şükela:  tümü | bugün
  • ülkemizde akaryakıt fiyatları almış başını giderken, ben de kendi çapında bir usta olarak elimi taşın altına koymak istedim ve yakıt giderlerinizi nasıl düşürebileceğinizi ve otomobilinizin bakımlarını nasıl pratikçe yapabileceğinizi anlatan bir entry yazmak istedim. otomobil sahibi olmadan önce ve olduktan sonra, kendinizce müdahale edebileceğiniz tüm noktaları tek tek anlatmaya çalıştım.

    bu entryde 1,6 motorlu, manuel vitesli ve yakıt olarak benzin, lpg ve motorin kullanan standart aile otomobilleri temel alınmıştır. 4.0 motor hacmine sahip suv tipinde bir otomobil de bu bilgilerden faydalanıp kendi oranları içerisinde bir düşüş sağlayacaktır. aracınızın eski ya da yeni olması fark etmiyor, 2020 model bir otomobil bile çok yakıyor diye şikâyete geliyor sürücüler.
    her şeyden önce en önemli tasarruf yöntemi olan kullanım tarzınızı değiştirerek işe başlayabiliriz. aynı otomobili yine aynı güzergâh üzerinde farklı kişilere kullandırırsanız, yakıt oranları kesinlikle değişiklik gösterecektir. kullanım tarzı dediğimiz kişiden kişiye göre değişen sürüş karakteri hem otomobilinizin ömrü, hem de yakıt tasarrufu açısından önemli bir etken. kullanım tarzı konusunda doğru bildiğimiz yanlışların sayısı o kadar fazla ki, bir entry de bunu için yazılabilir.

    şimdi tam olarak bir günümüzü özetleyerek işe başlayalım ve daha sonrasında teknik olarak neler yapabileceğimize bakalım.
    sabah otomobilinizi çalıştırdığınız zaman kesinlikle gaz vermeden çalıştırmayı deneyin. nedeni ise sağlıklı bir otomobil, çok uç durumlar hariç gaz vermeden çalışacaktır. jikle olan araçlarda jikle çalıştırılmadan önce çekilmeli, karbüratörlü araçlarda ise yine marş öncesi iki veya üç defa gaz pedalına basılıp pompalama işlemi yapılmalı. daha fazla basmanız durumunda karbüratöre yakıt gereğinden fazla gidecek ve motor boğulup çalışmayacaktır. böyle bir durumla karşılaşırsanız, yakıtın buharlaşmasını beklemekten ya da uzun süre marş yapmaktan başka çareniz yok.
    motor çalıştıktan sonra ilk saniyelerde kesinlikle gaz verilip motor ısıtılmamalı. bu doğru bilinen yanlışların en zarar verici olanlarından biridir. otomobilin durduğu yerde çalıştırılıp motor ısınsın ve hareket edeyim mantığı da çok yanlıştır. araç çalıştıktan yaklaşık 10 saniye sonra, eğer ki az biraz ayağınıza güveniyorsanız gaza basmadan sadece debriyaj kullanarak aracı kaldırın ve rölanti devrinden biraz yüksek devirde ve yavaşça giderek aracı ısıtabilirsiniz. bu sayede hem zamandan hem yakıttan tasarruf edersiniz. direkt olarak sıkışık bir trafiğe çıkmanız durumunda gaza basmanız gerekiyor ise, çok düşük devirlerde gaza hafif dokunarak motor devrini yükseltebilirsiniz. hararet 60 santigrat dereceye gelince normal kullanıma geçebilirsiniz. aracınızın soğuk havalarda gürültülü çalışması gayet normaldir. soğuk ve akışkan olmayan motor yağı supapları, yatakları ve pistonları gerektiği şekilde yağlayamaz ve kalın yağ arasında hareket etmeye çalışan parçalar ses yapar.

    motor ısındıkça ses gidecektir, fakat bu sesi motor ısındıktan sonra yapmaya devam ediyor ise, yağ eksiktir veya yağ pompasının basıncı düşüktür. motor ısısı ilk 0–30 arası ses yapıp, 30–60 arası kesip, 90'a doğru tekrar yapmaya başlıyorsa yağ çok incedir ya da ömrünü tamamlamış olabilir. böyle bir durumla karşılaşmanız durumunda acil olarak motor yağını değiştirin. segmanlar veya supap lastikleri gibi parçaların aşınması motorda yağ eksiltmesine sebep olur, motor yağınız yavaş yavaş eksiltme yapıyor ise bir üst viskozite yağ koyun. “benim katalog değerim 10/40 yazıyor, başka koymam” demeyin. soğuk iklime doğru motor yağı viskozite değerlerini düşürün, sıcak yerlerde yüksek tutun. 5/30 yağ olan bir araçta eksiltme var ise 10/40'a doğru yol alın derim. unutmayın ki bu geçici bir çözümdür ve otomobilinizin tamirciye gitmesi gerekir.

    kullanım tarzı konusunda yapabileceğiniz şeyleri maddeler halinde yazmak istiyorum. uyguladığınız takdirde yakıt giderlerinizin şaşırtıcı şekilde düştüğüne şahit olursunuz.

    kullanım tarzı:
    1-) otomobilinizde motor devir göstergesini sürekli olarak takip ederek kırımızı bölgeye gelmeden vitesi değiştirin. vites değiştireceğim diye dip gaz yapmayın ve motoru bağırtmayın. otomatik viteslerde ise yine en son “kickdown” denilen son noktaya kadar basmayın. bunu yaptığınız zaman vites değişimleri daha yüksek devirlerde olacak ve otomobiliniz daha fazla yakıt tüketecektir.

