şükela:  tümü | bugün
  • bugün, estonya tarihindeki ilk kadın başbakan olan kaja kallas yemin etmiş.
  • dünyanın en büyük aile çay bahçesi.

    göçmeyi düşünenler için tecrübelerimi paylaşayım.

    vize ve oturma izni:
    - diyelim linkedin'den bir yere başvurdunuz, süreçleri geçtiniz, iş teklifi geldi, siz de okey dediniz. hayırlı olsun.
    - şirket sizin adınıza kendi tarafında işlemleri başlatıyor, sizden de ıvır zıvır bazı belgeler hazırlamanızı istiyorlar
    - sonra diyorlar ki şu gün şu saatte ankara'daki estonya büyükelçiliği'ne git pasaportunu ve belgeleri ver
    - büyükelçilik kendi yoğunluk durumuna göre size 1 senelik d tipi schengen vizesi basılmış olarak pasaportunuzu yolluyor, bu vize ile ülkeye giriş yapabiliyorsunuz
    - ülkeye gittikten sonra şirket sizi bazı belgelerle göçmen dairesine yolluyor, orada oturma iznine başvuruyorsunuz, o da 2-3 ayda çıkıyor ve size normal ab kimlik kartı şeklinde oturma izninizi gönderiyorlar
    - şirkette çalışmaya devam ettiğiniz sürece oturum hakkınız geçerli, işinizi kaybederseniz ya da istifa ederseniz yeni bir sponsor şirket bulmak için çok kısa bir zaman tanıyorlar (tam süresini bilmiyorum, geçen sene yasa değişti, 30 gün olması lazım)

    ev kiralama:
    - ben ilk ay airbnb'de kaldım ve ev aradım. ev bulmak kolay değil, sebebi ev sahiplerinin göçmenlere ev vermeye sıcak bakmaması. ırkçılıktan dolayı değil, biraz yabancı korkusu biraz finansal olarak riskli bulmaları biraz da ingilizce bilmemeleri etken.
    - ben çalıştığım yerde kıyafet serbest olmasına rağmen ev bakmaya kravat takıp gitmiştim.
    - ev tutma süreci türkiye ile aynı. hürriyet emlak gibi siteler var, emlakçıdan ya da sahibinden randevu alıp evi görüyorsunuz, beğenip tamam derseniz ev sahibi de tamam derse, 1 kira peşin 1 kira depozito 1 kira komisyon ilk günden 3 kira size giriyor ve sözleşme imzalıyorsunuz. benim ev sahibi anlayışlı idi ingilizce yaptık kira sözleşmesini.
    - ev sahibine ev adresini resmi olarak kaydettireceğinizi belirtin, çünkü adres kaydı için ev sahibinin imzası lazım olacak, vergiden kaçmak için çakallık yapanlar oluyormuş.
    - expat'ların ev için sıklıkla tercih ettiği üç muhit var;
    old town'a yakın yerler (şehir merkezi),
    telliskivi (kadıköy gibi, gençliğin takıldığı semt),
    kadriorg (erenköy-fenerbahçe gibi, dededen zenginlerin oturduğu aile muhiti)
    - merkezi yerde, çok eski olmayan, temiz, 1+1 bir evin aylık kirası ortalama 600-700 euro

    ilk üç ay yapılacaklar:
    - ev kiraladıktan sonra belediyeye ikametgah adresinizi kaydettirmeniz gerekiyor, bir tane formu var
    - aynı şekilde kira sözleşmesi ile türk büyükelçiliği'ne de gidip yine adres kaydı yaptırmanız gerekiyor
    - banka hesabı için çalıştığınız şirket yönlendiriyor, onların referansı ile şubeye gidip açtırabiliyorsunuz
    - aile hekimine kayıt olmanız gerek, ancak sizin semte bakan doktor sizi kabul etmek zorunda değil, bu durumda şirketteki diğer expat'lardan doktor tavsiyesi alıp onların doktoruna kayıt olmayı deneyebilirsiniz.
    - tallinn'de yaşayanlara toplu taşıma ücretsiz. bunun için marketten alacağınız yeşil akbili internetten estonya kimlik numaranız ile eşleştiriyorsunuz. yani kart basmaya devam ediyorsunuz ama bedava.
    - oturma izni, ev, banka, aile hekimi, otobüs kartı tamamsa hayırlı olsun, artık yerleştiniz.

