şükela:  tümü | bugün
  • bu hipotezin temel sonuçları:
    -tutarlı ve istikrarlı olarak piyasanın üzerinde getiri elde edemezsiniz.
    -herkesin sahip olduğu bilgiler anında fiyatlara yansır. tüm bilgiler zaten fiyatlara yansımış olduğundan, fiyatların herhangi bir zamandan sonra ne yönde değişeceğini eldeki bilgileri kullanarak tahmin edemezsiniz.
    -piyasalarda arbitraj olanağı olmaz. ortaya çıktığı anda birileri tarafından hemen kullanılır ve fiyatlar bunu olanaksız kılacak seviyeye hemen ulaşırlar.
    -veriler, bilgiler hemen fiyatlara yansıdığından size şu hisseyi alın bu hisseyi alın diyenler insider information (kimsenin bilmediği, içeriden bilgi) sahibi değilseler, maymuna dart attırarak yapacağınız hisse senedi seçimleri dahi ortalamada size bunlarla aynı getiriyi sağlayacaktır.
  • konuya iliskin hos bir hikayede soyledir. ivy league'deki okullardan birinin bahcesinde* meshur bir finans profesoru ogrencileriyle yuruyormus. birden biraz ilerilerinde yerde 20 dolarlik bir banknot gormusler ve hemen onunde durmuslar;
    profesor: "cocuklar hepimiz serap goruyoruz, piyasalar o kadar etkinki simdiye kadar mutlaka birisi bu parayi farkedip almis olmali"
  • ilk baslarda (60'li, 70'li yillar), etkin (verimli) piyasalar hipotezinin menkul kiymet fiyatlarinin rassal yürüyüsüne denk oldugu ileri sürülmüs veya sanilmissa da, fama'nin tezinden sonra yazilmis makalelerde (stephen leroy (1973), robert lucas (1978) ve digerleri), menkul kiymet fiyatlarinin zaman icindeki degisimlerinin rassal yürüyüs tezine uygun olmadan da gerceklesebilecegi ama buna ragmen etkin (verimli) piyasalar hipoteziyle tutarli bir ekonomik piyasa dengesinin gözlenebilecegi teorik olarak aciklanmistir.

    bu görüse göre, beklenen menkul kiymet getirilerinin, degisen ekonomik kosullara bagli olarak (resesyon-kalkinma döngüleri, business cycles) zaman icinde degismesi sebebiyle; gelecekteki menkul kiymet getirileri veya fiyatlari bugüne ve gecmise ait bilgileri kullanarak tahmin edilebilir (rassal yürüyüs tezinin öngörülerinden farkli olarak). ama verimli piyasalar hipotezine göre bu tahminlerden yararlanarak para kazanmak, ancak getiriyle orantili bir risk göze alinarak mümkündür. dolayisiyla verimli piyasalar hipotezini test etmek icin gerekli en önemli kistaslardan birisi risk-getiri iliskisini aciklayan teorik bir modeldir (mesela capm). tahminlere dayanarak cok para kazandirdigi iddia edilen strateji ve tekniklerin, risk ve getiri arasindaki gercek iliskiyi acikladigi iddia edilen bu modele göre ne kadar basarili oldugu ekonometrik metodlarla test edilir. yani ancak eldeki bilgi ve tahminleri kullanarak belirli bir risk düzeyine karsilik gelen ortalama getiriden daha fazlasini kazanmak mümkünse, piyasalarin verimli (etkin) olmadigi ileri sürülebilir. fakat bu kez de risk-getiri iliskisini aciklayan modelin yeterince gercekci olmadigi iddia edilebilir ve bunun ampirik olarak test edilmesi gerekir.