    2-) otomobillerde ayağınızı gazdan tamamen çekince yakıt akışını sıfır oranına düşüren bir sistem bulunur ve pratik yaptıkça bu sistemi gayet güzel kullanabilirsiniz. birkaç örnek vermek gerekirse, rampa aşağı inişlerde otomobili bir yüksek vitese alıp kendi akıntısı ile bedavadan rampayı inebilirsiniz. havanın sıcak olduğu yaz mevsimlerde klimayı açıp yine bedavadan serinleyebilirsiniz. ayrıca bu sistemi duracağınız bir yere yaklaşırken de kullanabilirsiniz. bu sayede motorunuz hem yakıt yakmayacak, hem hararet yüksek ise motor daha çabuk soğuyacak ve turbo rahatlayıp normal devrine inecektir dizel araçlarda.

    3-) ilk kalkışlarda gaz pedalına asla yüklenmeyin. gaza dokunarak otomobilinizi bağırtmadan ve zorlamadan sakince kaldırın. arkanızdan korna çalıp selektör yapan sürücülere hiç aldırış etmeyin, inanın o sürücüler ile bir sonraki trafik lambasında genellikle arkasına ya da yan yana durmuş olduğunuzu göreceksiniz. siz sol şeridi boş bıraktığınız sürece kimse size bir şey diyemez. sürekli sol aynadan gördüğünüz ve geçmek için fırsat kollayan sürücüler ya şirket arabası oluyor ya da kiralık araç.

    4-) manuel vites otomobil kullananlar için kesinlikle şunu diyebilirim ki; elinizi lütfen vites kolu üzerinde tutmayın. sebebi ise bir süre sonra şanzımana ciddi anlamda zarar vermeye başlıyorsunuz ve aşınmaların çoğu bu sebepten kaynaklanıyor. elini vites kolu üzerinde tutmayı alışkanlık haline getiren kişiler bir müddet sonra, “usta benim araba vitesten geri atıyor” diye geliyorlar. “lütfen bir test sürüşüne çıkalım ama siz kullanıp bana gösterin” diye test sürüşüne çıkardığım zaman, arabayı kullanan sürücü, üçüncü vitese takıp daha da ileri kastırıyor kolu ve eli sürekli vites kolunun üzerinde. hemen teşhis koyuyoruz orada. vites kolunda el tutma olayını şöyle anlatayım; düz bir zeminde aracı boşa alın ve el frenini bırakın. debriyaja basmadan sanki birinci vitese takıyor gibi hafifçe zorlayın. göreceksiniz otomobiliniz ağır bir şekilde ileri doğru gidecektir vitese girmeden. siz sürüş esnasında vitese baskı yaparsanız aynı oranda sıyırıyor dişlileri ve senkromeçleri. ayrıca vites değişimlerinde araca biraz zaman tanıyın, hızlı bir şekilde vites kolunu başka vitese geçirmeyin. sakince vitesten çıkarıp devir rölantiye düşmeden vites geçişinizi tamamlayın. boşu bir gösterin şanzımana.

    5-) debriyaj pedalı üzerinde ayağınızı tutmayın. eminim her on sürücüden sekiz kişi bu hatayı yapıyor. sonucunda baskı balata dediğimiz parçayı erkenden bitirirsiniz. baskı balata bittikçe hem güç kaybı yaşarsınız hem de yakıt tasarrufu sağlayamazsınız. baskı balata tamamen bittiği zaman ani bir şekilde yolda kalırsınız. böyle bir durumla karşılaşırsanız yarım saat bekleyin ve aracı ikinci vitese alın, ardından debriyaj pedalına sonuna kadar basıp motoru çalıştırın. otomobili birinci viteste kaldırdıktan sonra bir daha debriyaj pedalına basmadan yürür gidersiniz şansınız varsa. ikinci viteste dörtlüler yanık bir şekilde trafiği tehlikeye atmadan, sağ şeritten sanayiye ya da güvenli bir noktaya aracınızı götürebilirsiniz. bu şekilde gitmeyi tavsiye eder misiniz diye sorarsanız hayır derim, ama öyle bir yerde kalıyorsunuz ki yapmak zorunda kalabilirsiniz. madem baskı balatanın olduğu kısımlara geldik, debriyaj teli kopmasından da bahsedeyim.
    debriyaj teli koparsa bir defaya mahsus otomobili stop edip ardından vitese takın ve marş yapın. bu sayede yavaş bir şekilde sanayiye ya da servise gidebilirsiniz. eğer motor devrini iyi ayarlarsanız, düşük devirlerde ve gayet sakince araç 5 hariç tüm viteslere geçer. tavsiyem siz yine de tamirci çağırın. debriyaj teli kopmasında otomobilin sanayiye ya da servise gitmesine gerek yoktur, kaldığı noktada sorun giderilebilir.

    6-) ne kadar az frene basarsanız o kadar ekonomik gidiyorsunuz demektir. virajlara, trafik ışıklarına, kontrol noktalarına, kasislere ve yaya geçitleri gibi yavaşlayıp durmanız gereken noktalara gelmeden önce gaz pedalından ayağınızı çekip otomobilin kendi akıntısı ile gitmesini sağlayın. bu sayede hem yakıt tasarrufu sağlarsınız hem de fren balatalarının aşınması da engellenmiş olursunuz.

    7-) rampa çıkarken her zaman çıkabileceğiniz vitesten bir düşük viteste çıkın. dip gaz yapıp çıktığınız an otomobilinizin yakıt değerleri en tepe noktalara çıkar. bunun sonucunda motorunuz hararet yapmaya meyildir ve boşuna giden yakıt da cebinize ekstra külfet getirir. tam gaz çıkmak yerine, yarım gaz verip düşük viteslerde çıkmayı deneyin.