    masraflar:
    - yaşam masrafları için numbeo'ya bakabilirsiniz
    - ülke pahalı değil çünkü pek zengin değil. asgari ücret 584 euro.
    - markette meyve, sebze, süt, yoğurt, peynir vs. 2-3 euro, zeytin yağı 6 euro, et 9 euro. her şey tek basamaklı.
    - big mac 6 euro, ucuz restoranda öğün 10 euro, orta halli restoranda öğün 20-25 euro
    - 600-700 euro kira, 100 euro fatura, market alışverişi, sık sık dışarıdan yemek söyleme vs. dersek 2000 euro maaş alırsanız orta direk bir hayatınız olur, tek kişi iseniz.

    iklim:
    - soğuk. çok soğuk. yani normal dört mevsim var da kış soğuk anlamında değil. hep soğuk. eylül'de de 0 derece, mayıs'ta da 0 derece. kışın zaten -10, -15 allah ne verdiyse.
    - ülkede soğuğa yiğitlik olmaz prensibi hakim. herkes kat kat giyiniyor, termal içlikler, bereler, eldivenler, atkılar sarıp sarmalanıyorlar.
    - hava kışın sabah 10-11 gibi biraz aydınlanıyor, 15-16 gibi geri akşam oluyor. aylarca doğru dürüst güneş görmüyorsunuz.
    - yazın beyaz geceler dönemi tam tersi, gece 12'de bile gökyüzü masmavi ama yazın da hava sıcak değil, istanbul'un bahar ortası gibi.
    - sonuç olarak hava genel olarak kapalı, rüzgarlı, yağmurlu ve gri.

    sosyal hayat:
    - genel olarak diğer expat'lardan duyduğum estonların yıllardan beri süre gelen
    küçük bir arkadaş grupları olduğu ve bunu pek bozmak istemedikleri ve yeni arkadaş meraklısı olmadıkları.
    - genel olarak expat'lar expat'larla takılıyor ama bu demek değil ki erasmus gibi ortam var, 72 milletten adam göreceksiniz.
    - estonca öğrenmezseniz büyük ihtimalle arkadaşlarınız rusya, hindistan, brezilya, azerbaycan, orta asya ve doğu avrupa'dan gelenlerden olacaktır.
    - estonlar için aile çok önemli. aşırı önemli. herkes işten kalan zamanını ailesi ile geçiriyor. tatillerde vs. hep büyük aile toplanıyorlar.
    - uzun boylu yakışıklı sarışın bir adam, uzun boylu güzel sarışın bir kadın, bir bebek arabası ve bir köpek. yolda yürürken default göreceğiniz görüntü bu.
    - bize göre erken evleniyorlar. 25 yaş altı evli çocuklu kişi oranı çok yüksek. devlet nüfusu artırmaya çalıştığı için annelik izni, doğum izni vs. konularında devlet büyük haklar tanımış.
    - genel olarak çok nazikler, çok saygılılar, sessiz, ağırbaşlı, çalışkan insanlar.
    - şehirde nüfus yoğunluğu az, sokaklar ıssız ve sessiz. yüksek bina yapmak yasak, bu yüzden şehir enine büyümüş.
    - kılık kıyafete çok özeniyorlar. erkekler bile her hafta berbere gidiyor. herkes spor yapıyor. herkes beslenmesine dikkat ediyor. kadını da erkeği de güzel ama bu sadece genetik değil, adamlar kendilerine bakıyorlar.

    iş hayatı:
    - iş yerlerinde uzun öğle arası kültürü yok. 10-15 dakikada evden getirdiklerini yeyip devam ediyorlar. çay kahve molası gibi adetler yok.
    - iş yerinde masa masa gezip muhabbet eden tipler yok. kimse gelip "dün size ne çaktık, hafta sonu ne yaptın vs." demiyor, iş yerinde sadece iş var. herkesin derdi bir an önce işini bitirip çocuklarının yanına dönmek
    - iş yaşam dengesi gayet iyi

