şükela:  tümü | bugün
13 entry daha
  • 2. dünya savaşı sırasında hitler’in emrindeki generallerin en iyisi şüphesiz erich von manstein’dır. geniş çaplı mekanize birlik operasyonları konusunda bir uzman olduğu kabul görmekle birlikte, alman askeri liderleri arasında şartların gerektirdiği yeteneğe ve dehaya sahip tek kişidir.

    özellikle dnieper nehri’ndeki savunma hattına çekilirken yaptığı destansı mücadele olmak üzere, savaş boyunca kızıl ordu’ya karşı defalarca üstün gelmesini bilmiştir. kabul gören askeri yetenekleri dışında, en tehlikeli dönemlerde bile hitler’e karşı çıkabilecek ve hatasını yüzüne vuracak kadar ahlaki değerlere ve cesarete sahip bir askerdir.

    bu özelliğe sahip olan ve hitler’e karşı çıkma cesaretini gösteren diğer generaller sadece heinz guderian ve walther model’den ibarettir. bu özellik, ocak 1944'ten itibaren oldukça riskli hale gelmiştir zira hitler, kendisine muhalefet eden en iyi generallerini bile kovmuştur. bunlar arasında von rundstedt(sonradan batı cephesi’nde görevlendirilmiştir), von bock ve von leeb de bulunmaktadır. gerçekten de von manstein bu nadir türün bir örneğidir. schlieffen, von moltke ve ludendorff ayarında gerçek bir prusya subayıdır.

    24 nisan 1887 yılında berlin’de erich von lewinski adıyla dünyaya gelmiştir. teyzesinin çocuğu olmadığı için ailesi onu teyzesine vermiştir. teyzesinin eşi sonradan generalliğe kadar yükselecek olan binbaşı von manstein’dır. bu asker ailesinde büyüyen erich von manstein 1906 yılında berlin gross lichterfelde’deki harp okulu’na girmiştir. 1. dünya savaşı başladığında 2. reserve-regiment(2. ihtiyat alayı) bünyesinde kurmaylık almış bir üsteğmen olarak görev yapmaktadır. kasım 1914'te ağır şekilde yaralanana dek bu alayla hem batı, hem de doğu cephesinde görev almıştır. savaşın geri kalanını karargahlarda kurmay subay olarak geçirmiş, verdun, somme muharebelerinde bulunmuş ve batıdaki son alman taarruzuna katılmıştır. savaştan sonra çeşitli karargahlarda görev alarak atılgan ve bilgili bir kurmay subay olarak kendini ispatlamıştır. 1932'de yarbay rütbesiyle rusya’ya gitmiş ve kızıl ordu’nun manevralarını izlemiştir. 1935'te ise alman ordusu’nun önemli mevkilerinden olan harekat şube başkanlığı’na atanmıştır. 1936'da tümgeneral rütbesine terfi etmiş ve tank ve hücum toplarını geliştiren ekipte yeralmıştır.

    şubat 1938'de ordu içerisinde yapılan tasfiye hareketi ile genelkurmay başkanı freiherr von fritsch ordudan atılınca, manstein da 18. piyade tümeni komutanlığına atanmıştır. burada büyük bir birlikte kıta tecrübesi kazanmıştır. 1938 sonlarında orgeneral von rundstedt’in ordusunun kurmay başkanlığına getirilmiştir ve polonya’nın işgaline katılmıştır. daha sonra batıya yapılacak seferde, fransız savunma hatlarını ardennes ormanları içinden yarma fikrini ortaya atmıştır. bu fikir üstleri tarafından beğenilmemiş ve kendisinden kurtulmak için korgeneralliğe terfi edilerek doğudaki 38. kolordu komutanlığına atanmıştır. yeni görev yerine gitmeden önce hitler’in katıldığı bir yemekte bulunmuş ve ona planını anlatmıştır. sıradışı planları her zaman destekleyen hitler, bu fikri kabul etmiş ve fransa işgalinde bu plan uygulanmıştır. fransa’nın işgaline manstein da 38. kolordu ile katılarak önemli hizmetler vermiştir. onun ardennes’ten taarruz planı sayesinde müttefik savunması perişan olmuştur. buradaki başarıları sonucu ritterkreuz(şövalye haçı) ile ödüllendirilmiş ve temmuz 1940'da orgeneralliğe terfi ettirilmiştir.