    8-) otoban gibi trafiğin pek olmadığı şehirler arası yollarda mümkün olan en yüksek vitese çıkıp 90 – 100 arası sakin bir şekilde gitmeyi tercih edin. virajlara yaklaşırken gaz kesin ve mümkün olduğu kadar fren kullanmayın. otomobilinizin camlarının ve klimanın açık olması yakıt sarfiyatınızı ciddi anlamda yükseltir.

    9-) yüksek rakımlı tepelere tırmanırken otomobilinizin performansı hissedilir derecede düşebilir. 2000 metre üzeri geçitlere tırmanırken yakıt hava karışımı tam olarak ayarlanamaz ve motor üzerinde bulunan sensörler bunu ecu'ya bildirir. yanma odasına yeterli hava girmediğinden dolayı yakıt oranı düşürülür. “bu araba niye gitmiyor” diye sinirlenip gaz pedalına yüklenirseniz motora hararet yaptırırsınız. bir düşük vitese alıp rahat bir şekilde çıkabilirsiniz.

    10-) dizel motorlar için turbo sistemine çok dikkat etmelisiniz. motoru stop etmeden önce park ettiğiniz noktada kesinlikle bir dakika kadar beklemelisiniz. siz motoru stop ettiğinizde turbo yüksek hızlarda dönmeye devam eder. motor çalıştıkça yağlanması gereken turbo mili anlık olarak yağsız kalır ve zamanla ciddi arızalara yol açar. bu motorların ambeleye kalkma durumu vardır ki düşman başına. otomobil kendi kendine kontrolsüz bir şekilde gaz vermeye başlarsa, hemen ama hemen hiç panik yapmadan el frenini çekip beşinci vitese aracı alıp debriyaj pedalından hızlıca ayağınızı çekin. çıkan duman yüzünden otomobilinizin yandığını düşünüp aşağı inmeyin. iki üç defa beşinci vites, olmuyorsa dördüncü ve geri vitesleri deneyin. zaten şanzıman ciddi anlamda zarar alacaktır o anda ve hiç olmazsa motoru kurtarmaya bakın. son çare kaputu açıp hava filtresinin motora giren en son noktasını bir bezle kapatın. böyle bir durumda kontak kapatmak ya da akü sökmek işinize yaramaz. tak diye sert bir ses duyduğunuz an motor devri kendi kendine yükseliyor ise hemen ne oluyor falan demeden beşinci vitese alıp motoru stop edin. en yüksek devirlere geldiğinde iş işten geçmiş olacak.

    teknik olarak yapabileceklerimiz:
    teknik konular biraz daha detaylı ve uzun anlatımlı olacaktır.
    ne kadarda kullanım tarzınız iyi ve aracınızın periyodik bakımları zamanında yapılmış olursa olsun, havası doğru olmayan yanlış ebatta bir lastik tüm her şeyi mahvedebilir. lütfen aracınızın kataloğunda yazdığı şekilde jant ve lastik takın. görüntüsü güzel olsun diye geniş taban ve daha büyük çapta lastikler kullanmayın. yakıt tasarrufunda tip olarak aynı ama marka olarak farklı lastiklerin pek bir önemi yok, ama uygun olmayan ebatlarda lastik kullanımının var. 40 numara ayakkabı giyen biri daha şık görüneyim diye 45 numara giyebilir mi? bot giyersiniz, terlik giyersiniz, çizme giyersiniz ama numara aynıdır. asla lastik ölçülerinizi değiştirmeyin. hem güvenliğiniz hem ekonominiz için.
    lastik basınç değerleri için lastiği üreten firmanın verdiği değerlere mutlaka uyun. kimi 30 psi olur kimi 32 kimi 40. sıfır bir lastik alsanız bile basınçlarını her hafta düzenli olarak kontrol edin. farklı yerlerde kontrol etmekten kaçının ve sürekli gittiğiniz petrolde kontrol edin. kendiniz lastik değiştirmeye kalkarsanız lastiğin dönüş yönüne dikkat edin. lastiğin üzerinde "rotation" şeklinde yazar ve lastiğin dönmesi gereken yön ok işareti ile belirtilir. farklı yönde takarsanız sert bir frende aracınızın hâkimiyetini sağlayamazsınız.

    uzun süreli park ettikten sonra her otomobilinizin yanına geldiğinizde lastikleri gözle bir kontrol edin. ayda bir defa elinizle lastik sırtını yoklayın. lastiklerinizin sırt tarafında sağ ya da sol tarafından aşınma başladıysa alt düzen ile ilgili bir problem var demektir. böyle bir durumla karşılaşırsanız gitmeniz gereken yer rot balans hizmeti veren yerlerdir. sizlerde boş vaktinizde otomobilinizi kriko ile kaldırıp lastikleri yukarı aşağı ve öne arkaya doğru sallayın. ayrıca kendinizde doğru çekip bırakın. en küçük bir oynama halinde yine rot balansçının yolunu tutun. onlar size ücretsiz olarak nerelerin bozuk olduğunu bir kâğıda yazıp verirler. arızalı parçaları değiştirdikten sonra rot balans ayarına yine aynı yere gidersiniz. otomobilin kasıntılı olarak gitmesi fazla yakıt tüketimi olarak size geri dönecektir.
    “usta aracım çok yakıyor sebebi nedir” diye geliyorlar. “bunun yüzlerce nedeni var ben de bilmiyorum bir bakalım belki anlarız” diye cevap veriyorum. problemin nereden kaynaklandığını hemen bulursak arızayı çözüyoruz ama öyle otomobiller geliyor ki, anlık olarak çözüm bulmak imkânsız hale geliyor. peki, bu süreçte biz hangi noktaları kontrol ediyoruz ayrıntılı olarak anlatacak ve sizin de yapmanız gerekenleri maddeler halinde yazacağım. bu tip durumlarda imkân dâhilinde ise otomobili ilk olarak bilgisayara bağlıyoruz ve bakıyoruz değerler ne âlemde. şimdi burada değerlerin ne olması gerektiğini yazmayacağım ama sorun çıkaran parçaları sizinle paylaşabilirim.