    gözlemler:
    - talihsiz bir halk. ruslar gelmiş 400 sene gitmemiş. bolşevik ihtilali zamanı bir bağımsızlık ilan etmişler, kısa sürmüş, önce naziler sonra sovyetler işgal etmiş, ta 1990'a kadar yine esaret.
    - stalin adamların babalarını, dedelerini trenlere doldurup gulag'lara sürmüş.
    acılar henüz taze, konu hassas. bu konuyu hiç açmamak daha iyi.
    - ülkede her 4 kişiden biri rus. bu yüzden pratikte hayat iki dilli. rusya ile hemen her konuda siyasi gerginlik yaşanıyor.
    - bu adamların bir finlandiya olamamalarının tek sebebi rusya'nın bu adamlara yüzyıllarca rahat vermemiş olması. coğrafya kaderdir.
    - ülke genel olarak nordik bir hava yakalamaya çalışıyor. eski sovyet ülkesi ya da doğu avrupa ülkesi imajı istemiyorlar.
    - ingilizce ile halledemeyeceğiniz hiçbir iş yok. gençlerin hepsi iyi ingilizce biliyor.
    yalnızca hastaneye, polise vs. işiniz düşerse sıkıntı olabilir diyorlar.
    - sağlık hizmetleri ücretsiz ama kimse pek memnun değil. acil serviste bile çok uzun sıra beklemeleri olabiliyormuş.
    - devletin estonca kursu ücretsiz ama kime sorsam estonca çok zor diyorlar.
    - devlet expat'ları çok önemsiyor. şehirde devamlı expat'ların hayatını kolaylaştırmak için adımlar atılıyor.
    göçmene doymuş avrupa ülkeleri gibi huysuz değiller, expat gelsin diye uğraşıyorlar.
    - ülkede her iş dijital, e-devletten hemen her şeyi halledebiliyorsunuz.
    - 10 yıl yaşarsanız vatandaşlık şansınız var ama çifte vatandaşlık hakkı yok.
    - ağacı, ormanı çok seviyorlar. devamlı yürüyüşe gidiyorlar. link
    - çok fazla yeni nesil bar, cafe, restoran var. internetten listeler bulup keşfetmeye gidebilirsiniz. link
    - musluk suyu içiliyor ama çok sert. çayı kahvesi iyi olmuyor.
    - mutfakları zayıf, pancar, patates, turp gibi soğuğa dayanaklı sebzeler ön planda. orman çok olduğu için mantar yaygın bir de.
    - veganlık çok popüler. hint, tayland, sushi restoranı sayısı fazla. az sayıda türk, ermeni, gürcü, azerbaycan ve orta doğu mutfağı da var.
    - hava soğuk olduğu için sanırım çok avm var. kışın herkes çoluk çocuk avm'lere doluyor.
    - iyi bir e-ticaret sitesi yok. amazon.de'den alırsanız 2-3 haftaya geliyor.
    - facebook'da expat grupları aktif, sorularınız olursa yardımcı oluyorlar
    - bayraklarındaki mavi rengi çok seviyorlar, birine hediye alacaksanız iyi tercih.
    - şehirde çok fazla bisiklet hırsızlığı oluyor
    - tallinn'de plaj var ama denizi yüzmeye müsait değil, yazın parnu şehrine gidiyorlar.
    - kadriorg park yürümek, koşmak, sevgili ile gezmek, arkadaşlarla çimlere yayılmak için çok güzel
    - çok az sayıda türk yaşıyor, genelde yazılımcı veya üniversite öğrencisi, buradaki türkler iyi, türklerden kaçmanıza gerek yok.