    mart 1941'de yaklaşan barbarossa harekatı’nda görev alacak olan kuzey ordular grubu bünyesinde yer alan 61. panzer kolordusu komutanlığına getirilmiştir. operasyonun başlangıç safhasında doğu prusya’dan hareketle ılmen gölü’ne ilerlemiş ve neredeyse leningrad kapılarına dayanmıştır. 2 ay sonra beklenmedik şekilde güney ordular grubu’na gönderilmiş ve 11. ordu’nun komutasını üstlenmiştir. kırım yarımadasını ele geçirme görevi verilen manstein ve ordusu temmuz 1942'de sivastopol kalesi’ni ele geçirmiştir. askerler arasında sivastopol fatihi ünvanını alan manstein bu başarısı sonucu mareşal rütbesine terfi etmiştir. ağustos 1942'de karargah personeli ile birlikte leningrad’a gönderilmiş ve bu şehri ele geçirmesi emredilmiştir. burada sovyetler’in karşı taarruzlarını durdurabilmesine ve karşı taarruza kalkan bir sovyet ordusunu imha etmesine rağmen, güneyde durum kötüleştiği için şehre yapılan taarruza son verilmişti.

    von manstein aralık 1942'de don ordular grubu komutasına getirilmiş ve kendisine daha zorlu bir görev verilmişti: stalingrad’da kuşatılan 6. ordu’yu kurtarma. zorlu kış koşulları, korkunç ikmal sorunları ve kızıl ordu’nun devamlı saldırılarına rağmen, o ve emrine verilmiş derme çatma ordular grubu neredeyse başarılı olmak üzereydiler. öyle ki, bulundukları mevzilerden steplerin ufuklarına baktıklarında stalingrad’da devam eden savaşın patlamalarını ve namlu ateşlerini bile görebiliyorlardı. ancak paulus kuşatmayı kendi inisiyatifiyle yarmayı reddedince 6. ordu’nun kaderi belli olmuş oldu. von manstein ve elindeki yardım birliği geri çekilmeye zorlanırken, tek yapabildikleri şey 6. ordu’nun başına gelenleri çaresizce seyretmekti.

    bu sıkıntılı durumdan çok etkilenen von manstein, emrinde bulunan ve ismi güney ordular grubu olarak değiştirilen birliği ile general vatutin’in voronezh cephesi’ni (kızıl ordu’da ordu grupları cephe olarak adlandırılıyordu) kuşatıp, mart 1943'te kharkov’u yeninden ele geçirerek rusya’daki alman ordusu’nun sağ kanadını kurtarmıştı. bu harekat, bugün tüm askeri tarihçiler tarafından 2. dünya savaşı’nın en parlak icra edilen harekatı olarak kabul edilir. von manstein da şövalye haçı’nın meşe yaprakları ile ödüllendirilmiştir.

    1943 yazında kursk muharebeleri’nde von kluge komutasındaki merkez ordular grubu’ndan kat be kat daha fazla mesafe katederek sovyet savunma hatlarına girmiştir. bu muharebelerden sonra, eylül 1943'te dnieper nehri’nin batısına çekilmiştir. bu çekilme harekatı da dahice icra edilmiştir. geri çekilme düzeni bozulmamakla birlikte, savaşarak çekilen von manstein ruslar’a korkunç kayıplar verdirmiştir. şubat 1944'te cereyan eden korsun cebi(cherkassy cebi diye de bilinir) muharaebeleri kariyerinin en çetin dönemini oluşturacaktır. burada kendinden dört kat büyük bir sovyet gücü tarafından kuşatılan 11. ve 42. kolorduların geri çekilme emrini -hitler’in tüm itirazlarına rağmen- vermiş ve ikinci bir stalingrad’ı önlemiştir.

    bu olaydan sonra hitler ile arası iyice açılmıştır. hitler’in askeri komutasını açıkça eleştirmiş ve savaşın profesyonellere bırakılmasını açıkça savunmuştur. bundan kaygı duyan heinrich himmler ve hermann göring gibi kişiler von manstein’ı bozgunculukla itham etmişler ve en sonunda mart 1944'te görevden alınmasını sağlamışlardır. buna rağmen von manstein görevinden alındıktan sonra şövalye haçı’nın kılıçları ile ödüllendirilmiştir. manstein bir daha görevine dönmemiş ve kısa süre sonra emekli olmuştur. temmuz 1944'te hitler’e suikast düzenleyen subaylar kendisiyle de temasa geçmişler ama von manstein onlara şu cevabı vermiştir: “preussische feldmarschälle meutern nicht – prusyalı mareşaller isyan çıkarmaz.” buna rağmen suikastçi subayları da ele vermemiştir.