    1-) oksijen sensörü:
    en sinsi parçadır ve birçok otomobilde görevini gerektiği yapmaz. egzoz muayenesinde yüksek emisyon değerleri sebebiyle geçemediğiniz zaman sorumlusu genelde bu sensör olur. egzozdan çıkan gazın değerlerini ölçüp ecu'ya bildirir. ecu’da diğer sensörlere sinyal göndererek enjektörlere ne kadar yakıt püskürtme yapacağı konusunda bilgi verir. oksijen sensörü arızalı ise işiniz zordur ve yenisi çok pahalıdır. almanız gerekiyor ise orijinal olmak zorunda, yan sanayi bir oksijen sensörü daha kötü bir yakıt tüketimi yaratabilir. bu sensörün temizliği ile bir noktada doğru sinyal alınabilir. arıza durumunda araç sarı motor lambası yakar ve bilgisayara bağlanınca arızası belli olur. bazen hiç bir belirti vermeden kendi halinde arızasını sürdürür.

    2-) map / maf sensörü:
    bu sensörün görevini ve ürettiği sinyaller gibi teknik bilgileri buraya yazmayacağım ama arızalı ise otomobil zengin karışım yapar. rölantide düzensizlik, kendini toparlayamama, çekiş düşüklüğü gibi problemler ortaya çıkar. temizliğini kendiniz yapabilirsiniz çok basit bir işlemdir.

    3-) vuruntu sensörü:
    bu sensör motorun ürettiği darbeleri elektrik sinyaline dönüştürür. anormal bir vuruntu durumunda yakıtı azaltıp zarar görmesin diye motoru koruma amaçlıdır. arızalı olması durumunda otomobil çekişten ciddi anlamda düşer ve rampaları birinci viteste çıkarsınız. motor kendini korumaya alır bir deyişle. vuruntu sensörü anormal olarak sinyal veriyorsa, öncelikle motorda vibrasyona sebep olan problemlerde bakılması gerekir. silindirlerde yakıt hava karışımının zamansız ateşlenmesi, sente kaçıklığı gibi sebepler vuruntuya sebep olur. vuruntu sensörünün amacı sadece silindirleri dinleyip avans ayarı yapması değildir, allah korusun bir kaza halinde motoru durdurur. bu sensör temizlenmez, kendiniz zaten sökseniz bile takamazsınız, çünkü belirli bir tork değeri vardır, ne eksik ne fazla sıkmayacaksınız. görevini yerine getiremez yanlış montaj sonrası.

    4- krank sensörü:
    bu sensörün yakıta etkisi tartışılır, zaten arızalı olması durumunda motor patırtılı bir şekilde çalışır ya da hiç çalışmaz. ateşleme zamanında yapılmayacağı için çiğ yakıt atar egzozdan ve siz bu durumda otomobili kullanamazsınız. motor durduk yere stop eder ve sıcakken çalışmaz, ama soğukken çalışır. bu şekilde stop edip tekrar çalıştırmaya kalktığınızda patırtılı bir şekilde çalışıyorsa sorun bu parçadadır ve çok pahalı bir parça değildir. eğer bu tip arızaları yaşıyor ve şüpheniz bu sensör üzerine odaklandıysa, soketlerini falan kontrol edin ve söküp balata spreyi ile temizleyin. olmuyor ise değiştirin. mesela ben aracımda her zaman bu parçanın bir yedeğini bulundururum, arıza yapmaya başladığında adamı kanser edebilir.

    5-) triger kayışı:
    triger kayışın değişimi gerçekten ustalık isteyen bir işçilik ile mümkün olur ve otomobilinize aşina olmayan bir yerlerde yapacağınız değişim işlemi başınıza ciddi sorunlar açabilir. sentesi yanlış takılırsa otomobiliniz çok faza yakıt tüketir, motor düzensiz çalışır ve motorun fiziksel parçalarına ciddi zararlar verebilirsiniz. çok sert kullanım, vuruntu ya da kayışın özelliğini kaybetmesi sebebiyle kayışın sentesi kendiliğinden bir ya da iki diş atlayabilir. daha fazla atlaması kayış sıyırması olarak adlandırılır ve motor stop eder. motorunuzun çalışması, sesi, çekişi ve yakıt giderleri bir anda değiştiyse acil olarak triger kayışını kontrol ettirin.
    trigeri zincir olan araçlarda triger sente atlatmaz, takılırken yanlış takılır ya da kopar. burada önemli bir bilgi vermek istiyorum; triger kayışını zamanından önce değiştirin. eğer yolda giderken kopması halinde motorun tamamen baştan yapılması anlamına gelir. fakat biz bazen çok değişik durumlarla karşılaşabiliyoruz. örneğin triger kayışı rölantide kopmuş bir aracın sadece kayışını değiştirip gönderdiğimiz oldu, ama yolda giderken kopması ve aktarma organları sebebiyle motoru çevirmeye devam etmesi ciddi sorunlara yol açıyor. eğer ki motorunuz gelen bir “çat” sesiyle durduk yere stop ederse tekrar marş yapmadan önce inip triger kayışına bir bakın. sizin, kopmuş bir triger kayışı ile yaptığınız her marş onarım maliyetlerini kat ve kat arttırır. özetle triger sente ayarı kaçık ise otomobilinizin yakıt tüketimi çok fazla olacaktır. triger kayışına ilerleyen bölümlerde tekrar değineceğim.