    son bir tavsiye:
    - her şeyden önce şu gerçeği unutmamalısınız: bu adamlar sadece 30 yıl önce bağımsız oldular. burası bir hollanda, bir almanya değil. öyle köklü bir endüstri, güçlü bir ekonomi yok. pandemi'de devlet kimseye öyle yardım falan yapamadı. turist de gelmeyince ekonomi ağır darbe aldı. diğer avrupa ülkelerine göre hayat ucuz ama maaşlar da düşük. iş değiştirmek isterseniz öyle bir sürü iş fırsatı sizi bekliyor olmaz. pandemi'de teknoloji şirketlerinde bile işten çıkarmalar oldu. buraya taşınmak "tamam artık avrupa'ya kapağı attık" anlamı taşımaz. burada mutlu olmak için biraz buraya dair, hiç değilse minimalist nordik tipi bir hayata dair biraz merakınız olması lazım. berlin gibi, amsterdam gibi canlı bir şehir bulacağınızı sanıyorsanız büyük pişman olursunuz. en başta da dediğim gibi; burası dünyanın en büyük aile çay bahçesi.
  • istihbarat servisi yıllık olarak kamuya açık rapor yayınlamaktadır. tahmin edilebileceği üzere estonya merkezli ve neredeyse tamamı rusya korkusu/tehditi etrafında şekillenmektedir. yıllara göre rusya'dan yer kalırsa abd, ab, çin vs kendine yer bulabilmektedir. 2021 yılı için
  • 11 yıl önce başkenti tallinn'de bir gece kaldığım hostelin ortak alanındaki çocuk köşesinde eciş bücüş çizilmiş bir resimde estonya tankları rusya kalesini vuruyordu.
  • https://www.youtube.com/watch?v=xe5iedvikfy

    tesadüfen rastladığım bu videoda, kihnu adasında yaşayan kadınların anaerkil yaşamı üzerine durulmuş. giyimleri, adetleri, gündelik yaşamları, ev dekorlarının anadolu'ya , özellikle de karadeniz bölgesine bu kadar benzemesi ilginç gerçekten. tek farkları ortodoks olmaları neredeyse.
  • eylülden beri yaşayıp buradaki hayatım hakkında videolar yaptığım ülke.
    estonya'nın kısa tarihini anlatmaya çalıştığım son video: link
  • başkentinde yoksulluk sınırının 1063 euro olduğu ülke.
    kaynak
  • baltık devletleri arasında en kuzeyde bulunan, fin körfezi ve baltık denizine kıyısı olan bu devleti tanıyalım:

    -estonya'nın resmi adı estonya cumhuriyeti'dir.
    -estonya avrupa'daki en yüksek ateist nüfusuna sahiptir. nüfusunun %80'inden fazlası ateisttir.
    -estonya'nın nüfusu 2020 sayımına göre 1.329.000'dir.
    -estonya nüfusunun %53'ü kadındır. böylece estonya kadınların erkeklerden daha fazla çoğunluğa sahip olduğu az sayıdaki ülkelerdendir.
    -estonya'nın komşuları doğuda rusya, güneyde letonya, kuzeyinde finlandiya körfezi ve finlandiya, batısında ise baltık denizi bulunmaktadır.
    -estonya baltık devletleri arasında ekonomi bakımından en büyük olanıdır.
    -estonya sovyetler birliği'nden ayrılan ilk ülkedir.
    -estonya, diğer baltık ülkeleri aksine hint-avrupa dil ailesine mensup değildir. estonca, fin-ugor dil ailesinin ve dolaylı yoldan ural-altay dil ailesinin bir üyesidir. yani finler ve estonların, macarlar ve türkler ile bir bağlantısı olabilir.
    -estonya önemli kuruluşların ve firmaların yuvasıdır. örneğin skype, estonya merkezli bir şirkettir.
    -estonya, fin kültüründen oldukça birşeyler içerir. finler ile akraba sayılmaları bu duruma sebep olmaktadır.
    -estonya bir baltık ülkesi olarak değil, bir kuzey ülkesi olarak tanınmak istemiştir.
    -estonya'nın konumu berlin ile leningrad arasında olduğundan ikinci dünya savaşı sırasında birçok kez almanlar ve ruslar arasında el değiştirmiştir.
    -tallinn estonya'nın başkentidir. fin körfezi kıyısına kurulmuştur.
    -estonya'nın 2.222 tane adası vardır.
    -tallinn ile finlandiya'nın başkenti olan helsinki denizden komşulardır.
    -estonya internet üzerinden oy kullanma çalışmalarına başlayan ilk ülkedir.
    -estonya 2004'te avrupa birliği üyesi olmuştur.
  • var bir hayalimiz. bakalım ne zaman gidebileceğiz.
  • yurt disina cikmayi hedefleyen, yuksek lisans dusunen kisilerin, bilhassa yazilimcilarin veya adaylarinin goz atmasi gereken avrupa birligi ulkesidir.