    savaştan sonra nürnberg’de savaş suçlarından yargılanmıştır. kendi emriyle savaş suçu işlenmemesine rağmen, kendi görev yaptığı bölgelerde ss birliklerinin yaptığı katliamlardan sorumlu tutulmuştur. mahkemede savunma masraflarını bernard law montgomery, liddel hart ve winston churchill de dahil olmak üzere kendisine saygı duyan ingiliz ordusu subayları karşılamıştır. manstein, hitler tarafından verilen ve komünist parti üyelerinin yargısız infazını öngören meşhur komiser emri’ni almış ancak uygulamamıştır. ancak yine de sivilleri mağdur duruma düşüren ve yahudileri tehdit olarak kabul eden emirler yayınlamıştır. diğer yandan, askerlerine bölge halkının kutsal değerlerine özellikle kendi bulunduğu güney ordular grubu’nda yaşayan müslümanların inançlarına karşı saygısızlık etmemesi konusunda emirleri vardır. von manstein yine yahudilerin katledildiğinden haberi olmadığını ifade etmiştir. kulağına muhakkak duyumlar gelmiştir ama kesin bir bilgisi yoktur. von manstein’ın yaveri alexander stahlberg, kendisine çok sayıda yahudinin katledildiğini bildirmiştir. mareşal ona bakmış ve “buna gerçekten inanıyor musun?” diye sormuştur. stahlberg inandığını söylemiştir. manstein ise cevaben “eğer bu gerçek olsa bile, öldürülenler altı üstü yahudiler.” demiştir. bu arada belirtmek gerekir ki manstein’ın gerçek ailesi olan von lewinski ailesinin yahudi olduğu çoğu kez iddia edilmiştir hatta von manstein’ın yakın çalışma arakadaşlarına bunu itiraf ettiği söylenmiştir ama buna kesin bir delil yoktur. von manstein nürnberg’de 18 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır.

    1953'te geçirdiği bir göz operasyonu sonrası hapisten tahliye edilmiştir. hitler’in mareşalleri arasından, yeni kurulan alman ordusu’nun(bundeswehr) kuruluşunda yardımı istenen tek kişidir. yeni alman ordusu’nun gayrı resmi genelkurmay başkanı gibi görülmüştür. öyle ki, doğumgünü partileri bile ordu generalleri ve nato yetkililerinin katıldığı devlet resepsiyonu gibi cereyan etmiştir. erich von manstein 9 haziran 1973'te münih’te geçirdiği bir kalp krizi sonucu 85 yaşında ölmüştür. cenazesi dorrmark’ta yapılan bir askeri törenle toprağa verilmiştir.

    von manstein’ın 1955'te yayınladığı anı kitabı verlorene siege – kayıp zaferler, savaşla ilgili en önemli anı kitaplarından biridir. von manstein kitabında, savaşın generallerin eline bırakılmış olması durumunda, doğuda savaşın kazanılacağı tezini ortaya atmıştır.

    kaynaklar:

    - german commanders of world war 2 – anthony kemp – osprey publishing
    - hell’s gate: the battle of the cherkassy pocket january-february 1944 – douglas nash – rzm publishing
    - 2. dünya savaşı tarihi – liddel hart – yapı kredi yayınları
    alıntı
  • birçok tarihçi manstein'ın ikinci dünya savaşı'nın en iyi cephe komutanı olduğunu söylemektedirler. birinci dünya savaşı'nda hindenburg'un eski birliği olan 3.muhafız ordusunda piyade subayı olarak görev yapmıştı. 1939'da yarbay rütbesine yükseltildi, polonya seferi sırasında güney ordular grubu komutanı gerd von rundstedt'in kurmay subaylığını yaptı. genelkurmayın hazırladığı fransa'ya saldırı planı "schlieffen planı"nın düşman eline geçmesi üzerine hazırladığı "operation sichelschnitt" planını bizzat hitler'e sunma şansı buldu. genelkurmay geleneksel muhafazar havasıyla bu plana karşı çıktı, ancak yenilikçileri ve orjinal fikirleri her zaman desteklemiş olan hitler manstein'ın planını dahice buldu ve uygulamaya konulmasını emretti. bu planıyla manstein müttefiklerin beklemediği bir yer olan ardenler ormanlarından taaruzu başlatmayı düşünmüştü. 1 şubat 1940'ta generalliğe terfi ederek fransa savaşları sırasında 38. piyade kolordusu'nu başarıyla yönetti. başarısından ötürü "ritterkreuz - şövalye haçı" ile ödüllendirildi. şubat 1941'de von leeb'in kuzey ordular grubuna bağlı olan höpner'in 4.panzer ordusunda 56.panzer kolordusunun komutanlığına getirildi. bu kolorduyla 22-26 haziran 1941 arasında 320 km ilerleyip leningrad önlerine geldi. eylül 1941'de 11.ordu komutanı oldu ve kırım'ı aldı. kasım 1942'de don ordular grubu manstein'ın komutasına verildi. bu tarihten sonra manstein taktiksel dehasını konuşturacaktı. zorlu rus karşı-taaruzlarına göğüs gerdi. stalingrad'da sıkışan 6.ordu'ya 50km kadar yaklaştı. bu harekat sırasında elindeki en iyi tankın az sayıdaki panzer iv d olduğunu, karşısında ise kışı arkasına alan rusların t-34'leri olduğunu belirtelim. mantsein 6.ordu'yu kurtarmak için başladığı harekatta çir nehrine kadar geldi ancak inanılmaz kalabalık olan ruslar yüzünden karşıya geçemedi. oysa ki paulus'un talihsiz 6.ordusu ile arasında sadece 50 km kalmıştı. bu noktadan sonra bir savunma savaşına girişmek zorunda kaldı. şubat 1943'te almanların en başarılı karşı-taaruzunu yönetti ve harkov'u geri aldı. mart 1944'e kadar don ordular grubu komutanlığında kaldı ancak bu tarihte görevinden alındı. hitler'in statik ve son adamına kadar savunma prensibini benimsemiyor, bunun almanları kesin yenilgiye götüreceğini biliyordu. manstein sayıca çok üstün ruslar karşısında en uygun savunmanın almanların üstün yönü olan "hareket kabiliyeti"ni ön plana çıkaran "esnek savunma" ilkesini savunuyordu. fakat hitler için esnek savunma savaşmadan toprak bırakmak demekti. manstein gibi parlak bir generalin görevinden alınması almanlardan ziyade rusların işine yaramıştır.

    azicik olsa da ilgili olarak:
    (bkz: türkenübung)
  • 1887-1973. alman mareşali. 1906 yılında orduya katıldı ve birinci dünya savaşında görev aldı. özellikle verdun ve somme muharebelerinde çok başarılı oldu. 1937 yılında tümgeneralliğe yükseltildi ve kara kuvvetleri kurmay başkan yardımcısı oldu. fransaya düzenlenecek saldırının ardenneslerden geçerek yapılabileceğini ilk kez öneren kişi olması ve planın başarıyla uygulanarak fransanın 7 hafta içinde ele geçirilmesi ona hitlerin gözünde büyük nüfuz kazandırdı. fakat en büyük başarısı olarak rusyanın işgalinde 1942'de rusların kırım ve sivastopolde gösterdikleri çetin direnişi kırması ve 1943'de 6. ordunun stalingradda teslim olmasından sonra alman cephesini toparlaması ve bir kanat harekatıyla harkovu ele geçirmesi gösterilir. stalingraddan geri çekilmeyi savunduğu için mart 1944'de görevinden alındı. 1950 yılında ingiliz savaş suçları mahkemesi tarafından 18 yıl hapse mahkum edildi, fakat 6 mayıs 1953'de serbest bırakıldı.
  • hindenburg'un yeğeni. fransa seferinin başarılı operasyon planını hitlere kabul ettirdi. stalingrad yenilgisinden sonra güney kanadının çökmesini önlemiş ama sonra hitler ile anlaşmazlığa düşerek 1944 martında görevinden alınmıştır. 1945'te ingilizler tarafından gözaltına alındı. bir ingiliz mahkemesi tarafından 1950'de 18 yıl hapse mahkum edildi ama 1953 mayısında serbest bırakıldı. 10 haziran 1973'te öldü.
  • "a war is not lost until you consider it lost."
    field marshal erich von manstein