    6-) ateşleme sistemi:
    ateşleme sistemini bir bütün halinde kapsayan bobin, bujiler ve buji kabloları hakkında birkaç şey yazmak istiyorum. arızalı bir bobin, krom bağlamış ve ömrünü tamamlamış bir buji ya da yine ömrünü tamamlamış buji kablosu ateşlemeyi senkronize bir şekilde yapamaz. tam zamanında ateşleme yapmayan bir buji, yakıtın egzozdan yanmamış bir şekilde çiğ olarak atılmasına ve performans kaybına sebep olur. güç kaybı yaşanacağı için sizde gaz pedalına daha fazla basacak ve yakıtın artmasına sebep olacaksınız
    bujileri ve kablolarını gerektiğinde değiştirin. unutmayın ki silkeleme ve tekleme problemlerinin çoğu ateşleme sisteminden kaynaklanır. buji ve kablolarının değişimini kendiniz çok kolay bir şekilde yapabilirsiniz. öncelikle hırdavatçılardan otomobilinize uygun bir buji anahtarı alın. bu anahtarın fiyatı 2020 yılı itibariyle 50 tl civarındadır. bu anahtar yardımıyla bujileri sırasıyla tek tek çıkarın. aynı bujileri tekrar takacaksanız eğer çıkardığınız sırayı karıştırmayın, karıştırsanız da çok önemli değildir. yeni bujileri takmadan önce eski bujileri gözle kontrol edin, eğer uçlarında yağlanma varsa yüksek ihtimalle supap lastikleri ömrünü tamamlamış olabilir. aşırı kirlenme ve krom kapladıysa tel fırça ile uçlarını temizleyin ve zımpara yapın. bujiler tek tek değişmez, birinde problem varsa hepsini beraber değiştirin. yeni bujileri yerine takarken çok aşırı güç uygulamayın. göreceksiniz ki bu değişim sonrasında otomobilinizden daha çok keyif alacaksınız.
    “peki, buraya kadar anlattın iyi güzel de biz bunları biliyoruz usta, daha farklı ne yapabiliriz” diye söylendiğinizi hissedebiliyorum. bu noktadan sonra araç ustaya gitmeden önce aşağıda yazdıklarımı sırasıyla yapın. hem motora rahat bir nefes aldırırsınız hem de aracınızdan daha çok keyif alırsınız.
    yapılması gerekenler:
    bu bölümü yazmadan önce belirtmem gerekir ki marka ismini burada kullanıyorum. bunu yapmamdaki amaç, sonuç alamayacağınız bir marka ile boşuna masrafa girmenize gerek yok. bu benim kişisel tercihim, siz farklı markaların ürünlerini alıp kullanabilirsiniz.

    würth enjektör temizleyicisi alın ve kutusunda yazan talimatlar doğrultusunda aracınızın deposuna boşaltın. kullanım sonrası aracınızda belirli bir oranda ses azalması ve rahat çalışma hissiyatını alabilirsiniz. dizel ve benzinli otomobiller için ayrı olarak satılmaktadır.
    motor yağı değiştirmeden önce yine würth motor içi temizleyicisini kullanın. ürünün etiketinde yazan talimatlar doğrultusunda aracın yağ haznesine boşaltın ve ardından yağı değiştirin. blok içerisinde zamanla katılaşmış yağ kalıntılarını çok güzel temizliyor. yağ değiştirmeye gitmeden önce kutuyu motora boşaltıp ardından yağ değişimi yaptırın.
    yine aynı işlemi radyatör için yapın. würth radyatör temizleyicisini soğutma sistemine ekleyip temizleyin. ardından tüm suyu boşaltıp aracınıza uygun bilinen bir markanın antifrizini %50 oranda ekleyin. sistemin havasını almayı unutmayın. bu işlem sonrası soğutma sisteminde bir kaçak olabilme ihtimaline karşın daha dikkatli davranın
    internetten videolara bakarak oksijen sensörü, map sensörü ve krank sensörü temizliği yapın.
    lastik havalarını belirtilen katalog değerlerine göre tamamlayın.
    gaz kelebeğini temizleyin ya da temizletin. bu işlemden sonra bazı araçlara adaptasyon yapılması gerekebilir. özellikle rölanti dalgalanması, aracın kendi kendine gaz vermesi, gazdan ayağınızı çekince devirin ani olarak düşmesi ya da tam tersi düşmemesi ile ilgili problemler bu parçadan kaynaklanır.

    şimdi geldik en önemli noktaya. her otomobilde yöntemi değişmekle birlikte genel tedavi yöntemi budur. otomobilinizin ecu'suna kullanım tarzınızı öğretmeye. öncelikle akünün eksi tarafını ayırın ve bir saat kadar öyle kalmasını sağlayın. ardından tekrar aküyü bağlayıp kontak açık bir şekilde 60 saniye kadar bekleyin ve tekrar kontağı kapatıp açın ve aracı çalıştırın. yaklaşık 5 kilometre kadar gayet sakin ve gaz pedalına yüklenmeden sürüş yapın.
    motorun yağını değiştirin. motor yağı değişimini belirtilen periyodik bakım cetveline uygun olarak yağ filtresi ve hava filtresiyle birlikte değiştirin. yağ filtresi şakaya gelmez orijinal olanı kullanın. orijinal olmayan ve uyumsuz bir yağ filtresinden geçen yağ eksik olacağı için motorunuz gerekli yağlamayı yapamayabilir ve yatak sarması denen ciddi arıza ile karşılaşabilirsiniz.
    otomobilinizin tekerlerini bir şeyin sıkmadığına emin olun. arızalı bir kleper ya da fren merkezi balatayı zaman zaman disk üzerine yapıştırır ya da geç bırakmasına sebep olur ve frenden ayağınızı çektiğinizde bir süre balata disk üzerinde kalmaya devam edebilir. ayrıca el freni de bazen tam olarak serbest kalmaz.
    katalizörün tıkanması. egzozdan kötü koku geliyor, araç bir türlü devirlenmiyor ve otomobilinizin çok yaktığından şikayetiniz var ise katalizörün kontrol edilmesinde fayda var. son zamanlarda katalizör temizliğini yapan yerlerin bir hayli arttığını gördüm ve değişim yapmaktansa temizlik yapılması daha ekonomik olacaktır diye düşünüyorum.
    tıkanmış bir katalizör yüzünden muayeneye gittiğinizde yüksek emisyon değeri çıkacak ve mecburen katalizör ya değişecek ya da temizlenecektir. tıkalı bir katalizör araca çok yaktırır. sağlıklı çalışan ve yağ yakmayan bir motor, katalizörü kolay bir şekilde tıkamaz ve kirletmez. bu yüzden motoru yağ yakanlar daha dikkatli olmalı.

