kendisinin oldukca basarili bir psikopat karakteri cizmesine yol aciyor. 1988 yilinda golden globe’a aday oldugunu da hatirlatalim

    4. john doe ; se7en filminden hatirladigimiz ve kevin spacey tarafindan hayat bulan john doe. ıyi egitimli, zengin, oldurecegi kisileri bir sene besleyecek kadar sabirli ve sonunda olecegini bilmesine ragmen muthis planli. kendi parmak izlerini yakacak kadar hasta, inandigi sey icin yuzlerce, binlerce kitap okuyacak ve 2500 sayfa not yazacak kadar da paranoyak. biraktigi ipuclari, olume giderkenki sakinligi onu unutulmazlar arasina sokuyor.

    3. dr hannibal lecter; the silence of the lambs filminde anthony hopkins tarafindna canlandirilan “hannibal cannibal” aslinda direkt psikopat degil. onun tanisi bir nevi ; dissosyatif kisilik bozuklugu. zekasi, gozlem yetenegi, bilgisi, planlama kabiliyeti takdire sayan. clarice ile ilk tanismasini onlarca kez izlemisimdir, detaylara dikkat, ilk gorusmede onu etki altina almasi, anagramli cevaplarla onu bill’ı bulmaya yonlendirmesi muazzam. hic bir sekilde empati yetenegi ve merhamet duygusu yok. 92’de hopkinsin bu performansla oscar aldigini da hatirlatalim. (bu arada su anda okudugum kitap olan wilhelm reich’in – karakter analizi kitabi, lecter’in muthis gozlem yetenegini edinmeniz icin muthis bir kaynak, siddetle tavsiye)

    2. anton chigurh; no country for old man filmindeki anton karakteri, corma mccarthy’nin ayni adli eserinden beyazperdeye uyarlanan bu film ile bardem’in oscar aldigini belirtelim. havali tuple adam oldurmesinden ziyade, benzincide,kasadaki adam ile konusmasi, o diyalogtaki her detay, adama karsi verdigi cevaplar ve sordugu sorular , ve hayatini bir yazi-turaya baglamasi muazzam. tum film boyunca brolin’in pesinden gitmesi, hedefe inanci , asla pes etmemesi, zekasi, merhamet acima duygusundan yoksunlugu , stabilitesi ile cok basarili bir karakter. kazadan sonra cocugun tshirtune karsi para vermesi biraz yumusak gostermis olabilir. ama bence sinema dunyasinin en altin “psikopat”larindan biri antondur.

    1. joker, the dark knight'tan gelsin. calistigi adamlari gozunu kirpmadan oldurebilen, milyonlarca dolari aninda yakabilen, bir insanin karnina bomba yerlestirebilen, en yakin iki hasminin sevdigi kadini diri diri yakan, zeki, alayci, empati ve acima duygularindan nasibini almamis ve tum bunlari babasinin kucukken agzinin knanrina kondurdugu yaralara borclu olan joker. psikopat teriminin tam karsiligidir. heath ledger bu rolu ile oldukten sonra oscar almisti, zaten biliyorsunuz.

    --- spoiler ---

    ıki not;

    birincisi , neden norman bates yok denebilir? filmin adi zaten psycho ama bates direkt psikopat degil, onunkisi bipolar kisilik bozuklugu, yani annesine burunmesi vs. o yuzden listeye alamiyoruz

    ıkinci olarak travis bickle? bickle, psikopattan ziyade sosyopat, onun derdi daha cok toplumla.

    bu iki karaktere yer vermememin sebebi bu

    bir aciklamali en iyi on anketinin sonuna geldik.

    yaksamlar.
4 entry daha