şükela:  tümü | bugün
116 entry daha
  • insanlar tarafından yük çekme ve binek olarak kullanılan hörgüçlü evcil hayvan. sanılanın aksine vatanları ortadoğu ve çöller değildir. amerika'dır.

    3.5 milyon yıl önce dünya çok farklı bir yerdi. alaska ve rusya'yı birbirine bağlayan bir kara köprüsü vardı ve sapiens olmaktan nerden baksan 20 bin fersah uzak olan atalarımız (bkz: hominid) ayağa kalkmayı yeni öğreniyordu. bu sırada kuzey kutbu civarlarında da bir şeyler oluyordu. kanada’nın dondurucu kuzey bölgelerinde dev develer dolaşıyordu.

    develer ile ilgili yapılan araştırmalar, şu anda kutup ayıları ve kurtların cirit attığı kanada'nın en kuzeyindeki bölgede milyonlarca yıl önce develerin yaşadığını söylüyor. bunlara “arctic camel” deniyor ve güneydeki akrabalarını aratmıyorlar. soğuğa dayanmalarına yardımcı bazı özellikleri, günümüzde yaşayan haleflerinin çölde hayatta kalmalarını da sağlıyor.

    kanada’daki ellesmere adasını bir miktar kazan arkeologlar, 1 ila 7 cm uzunluğunda 30 kemik parçası ortaya çıkarıyorlar. kemik parçaları toplandıktan ve puzzle gibi birleştirildikten sonra eski develerinkine benzeyen bir tırnak şekillenmeye başlıyor. daha sonra kemiklerden bağ dokusunu analiz etmek için kollajen parmak izi denen bir tekniği kullanıyorlar; yukon deve örnekleri ve modern tek hörgüçlü develerle karşılaştırıyorlar. nihayetinde bu fosillerin kutup develeri olduğu sonucuna varıyorlar. bu yeni bir keşif değil çünkü bundan önce halihazırda yukon develeri keşfedilmişti. ama önemli bir fark var. yeni keşfedilen deve fosillerinin yaşları.

    bu kutup develeri, sıradan çöl develerine göre %30 daha büyük. bu ufak fark dışında geri kalan tüm özellikleri tek hörgüçlü modern develere benziyor. peki bu develerin halefleri çok büyük farkları olmamasına rağmen nasıl zıt bir ortamda, çölde yaşayabiliyor? bu, develerin sert koşullara karşı direnç gösterebilme yeteneğine bağlı ve sıcaklık burada tek kıstas değil. “örneğin, modern develerin kumda rahatça yürüyebilmelerini sağlayan düz ayaklar, karda rahatça yürüyebilmeleri için kutup develerinde de bulunmuş. hörgüç, kutup develerinde de var. yağ deposu görevi görüyor ve bu, uzun soğuk kışlara dayanabilmelerini sağlıyor. ek olarak, gözleri de düşük ışıkta rahatça görmelerini sağlayacak kadar büyük. ayrıca kutup develerinin kanada’nın kuzeyinde yaşadığı dönemlerde sıcaklıklar bugün olduğundan 14 ila 22 derece daha sıcak.

    peki kış savaşçısı mı, çöl mecnunu mu? hangisi hangisinin atası? günümüzde her ne kadar orta doğu ve afrika’da bulunsalarda, amerikanlar siz halen deveye mi biniyorsunuz ehe ehe dese de develer 45 milyon yıl önce kuzey amerika'da doğdu. 3 ila 5 milyon yıl önce, bering kara köprüsünü kullanarak avrasya'ya geçti ve sonunda güneye göç ettiler. bunun yanında bazıları, güney amerika’ya göç etmenin daha uygun bir fikir olacağını düşündü ve lamalara dönüştü.
16 entry daha