    motorunuzu temiz tutun: piyasada satılan motor temizleyici spreyler ile temizliği elden bırakmayın. bir pazar gününüzü bu işe ayırırsanız sıfır görünümlü bir motora sahip olabilirsiniz. ihtiyacınız olan şey sadece bir sprey, küçük fırçalar ve bez. diğer entrylerimde motor yıkama konusunu detaylı bir şekilde ele aldım.

    bu ve diğer entylerimde anlatılan konular, en acemi sürücüden en profesyonel olanına kadar her kişiye hitap ettiği için, entry içerisinde kullanılan terimlerin ne anlama geldiğini alfabetik bir liste halinde yazayım.

    abs: taşıtların her türlü yük ve yol koşullarında, çeşitli süratlerdeki zorunlu durumlarda yapılacak ani frenlemelerde tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek direksiyondaki tam hakimiyeti sağlayan fren sistemidir.

    adaptasyon: ecu üzerinden bazı sensörlerin ve elektrik ile çalışan mekanik parçaların kalibrasyon yapılma işlemi.

    airbag: otomobillerde çarpışma anında çok hızlı biçimde açılıp bir gaz veya hava ile şişerek yolcunun yaralanmasını önleyen, esnek bir malzemeden yapılmış koruma sistemi

    akımölçer: elektrik devrelerinden geçen tüm değerleri ölçmek için kullanılan alet.

    aks kafaları: dış tekerleğin yönlendirilmesine izin veren özel bir mekaniğe sahip bir eklem parçasıdır

    aktarma sistemi: motor gücünü tekerlere kadar ileten mekanik parçaların bütünü

    akü: elektrik enerjisini, kimyasal enerji olarak depo eden ve ihtiyaç halinde bunu elektrik enerjisi olarak veren cihaza denir

    ambele: turbo’dan yanma odalarına kontrolsüz olarak yağ çekilmesi ile motorun kendi kendine son devire çıkması ile oluşan durum.

    amortisör: motorlu araçlarda sarsıntıyı, sallantıyı ve buna benzer şeyleri en aza indiren düzen

    antifriz: soğuk havalarda motor suyunun donmasını ve korozyon oluşmasını önleyen katkı maddesi.

    baskı balata: motorun ürettiği mekanik gücü iletebilmesi için kullanılan bir kavrama tekniğidir. debriyaja basıldığı zaman motor ile vites kutusu arasında olan bağlantıyı keserek vitesi kolayca değiştirmeye yardımcı olur ve aracın boşta çalışmasını sağlar.

    bijon kesmesi: tekeri tutan vidalara bijon, bu bijonların bir sebepten kırılmasına ve boşa çıkmasına denir.

    bitik motor: farklı sebeplerle kullanım ömrünü tamamlamış olan motora verilen ad.

    bobin: benzinli araçlarda bujilere giden yüksek akım elektriği üreten parça.

    bobinaj: genelde sanayide bulunan hemen hemen her makinenin çalışma sisteminin kalbi olan motorların yapım, tamir ve bakımının yapılması bobinajcılık işlemidir.

    boğaz kelebeği : yanma odalarına giren hava miktarını ayarlayan parça.

    buji: benzinli ve lpg’li motorlarda silindir içerisine alınan yakıt ve hava karışımını ateşleyen parça.

    buji kablosu: bobinin ürettiği yüksek akım elektriği bujilere taşıyan kablo.
    çekiş düşmesi motorun bir sebepten dolayı güç kaybetmesi. istenilen performansın alınamaması

    çenç : hırsızlık gibi yasa dışı yollarla elde edilen otomobillerin, şasi numaralarını değiştirerek satışa sunulması.

    çiğ yakıt: silindir içerisine alınan yakıt ve hava karışımının, ateşlenmeden egzoz kanalıyla motordan atılması.

    çivili lastik: buz tutmuş zeminlerde güvenli sürüş sağlayan, üzerinde metal çivilerin bulunduğu lastik türü.

    debriyaj: motor ile teker arasında bulunan bu sistemin görevi, motordan tekere giden güç aktarımının kesilmesi ve vites değişimine olanak sağlanması.