    uzun lafin kisasi, etkin (verimli) piyasalar hipotezine göre, rekabetin kiyasiya yasandigi finansal piyasalarda elde bulunan bilgileri kullanarak tatli ve risksiz kazanclar saglamak mümkün degildir.
  • - " tutarlı ve istikrarlı olarak piyasanın üzerinde getiri elde edemezsiniz "
    demeye çalışan bu hipotez türkiye'de doğru değildir.
    bilançolar açıklandığında özvarlık karlılığına göre bütün hisseler sıralanır.. en karlı 10 şirketin hisselerinden eşit ağırlıklı bir portföy yapılırsa endeksin getirisinin en az üç katı getiri elde edilir. her üç ayda bir bilançolar açıklandığında portföy revize edilirse bu seviyede getiriyi düzenli olarak yıllarca sürdürmek mümkündür. en azından son 30 yıldır böyle... inanmayan son 30 yıllık verilerle test edebilir.
    mantığı da gayet basittir:
    piyasada en çok bakılan iki ratio, p/e ve p/b 'dir. bu iki ratio'u bir birine oranlarsanız, sonuç e/b.. yani özvarlık karlılığıdır. küçük yatırımcıysan çok kasmayacaksın. sağlam va basit bu formülle küçük tasarruflarını yatırıma dönüştürürsen, piyasanın üç katı üzerinde kazanarak 20 yıl sonra zengin biri olursun.. her ay maaşının yüzde 10'nunu tasarruf eden bir küçük yatırımcı bu yöntemle 20 yılda en az 100 maaşlık bir birikimin sahibi olur. bunu zenginlik olarak görmüyorsa zaten muaviye laneti(#12181791)yle lanetlenmiştir. allah taksiratını affetsin..
  • https://www.youtube.com/watch?v=bm9byobukf4

    yukaridaki linkte fama ve thaler bu teoriyi tartisiyor. bu roportaj yapildigi vakit richard "the nudge" thaler baba daha nobeli almamisti. herhalde bu teoriyi hizlica anlamak icin bu roportajdan daha iyi bir kaynak olamaz.

    bu roportajdan ogrendigim en guzel sey "anectodal evidence is not empirical evidence" dusuncesi oldu. ortamlarda soyledigim argumanlara boyle ampiri ampiri orneklerle karsi cikanlara yapistiriyorum bu cumleyi, kahvemi yudumlarken muhatabimin yuzunde olusan mal ifadeyi keyifle izliyorum. tavsiye ederim.

    bu arada roportajda fama'nin temel argumani su: efficient market hypothesis bize test edilebilir prediction'lar veriyor. ancak bu hipotezin karsisina cikardiginiz genellikle behavioral hipotezler test edilebilir degil. hele soyle guzel test edilebilir bir sey koyun onumuze, null hypothesis alternative hypothesis'lerinizi soyleyin. ondan sonra konusalim.
  • piyasanın aklıselim bir şekilde değerlendirdiği düşünülür.

    halbuki yanlıştır. sadece varsayımdır. bu durumda herkes kendi değerlendirmesini yapar ve en değer katacak hamleyi oynar.

    ör:
    - olm çağla şukela değer kazanmış, kar payı dağıtımı da açıklanmış karı 40% veriyo.
    - olm bırak biz bronx'tan kaldıralım bi tane undervalued bi hatun. ben sana temel değerlendirmesini de yaparım.

    ya da,

    - deniz takkaya'nın kredibilitesi yükselmiş, artık muamelesi 1 ay sürüyomuş
    - bırakalım abi, bunlar bubble, yani balon, bi iki aya göreceksin anında değer yitirirler, biz yine grunge kızlara yatırım yapalım.
  • bir piyasanın etkin olması eldeki bilginin fiyatlara tamamen yansıyıp yansımamış olmasına bağlıdır.
    3 çeşit etkinlik var:
    zayıf formda: burada teknik analiz işe yaramaz, temel analiz yapılırsa para kazanılabilir.
    yarı güçlü formda: temel analiz de yetersizdir, insider bilgi ancak para kazandırır.
    güçlü formda: insider bilgi de yetmez, hisseyle ilgili bütün bilgiler fiyata yansımıştır.
  • ing. efficient markets (hypothesis?)

    hipotez sayilmaz aslinda, aksiyom daha cok*
  • "verimli piyasalar hipotezi" seklinde türkce'ye cevrilmesi daha dogru olabilir.

    konu hakkinda kisa bir özet icin:

    http://www.google.com/search?q=farmerlo.pdf
    ("frontiers of finance: evolution and efficient markets" baslikli makale)
  • can cekismekteydi. davranışsal iktisat alaninda arastirma yapan richard thaler'in bu yilin nobel ekonomi odulunu almasiyla son nefesini vermistir.
hesabın var mı? giriş yap