    edit: bu laf wikiquote'de unsourced ("kaynak belirtilmedi" tadında) geçiyor. yani manstein'a yamanmış bi söz olabilir ama öyle bile olsa tamda adamına yakıştırılmış laftır.
  • lost victories - the war memoirs of hitler's most brillant general isimli savaş anılarını anlattığı çok güzel bir kitabı vardır. bu kitap ingiliz kraliyet harp okullarında ve meşhur westpoint harp akademisinde serbest okuma olarak verilir. serbest okuma deyince aklınıza bize yazın okursan iyi olur diye verilen cin ali ve berber fil gibi hikayeler gelmesin. bu okullarda serbest okuma ciddi anlamda dikkate alınır ve not ortalamasına etki eder.
  • sovyet ordusu, 19 kasım 1942 tarihinde başladığı uranüs harekâtı ile, 3 gün gibi kısa bir sürede, stalingrad'da şehir muharebeleri bataklığını batmış olan 6. orduyu kuşatır.
    durumu düzeltmesi için 24 kasım 1942 tarihinde, kırım fatihi manstein don ordular grubu komutanı olarak atanır. (aslında, güney cephesinde bırakın "orduları", tam teşekküllü bir ordu bile yok!)
    manstein, kuşatmayı "wintergewitter" (kış fırtınası) kodlu bir harekâtla, dışarıdan yarmayı planlar. plana göre 6. ordu'da aynı zamanda, içeriden kuşatmayı yarmak için saldırıya geçecektir. gerekli kuvveti bir araya getirmesi, neredeyse 3 hafta sürer. general hoth komutasındaki 4. tank ordusuna, 2 romen ordusunun destek verdiği harekât, 12 aralık günü başlar. ancak, yetersiz askeri güç, kötü hava koşulları, güçlü sovyet direnişi, harekâtın stalingrad'a 48 km. kala, 23 aralık günü durmasına neden olur. (bunda, hitler'in, 6. ordu'nun yarma harekâtı yapmasına izin vermemesi de, çok önemli bir rol oynar.)
    o gün manstein'ın yorumu: "die lage ist beschissen, aber nicht hoffnungslos!"
    "durum boktan, ama umutsuz değil!"
  • zirhli birliklerin niteliksel onemine haiz bir sekilde hazirladigi polonya* ve fransanin* isgal planlari bizzat kendisinindir, barbarossa harekatinin da hazirlanmasinda calismistir. sivastapolu dusurmustur ve tarihin en buyuk zirhli savasini* yonetmistir. yonettigi olcekte birlikler acisindan hucum ve kusatma savasinda ikinci dunya savasinda muadili yoktur. savunma savasi mevzuunda ise (orospu evladi) walther model ile karsilastirilacak bir aksiyona girmemistir.

    buyuk oglu gero dogu cephesinde olmustur.

    helmuth von motlke ile birlikte gecmis iki yuzyilin en buyuk askeri stratejistidir ancak, fransa prusya savasinda parisi bombalatmamak konusunda otto von bismarcki hice sayan onculunun* aksine "preussische feldmarschalle meutern nicht"*** diyerek malesef(yetistigi kultur ve birinci dunya savasi deneyimiyle anlasilabilir) asker gelip asker gitmeyi garantilemistir..

    *http://en.wikipedia.org/wiki/fall_weiss_(1939)

    **http://en.wikipedia.org/wiki/manstein_plan

    ***http://www.youtube.com/…atch?v=duegnewpbfq&t=29m17s
  • prusyalı aristokrat bir aileden gelen bu komutanın asıl adı asıl adı fritz erich von lewinski dir.
  • çok büyük bir asker olup, stratejist yönüyle de sir liddell hart'a göre erwin rommel'den daha başarılı ve zekî bir komutandır. siyasi görüşleri üzerine kesin bir yorum yapmak pek mümkün görünmese de, ömrü boyunca yahudilerden ziyade almanya ve alman savaşları hakkında düşündüğü kesindir.

    (bkz: #42012935)
24 entry daha

hesabın var mı? giriş yap