şükela:  tümü | bugün
40 entry daha
  • [8/9]
    istanbulun yagmasi biraz acayip. normalde dusman teslim olmadigi zaman 3 gunluk bir yagma izni veriliyor, teslim olursa dokunulmuyorlar. istanbul sonucta teslim olmamis ama sehrin bircok girisi ve farkli bolumleri var. 1 milyonluk sehir bir iki asirda 50 bine, kusatmadan sonra da allah bilir kac bine dusunce bu bolumlerin arasinda bosluklar olusmus ve her biri ayri bir mini sehir olmus. yani eger ayri bir “semt” isgalcilere kolaylik gostermisse, bunun haberi sultana gider, o da beraberinde ozel polislerini yollayarak o kismi korumaya alabilir. bazi yerlerdeki kiliselere ve evlere dokunulmamasi, diger bolgelerde ise yagmadan birak 3 gunu, ilk gunun sonunda bile birsey kalmamasi boyle aciklanabilirmis.

    dolayisiyla o kilise yagmalamalar, rahibeleri cikarip tecavuz etmeler filan belli bolgelerde ve ilk saatlerde yasanmis, ondan sonra yagmalanacak yerler iyice belli olmus, milleti gazi durulmus, fatihin adamlari yerlerini almis ve yaklasik 4000 cesetten sonra sivil oldurme bitmis. hayrina degil tabii, yagma yapilacak yerdeki her sivil kole sayiliyor, kole de para demek. bazi yerlerde yagmalanan evlerin kapisina isaret konulmus, bu ev bosaltildi coktan sansiniza kusun demek icin.

    fakat isin daha ilginc yani, askerlerin azittigi bolgelerde bile dokunulmamis bazi yapilar var. sehrin ikinci buyuk kilisesi bunlardan biri. bunun tek aciklamasi, fatih’in, onceden kurtarmak istedigi bazi yapilari secip, ilk anda oraya adamlarini gondermis olmasi. ornegin ayasofyayi cami yapacagina karar vermisse ve sehri ele gecirdikten sonra yunanlilari tumden katletmek veya kovmak yerine onlarin destegini ve ticari baglantilarini kullanmak istiyorsa, yapacagi ilk seyin ikinci buyuk kiliseyi onlara saklamak olmasi dogal. o da binayi korumakla yetinmemis, icerdeki hazineye de dokundurtmamis. [istanbulun hristiyanlarina fatihin tanidigi ayricaliklar ve verdigi kiliseler, sonraki sultanlar tarafindan yavas yavas geri alinmaya calisiliyor. mesela sultan selim hristiyanlarin zorla islami kabul etmeleri gerektigini ortaya atmis, vezir tarafindan sakinlestirilince bu sefer kiliselerinin alinmasini dusunmus. psikoposluk da 3 tane 100’une merdiven dayamis eski yeniceri bulup yeminli ifade verdirtmis mehmet’in politikalari hakkinda ve sultan selim bunu kabul etmis]

    fatih ilk gunun sonunda yagmayi durdurdugunda kimse sikayet etmeye luzum gormuyor. sehre aksama dogru girmeyi tercih ediyor, yani duzen saglandiktan ve ortalik temizlendikten sonra. sonucta istanbulun adina yakisir bir sekilde, film gibi bir sekilde sehre girmesi lazim, bunun sonuna kadar bilincinde. ayasofyaya giriyor ve hasarlari gorunce sinirlenip, yagmanin binalari kapsamadigini soyluyor. burada samimi mi, yani bunun kendi emrine ragmen pratikte mumkun olacagini sanmis mi yoksa sadece onemli binalari mi kastetmis bilmem, cok onemli de degil, tipki sehirde dolasirken gozlerinin sulanip, “ne bicim bir sehri yagmaya ve yikima verdik” diyerek ic gecirmesi anektodu gibi. ayasofya’da saklanan birkac rahibin guvenligini garanti ederek disari cikmalarina izin veriyor, ertesi gun de butun ganimetin paylasim icin toplanmasini emrediyor. tabii butun derken askerlerin caktirmadan asirdiklari disinda. bu ganimetten kendi payini ve taktik nedenlerden oturu yagmaya katilmalarina izin verilmeyen birliklerinin payini aliyor.

    butun asillerin bulunmasini ve guvenliklerinin saglanarak serbest birakilmalarini emrediyor (bazi guzel asil kiz ve erkek cocuklar haric) fakat ilk gunlerdeki bu muhtemelen taktiksel olan tolerans kisa suruyor, fetihten 5 gun sonra bir duzine yunan asil idam ediliyor. italyan ve katalan asiller ise direkt olduruluyorlar

    savas sonrasi kole pazari kuruluyor ve esir alinanlar, peradaki veya istanbulun dokunulmamis bolumlerindeki tanidiklarina, fahis fiyatlardan satiliyor. toplanan erkek cocuklardan 400u misir ve tunustaki diger musluman liderlere hediye olarak yollaniyor. (ya da herbirine 400’er, unuttum simdi). zaten bu cocuk seviciligi gunun normu asiller icin herhalde, bir halt degismemis antik yunandan ve romadan beri.

    mesela fatih, fetihten 5 gun sonra bir ziyafet veriyor, sehrin ileri gelenleri de davetli. eglence sirasinda arzular selaleyken, birisi fatih’e cok guzel bir erkek cocuktan bahsediyor. bu, megadux lucas notarasin 14 yasindaki oglundan baskasi degil. gerci fatih dedigin de coluk cocuk sonucta, o yuzden bu olsa olsa homoseksuellik olur. neyse, adam vermiyor tabii cocugunu, zaten butun diger ogullarini savasta kaybetmis. boyle olunca kendisi, sozkonusu cocuk ve bir de uvey oglan sultanin huzuruna getiriliyor ve kendisi yine bu istegi reddedince hepsinin kafasinin orada kesilmesine karar veriliyor. adam son dilegi olarak, cocuklari babalarinin idamini gormesinler diye once onlarin oldurulmesini istiyor.

    tabii ise biraz daha pragmatik bakarsak, megadux, fatihin istanbul valiligi icin dusundugu adaylardan birisi. romayla ve venedikle kuvvetli baglantilari olan bu akilli adami basa getirmenin riskli olacagini dusunup, boyle bir bahaneyle ondan kurtulmus da olabilir.
259 entry daha