    ulkenin kisaca bir ozetini gecelim:
    - estonya, yaklasik 1.3 milyon nufusa sahip kucuk bir ulke
    - information technology(it) alaninda ileri duzeydeler
    - dusuk nufusa karsin icerisinde skype'in da bulundugu 4 tane unicorn'a sahipler
    - dil olarak estonca, ingilizce ve rusca konusuluyor

    simdi gelelim neden listeye konulmasi gereken ulkelerden biri olduguna: dusuk nufus. it alaninda bu kadar ileri olmalarina karsin yeteri kadar kalifiye eleman bulamiyorlar ve bu boslukta ufak bir parca doldurma potansiyeli olan tum adaylara iyi imkanlar sunuyorlar. yuksek lisans konusuna gecmeden, eger startup'lar ile ilgileniyorsaniz ve turkiye'deki vergiler gozunuzu korkutuyorsa estonya'nin startup estonia programina goz atabilirsiniz. cok iyi imkanlar mevcut.

    estonya'da egitim hakkindaki en kapsamli site: study in estonia

    entry'nin geri kalaninda, diger okullari -en azindan muhendislik adina- yeteri kadar iyi bulmadigim icin, university of tartu uzerinden ilerleyecegim. ozellikle computer science ekseninde tum programlarin tamamen ingilizce oldugunu belirtmekte fayda var.

    0- okul ne kadar iyi?
    qs siralamalari uzerinden gidersek, computer science icin 351-400 araligina dusuyor. bu da turkiye'de itu, bilkent veya koc seviyesine tekabul ediyor. ne olursa olsun da, beni turkiye'den cikarsin, diyorsaniz tallinn teknik universitesi'nin programlarina da bakabilirsiniz.

    1- egitim ucreti yillik ne kadar?
    bu programlarin ucreti yillik 6000€ ve iki taksit seklinde odenebiliyor.

    2- burs alabilir miyim?
    burs kontenjani kabul edilen ogrencilerin %50'sine tekabul ediyor ve bu oran pandemi dolayisiyla dusuruldu. normalde %80'di, seneye -umarim- duzelmis olur. iyi bir adaysaniz buyuk ihtimalle burs aliyorsunuz.

    3- basvuru kriterleri neler?
    50 puanini motivasyon mektubunun, 50 puanini ise lisans duzeyindeki gpa'in olusturdugu 100 puanlik bir degerlendirmeden, 66 puan uzerinde almaniz kabul edilmeniz anlamina geliyor.

    4- kabul edildim, ancak burs alamadim. ne yapmaliyim?
    isin guzelligi de burada, burs olsa da olmasa da estonya sizin hem calisip hem de okuyabileceginiz bir ulke. master yaparken bir yandan da full-time calisir ve okul taksidinizi odeyebilirsiniz. bu noktada 3000€'luk iki taksit olmasi buyuk avantaj. tek problem, ilk donemin ucretini odemek icin biraz birikime ihtiyaciniz var. ayrica, kisi sayisi cok olmadigindan dolayi gerek okulun, gerek devletin verdigi cook iyi burslar da var. burs listesi

    5- genel basvuru sartlari ve dil gereksinimleri neler?
    genel basvuru sartlari her programin sayfasinda bulunur. genelde, lisans egitiminiz suresince belirli bir alandan belirli sayida kredi almaniz isteniyor. dil gereksinimi ise ingilizce. ielts'ten hicbir kisim 5.5 altinda olmayacak sekilde, en az 6 puan toplamaniz bekleniyor ki bu az cok ingilizce goren biri icin gercekten zor degil. (bkz: #117509541)

    6- nasil basvuru yapacagim?
    - university of tartu, computer science
    - university of tartu(taltech ile ortak program), software engineering

    7- basvuru tarihleri ne zaman?
    ocak ayinda acilip, mart ayi civarina kadar acik kaliyor.

    8- is bulmasi kolay mi?
    bu konu icin dil bir nebze engel olusturabilir, ancak kisa sure icerisinde tatmin edici maaslara is bulmaniz oldukca mumkun. linkedin uzerinden kontrol edebilirsiniz, ilan fazla, ancak basvuru sayisi -turkiye'ye kiyasla- cok az ve bu her adayin sansini fazlasiyla arttiriyor.

    basvurmayi dusunenlere basarilar. soru veya onerileriniz icin mesaj ile ulasabilirsiniz.

    edit: almanya'da yuksek lisans icin (bkz: #123006450)