    şarj dinamosu: motor gücünden elektrik üretip aküyü şarj eden ve tüm otomobilin elektrik ihtiyacını karşılayan parça.

    ecu: (electronic control unit) motor beyni diye geçer. ateşleme zamanından tutun, yanmayan bir lambayı bile fark edip size söyleyen elektronik devre.

    egzoz: yanmış yakıttan çıkan gazların, susturucu ve çeşitli filtrelerden geçip araçtan dışarı atılmasını sağlayan sistem.

    ekspertiz: çeşitli mekanik ve elektronik aletler kullanarak, gerektiğinde gözle ve elle bir otomobili kontrol edip, kaza ve boya geçmişini araştıran firmalara denir.

    ekspertiz raporu: ekspertiz firmalarının araştırması sonucunda buldukları kusurları, yazılı olarak araç sahiplerine verdikleri rapor.

    emisyon: egzoz emisyonu araçlarda kullanılan yakıtın yanmasıyla oluşan ve havaya yayılan kimyasalların yarattığı hava kirliliğini tanımlamak için kullanılan bir terim

    enjektör: yakıtı silindir içerisine püskürten parçalara denir.

    esp: bir merkezi kontrol ünitesi, direksiyon açı sensörlerinden, moment sensörlerinden, abs fren sisteminin sensörlerinden gelen verileri değerlendirerek, aracın kayıp kaymadığını hesaplar. buna göre gerekli tekerlere fren yaptırarak ve motor gücüne müdahale ederek aracı tekrar izine döndürmeye çalışan sisteme denir.

    fren balatası :fren balatası, otomotiv ve diğer alanlarda kullanılan bir disk fren bileşenidir. fren balataları sürtünme ile otomobilin süratini düşürüp durmasını sağlar.

    fren mesafesi :herhangi bir durumda, sürüş esnasında sürücünün ayağını gaz pedalından çekmesi ile fren pedalına basması arasında geçen süreye reaksiyon süresi; bu sürede kat edilen mesafeye de reaksiyon mesafesi denir. fren pedalına bastıktan sonra aracın durana kadar kat ettiği mesafeye de fren mesafesi denir.

    galerici: özel olarak otomobil alıp satmak için bir iş yeri açan kişiye galerici denir.

    hararet: motorun normal çalışma sıcaklığını geçip yüksek derecelere çıkması ile oluşan durum.

    kalorifer peteği:motor tarafından ısıtılan suyun, kabin içerisini de ısıtması için kullanılan parça.

    kar buz zinciri:kar zinciri, kar ve buz üzerinde sürüş esnasında maksimum çekiş sağlamak amacıyla araçların lastiklerine monte edilen gereçtir

    katalizör: katalizörler araçların egzoz üzerinde yer alır. egzoz gazındaki atmosfere salınacak havanın daha az zararlı çevreye bırakılmasını sağlayan katalizörün asıl adı katalitik konvertördür.

    kickdown: vites küçültme sadece otomatik şanzıman ile mümkündür. maksimum hız gerektiğinde örneğin sollarken kullanılır. gaz pedalına tabana kadar basıldığında (tam hızlanma olarak adlandırılan konumun ötesine kadar) hemen daha düşük bir vitese geçilir. bu, roketleme (kick-down) olarak bilinmektedir.

    kleper (fren): fren balatalarını disk üzerine yapıştıran ve serbest bırakıp geri gelmesini sağlayan sistemin adı.

    konjektör: konjektör şarj dinamosunun en önemli parçalarından biridir. alternatör ile beraber üretilen elektriğin volt ve akım üzerinden ayarlamayı sağlar.

    kompresyon testi: silindir iç basıncının, motor çalıştırılmadan öğrenildiği bir test. her bir silindir için ayrı ayrı uygulanır ve silindir içerisinde ne kadar kayıp olduğu öğrenilir.

    kömür: şarj dinamosu, marş motoru, silecek motoru vb gibi tüm elektrikli motorların rotor kısmına elektrik iletmeyi sağlayan parçalara denir.

    kriko: lastik değişimi ya da farklı bir sebeple, otomobilin bir kısmının kaldırılmasını sağlayan alet.

    kurtarıcı: arıza sebebi ile yolda kalan otomobilinizi, servise ya da sanayiye götürecek olan taşıt.

    motor bloğu: silindir bloğu, motorun temel parçasıdır. dökme demirden veya alüminyumdan yapılır. içerisinde pistonun aşağı yukarı hareket ettiği silindir, silindirin sıcaklığını kabul edilebilir seviyede tutan soğutma için yaş gömlekler ya da kuru gömlekler, krank mili muhafazası ve onun altına takılan krank mili bulunur.

    motor devri: motorun dönüş hızı. göstergede görünen rakamlar, motorun bir dakikada kaç defa döndüğünü gösterir.

    motor üflemesi: motor içi parçalarının aşınması sebebiyle, ateşleme etkisiyle oluşan basıncın piston kenarlarından geçip kartere ve sonrasında yağ çubuğundan ve yağ doldurma kapağından yanmış yağ ile çıkmasına denir.

    motorin: dizel motorların çalışmak için kullandığı yakıt türü. (mazot)

    mtv: motorlu taşıtlar vergisi

    muayene: araç muayenesi, trafikteki motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığının tespit edilebilmesi için belli zaman aralıklarında yaptırılması gereken ve yasal zorunluluğu olan işlem.

    o-ring: sızdırmazlık ve yalıtım amacıyla kullanılan makine elemanlarıdır. lastik yuvarlak conta.

    oto pazarı: otomobilini satmak isteyenlerle otomobil almak isteyenlerin, belirli günlerde buluştuğu yerlere denir.

    periyodik bakım: otomobil üreticilerinin tavsiyeleri doğrultusunda ve belirli kilometre aralıklarında değişmesi gereken paraların değişmesi ve / veya kontrol edilmesi gereken işlemler bütünü.

    pert: onarılamayacak derecede kaza yapıp trafikten çekilen araçlara denir.

    piston: piston’un motor içindeki ana görevi krank milini döndürmektir. yakıt hava karışımı silindir içinde ateşlenir ve genişleyen gaz pistonu aşağıya iterek pistona bağlı olarak krank milini döndürür.

