şükela:  tümü | bugün
11 entry daha
  • amerikan işaret dili anlamına gelen ameslan dilini ilk defa konuşan (işaret diliyle tabi) insan dışı canlı. kendisi afrika kökenli bir şempanze.
    şempanzelerin insanlar gibi beyinlerinde konuşma merkezi olduğunu doğrulayan ilk deneysel çalışmaya denek olmuştur.

    gardner ailesi tarafından yürütülen bu proje için yetiştirilen washoe, 350 civarı kelime öğrenmiştir. bilmediği kelimeler için farklı kelimeler türetebilmiştir. ona daha önce adının öğretilmediği lolipop tattırıldığında şekerli, karpuz için de tatlı içecek demiştir, tadını hiç sevmediği turp içinse acı yiyecek işareti yapmıştır.

    2 yavrusunu kaybettikten sonra louis adında bir erkek yavru evlatlik edinen washoe ona kısa sürede (diğer insanların yardımı olmadan) işaret dilini öğretmiştir.

    kendisini aynada görünce ben washoe demiştir -ki bu durumda self awareness sahibi olduğunu kabul etmek gerekiyor-

    bardağına oyuncak bebek konulduğunda içeceğimdeki bebek kelime grubunu türetmiştir.
    kendisine pis kelimesi öğretilen washoe sinirlendiği bir günde bakıcısına pis jack! bana içecek ver demiştir:)

    kendisi gibi diğer bu dili veya başka işaret dili öğrenen şempanzeler luci, lana ile beraber kullandıkları dilde argo ve espri geliştirmişlerdir. lucy, bakıcısının üzerine yanlışlıkla işeyince komik komik işareti yapmıştır. yine lucy, bakıcısı odadan ayrılınca bir keresinde “ağla ben” işareti yapmıştır.

    uzun yıllar, insan dışı diğer memelilerin konuşmak için gırtlak yapılarının biyolojik olarak gelişmemiş olması sebebiyle konuşamayacakları düşünülmüştü. ancak beyinlerinde bir konuşma merkezi zaten var durumdadır. ve görüldüğü üzere deyim, espri, küfür ve diğer durumlar için kelime türetecek kadar dil geliştirmişler ve başka hayvanlara öğretebilmişlerdir. aynada kendilerini tanıyacak kadar farkındalığa sahiplerdir. hatta işaret dili konuşamayan diğer hayvan veya şempanzeler gördüklerinde onlara şaşırmışlardır ve belki küçümsemişlerdir. tıpkı bizim yaptığımız gibi.
1 entry daha