şükela:  tümü | bugün
  • enver pasa'nın osmanlı devletinde kontrolü ele aldıktan sonra osmanlıca'nın daha rahat öğrenilmesi için (ünlülerin ilâvesi ve her harfin ayrı yazılması ile oluşturduğu bir imlâ biçimi) uygulamaya sokmaya calıstığı yazı bicimi. birinci dünya savası öncesi sarıkamıs'ta* daha sonra canakkale'de* denenmis ama basarıya ulasmamıştır. örneğini bulana tarafımdan ödül verilecektir.
  • enver paşa'nın harbiye nazırı olduğu yıllarda icat ettiği yazı biçimi. falih rıfkı atay 'ın aktardığına göre, resmi nezaket tezkereleri bile icat edilen bu yazı biçimiyle yazılmaya başlanmış birara. bu yazı aslında bitişik harf usulunü kaldırmaktan ve imla harfleri üzerine hareke koymaktan ibaretmiş. birinci dünya savaşı öncesi tanin gazetesi'nde de örnekleri görülen "bu yazı biçimi umumileşecek midir?". falih rıfkı, kendi sorduğu bu soruya şöyle yanıt veriyor:

    "hiç zannetmiyorum. hepimiz gülüyorduk. fakat enver paşa'yı da denemesinden alıkoymak mümkün değildi. enver paşa bir vatansever ve muhafazakar tipte bir ıslahatçı idi. bu yazı da onun kabalığı nevinden bir icattır. fakat ilk yenileşme ve garplılaşma hareketinden beri duyulagelen bir ihtiyacın ne kadar derinleştiğini gösterir. bu bir fantazya değildi. ciddi bir şeydi."

    enveriye yazısı yahut alfabesi olarak da bilinen bu yazı biçiminin bir örneği falih rıfkı'nın çankaya kitabında --eski yazıyla karşılaştırmalı olarak- görülebilir. sadece enveriye demek doğru değildir.

    falih rıfkı atay, çankaya, s. 437, bateş yayınları, istanbul, 1980.
  • kazım karabekir tarafından aslında kendisinin geliştirdiğini enver paşa'nın sonradan kendi icat etmiş gibi gösterdiğini söylediği alfabe.

    kaynak
  • karabekir paşa hayatım adlı eserinde rumeli'de görev yaptığı sırada bizzat geliştirdiğini daha sonraki senelerde enver paşa'nın kendisine malederek kullandığını anlatır.
    okuma yazma bilmeyen erlerde huruf-u munfasıla(ayrı harfler) ile okuma yazmayı çabuk öğrendiklerini hatta huruf-u munfasıla öğrenenlerin osmanlıca imlayıda daha kolay öğrendiklerini anlatır. fakat osmanlıca imla bilenlerde pek işe yaramadığını savaş sırasında lüzumsuz olduğunu enver paşa'ya bildirir. (sayfa 229)
    enver paşa savaştan sonraya erteler ve unutulup gider.
    ü ve ö gibi harfler icat edilmiş, bazı harflere yeni işaretler ilave edilerek yeni şekle sokulmuştur.
  • enver paşa'nın, "ulan bu ordunun komutanlarının yarısından çoğu eline geçen osmanlıca bir yazıyı okuyamıyor" diyerek geliştirdiği, osmanlıcanın basitleştirilmiş bir alfabeyle yazım düzenidir. enveriye alfabesi diye de geçer.

    ayrıca latin harflerine geçiş projesi islamcıların o çok sevdiği abdülhamit zamanına dayanır.

    dedesinin mezar taşını okuyamamaktan şikayet eden götlere ithaf olunur; dedelerinizin mezar taşlarını alın kendinize sokun.

hesabın var mı? giriş yap