    porya: porya, aracın ön tekerleklerinde aks başının, fren disklerinin ve tekerleğin üzerine bağlandığı taşıyıcı bir parçadır

    prizdirek bilyesi: prizdirek bilyesi, motorun gücünü şanzıman sistemine bağlayan ve araç vitese takıldığında üretilen gücü şanzıman çıkış miline aktaran bir düzenektir. giriş mili ile baskı balata aksamının birleşiminde yer alır.

    radyatör: motor içerisinde dolaşan suyun, belirli periyotlarla termostat tarafından gönderilip sabit bir derecede kalmasını sağlayan parça. gerektiğinde radyatör fanı ile desteklenir.

    radyatör tıkayıcı: soğutma sistemindeki küçük kaçakları tıkayan katkı maddesi.

    rektifiye: motor yenileme işlemidir. aşınmış bir motorun standartlara uymayan parçalarının (silindirler, pistonlar, krank mili vb) çeşitli işlemler uygulanarak ve değiştirilerek tekrar ilk günkü gibi çalışır hale getirilmesidir.

    rot balans: ön düzen açılarını düzenlemeye kısaca rot ayarı denmektedir. direksiyon çevrildiğinde ön tekerlerin aynı yöne bakıp bakmadığının kontrol edilmesine denir. rot ayarı sayesinde araç direksiyonun çevrildiği yöne doğru hareket eder.

    rölanti: gaz pedalına basmadığınız zaman motorun kendi kendine çalıştığı devir aralığı.

    rölanti dalgalanması : gaz pedalına basmadığınız halde motor devrinin yükselip düşmesine neden olan arıza çeşidi.

    saplama: silindir kapağı ile motor bloğunu birbirine tutturan uzun vidalara verilen isim.

    segman: silindir içerisinde hareket eden pistonları çevreleyen bilezik gibi çelik yuvarlak parçalar. yağın yanma odasına geçmesini engeller.

    selenoid: marş otomatiği. marş motorunu çalıştıran yüksek akımı kumanda ederek marş motorunun hareket etmesini sağlar. aynı zamanda marş dişlisinin volan dişlisiyle karşılamasını sağlar. marş motoru üzerine konumlandırılmıştır.

    senkromeç: senkromeç, vites kutusunda bulunan, vites değiştirmeyi kolaylaştıran, iki dişlinin hareketini ayarlayan parçadır. şanzıman içinde yer alan bu parça, vites değişiminde çalışan dişli çarkların güç akışını sağlar

    sente: sente ayarı, motorda yer alan egzantirik milinin zamanlanmasının doğru bir şekilde ayarlanması işlemine denmektedir.

    silindir: motor bloğu içerisinde pistonların hareket ettiği boşluk.

    silindir kapak contası: silindir kapağı ile motor bloğu arasındaki sızdırmazlığı sağlayan elemandır. silindirlerin bulunduğu blok ile kapak arasına konulan ince, sıcaklığa dayanıklı bir elemandır. motor harareti aşırı yükseldiğinde ilk olarak bu conta yanar.

    silkeleme / tekleme: silkeleme bir otomobilin mekanik olarak titremesi, tekleme ise motorun düzensiz çalışmasına denir.

    stepne: araçlarda bulunan yedek lastiğe verilen ad.

    supap: supaplar, eksantrik milinden aldıkları hareketle açılıp kapanarak, emme zamanında silindirlere hava-hava/yakıt karışımının alınmasını ve egzoz zamanında atık gazlarına atılmasını sağlayan parçalardır

    suv: sport utility vehicle ya da suv hem çekme kapasitesi hem de kamyonet özelliğine sahip yolcu taşıma aracıdır

    şanzıman: şanzıman ya da vites kutusu, motordan, baskı balata yolu ile aldığı hareketi istenilen tork değerinde, şaft veya diferansiyele ileten aktarma organıdır

    şase numarası: diğer adı vın (vehicle ıdentification number) yani araç tanımlama numarası olan şase numarası. araç hasar durumundan, yedek parça aramaya, trafik ve kasko yaptırmaktan plaka işlemlerine kadar pek çok alanda yardımcı olur.

    taksi çıkması: belirli bir süre ticari taksi olarak kullanılıp, sonrasında hususi otomobil haline getirilip satılan otomobil

    takviye kablosu: otomobil aküleri için kullanılan, yüksek ampere dayanıklı elektrik aktarma kablosu.

    termostat: motor bloğu içerisindeki suyu belirli bir derecede tutmaya çalışan parça. blok içerisinde bulunan su çalışma sıcaklığını üzerine çıktığı zaman, termostat açar ve suyun radyatöre gitmesini sağlar.

    triger kayışı: motorlarda, krank milinden, eksantrik miline hareket ileten, krank mili ile eksantrik milin hareket zamanlama senkronizasyonunu sağlayan kayışa triger kayışı denir.

    turbo: atmosferik motorlarda yüksek devir esnasında azalan hava emişini yani yanma odalarının ihtiyaç duyduğu havayı silindirlere gönderen sistem.

    viskozite: motor yağlarının akışkanlık değeri. inceden kalına doğru çeşit çeşit numaralandırılmıştır.

    volan: krank miline bağlı dişli. marş motorunun, motora ilk hareketi vermesini sağlar.

    yağ katkısı: motor yağının içerisine boşaltılan ve motorun daha rahat çalışmasını sağladığını iddia eden çeşitli sıvılar.

    yağ pompası: yağ haznesinde (karter) bulunan motor yağının, motor içerisindeki hareket eden kısımlara ulaştırılmasını sağlayan parça.

    yakıt pompası: depoda bulunan yakıtın, belirli bir basınçla silindirlere kadar taşınmasını sağlayan parça.

    detaylı bilgi için #121627668
6 entry daha

hesabın var mı? giriş yap