399 entry daha
  • yazılış hikâyesi

    --- spoiler ---

    ince memed’in ilginç yazılış öyküsü!
    15 mart 2015 pazar

    sevgili okurlar… geçen yazımda büyük kaybımız olan yaşar kemal’i anlatmıştım. bu yazıda size onun ilk ve (bence) en büyük romanı olan ince memed’ten söz edeceğim.
    dünya çapındaki bu romanın ilginç bir yazılış öyküsü var.
    yıl 1953 idi… istanbul’da müthiş bir kış vardı… her taraf karlar altındaydı.
    yaşar kemal ve eşi thilda, oturdukları kiralık evde yokluk içinde sıkıntılı bir hayat sürüyordu…
    ***
    kar, tipi, fırtına… müthiş bir soğuk etrafı kasıp kavuruyor…
    yaşar kemal’in evinde küçük bir çini soba var ama yakacak odunları yok...
    yaşar kemal para kazanmak için ince memed romanını yazmaya başladı. cumhuriyet gazetesi’nden 1000 lira avans almıştı.
    gece gündüz çalışıp romanı üç ayda tamamladıktan sonra yazı işleri müdürü cevat fehmi başkut’a götürdü:
    “patron” dedi “bu romanımı bitirdim. beğeneceğinizi umuyorum. fakat… eğer basacak olursanız, imzamı koymayın.”
    cevat fehmi başkut, oturduğu masadan hafifçe doğruldu, gözlüklerinin izerinden ona bakarak:
    “neden? neden imzanı kullanmamızı istemiyorsun?” diye sordu.
    yaşar kemal kalın sesiyle ve alçakgönüllü bir tavırla:
    “ben bu romanı para kazanmak için yazdım” dedi.
    cevat fehmi “okuyalım bir hele, düşünürüz” cevabını verdi.
    ***
    hayatın büyük sürprizleri, yaşamın garip tecellileri vardır.
    yaşar kemal’in imzasını bile koymak istemediği “ince memed” romanı, onu şöhrete kavuşturan, para kazanmasını sağlayan ve onu dünyaya tanıdan dev bir roman oldu.
    ince memed, yaşar kemal’in baş yapıtıdır ve ilkinden sonra üç cilt daha yazmıştır. toplamı dört büyük cilttir ve hepsi birbirinden güzeldir.
    yazar, kendisine büyük şöhret kazandıran ve yaklaşık 40 yabancı dile tercüme edilen romanı ince memed’in öyküsünü fransa’nın ünlü şair ve yazarı alan bosquet ile paris’te yaptığı söyleşide şöyle anlatıyor:
    ***
    “1947-47 yıllarında roman denemelerine başlamıştım. ince memed de bunlar arasındaydı. bir de ortadirek romanına başlamış, yarım bırakmıştım.
    1951 yılında istanbul’a geldiğimde, ince memed’den bir sayfa bile yoktu elimde… ama konu, olduğu gibi kafamdaydı…
    … ve ince memed’i yazmak istiyordum.”
    ***
    “çok parasızdık. eşim thilda da benim yüzümden işten atılmıştı.
    1953 yılının o dehşet, görülmemiş kışı başlamasın mı?
    bizde küçük bir çini sobadan başka bir şey yok.
    aşağıdaki katın bacası bizim duvarın ortasından geçiyor.
    thilda yatağın içinde oturuyor, belini bacanın geçtiği duvara dayıyor, orada kitap okuyor.
    ben de erzurum’dan aldığım kalın eldivenler elimde ince memed’i yazmaya çalışıyorum.
    arada sırada biraz odun bulursak, evde düğün bayram.
    şubat’a doğru olacak, havalar daha da azıttı. tuna nehrinden gelen buzlar boğaziçi’ne indi, yeryüzü, gökyüzü dondu.
    istanbul’lular boğaz’da, buzların üstüne binip resimler çektirdiler.”
    ***
    “bu karda kıyamette, buz gibi evde ben üç ayda ince memed’i bitirdim ve cumhuriyet gazetesi yazı işleri müdürü cevat fehmi başkut’a götürdüm. 1800 lira daha alacağım romanı beğenirse. (baştan bin lira avans almıştım)
    bir ay sonra cevat bey beni odasına çağırdı. yanında yer gösterdi. “haklıymışsın” dedi. “önceki gece romanına başladım, ancak bu sabah bitirdim. elimen bırakamadım.”
    ***
    yaşar kemal, ince memed’e ismini koymak istemedi, bu romanı para kazanmak için yazdığını söyledi.
    dahası, romanın başındaki uzun çukurova tasvirini çıkarmasını isteyen gazetenin sahibi nadir nadi’ye de katılmadı.
    nadir nadi ise, romana hem adını koymasını, hem de bu bölümü çıkarmasını istedi ve birbirlerini çok sevmelerine rağmen, kopacak noktaya geldiler.
    fakat sonunda her şey yoluna girdi, roman yaşar kemal’in adıyla çıktı, çok büyük ilgi gördü, olağanüstü başarı kazandı.
    ***
    1953-54 yıllarında cumhuriyet’te dizi olarak yayınlanan ince memed, 1956’da varlık dergisinin ilk roman ödülünü aldı.. ödül 1000 liraydı.
    ince memed 1957’de sovyetler birliği’nde ve bulgaristan’da yayınlandı. bunu nazım hikmet sağlamıştı.
    nazım hikmet, ince memed hakkında bir arkadaşına yazdığı mektupta romanı öve öve bitiremedi.
    nazım gibi bir adam da bu kitap hakkında böyle şeyler söyleyince, roman artık yaşar kemal’in gözüne iyice girdi ve öteki bölümlerini de yazmaya karar verdi…”
    ***
    “1961’de ingiltere’de yayınlanan ince memed en en çok satanlar (bestseller) listelerinin başlarında uzun süreler kaldı.
    yaşar kemal ‘ilk doğru dürüst para da o zaman elime geçti. eve buzdolabı, gazocağı, sandalye, masa, daha bir şeyler, çanak çömlek aldım’ diyor”
    ***
    fransız şair ve yazar alain bosquet, yaşar kemal ile yaptığı söyleşiyi böyle yayınlamıştı.
    yaşar kemal’den 4 yaş büyük olan alain bosquet, yaşar kemal’den 17 yıl önce, 1998 yılında 79 yaşında paris’te öldü. ince memed’in ilginç yazılış hikâyesi okurlara onun armağanı olarak kaldı.
    --- spoiler ---
345 entry daha
hesabın var mı? giriş yap