şükela:  tümü | bugün
1446 entry daha
  • fargo; başka bir deyişle bugüne kadar yapılmış en önemli kara film. suçu ve suçluyu tüm çıplaklığı ve gerçekliği ile gösteren bir filmin, birleşik devletler'den çıkması elbette doğal sayılabilecek bir durumdur. çünkü abd, suçla yaşayan, bir ticari mal olarak silaha en kolay ulaşılabilen ve her yıl cinayetten yaklaşık 18.000 insanın öldüğü (her gün ort. 50 insan), şiddeti içselleştirmiş bir toplumdur.
    fargo bir çoğumuzun olduğu gibi, toplumda normal olarak addedilebilecek insanların, cinayete ya da adam öldürtmeye/kaçırmaya nasıl meyledebileceğine dair verilmiş, oldukça başarılı bir cevaptır.
    insan, doğası gereği oldukça karmaşık bir düşünce yapısına sahip ve içten içe öz yıkım (bir tür negative vibe hazzı) meyillidir. bu konu sinema adına oldukça bereketlidir. şöyle ki; hollywood filmlerinde bir sürü enteresan sapıklıklar ya da kötü karakterler görmüşüzdür. kaza fetişleri, çocuk/insan istismarcıları, sosyopat seri katiller, uyuşturucu mafyası, organ mafyası, silah kaçakçıları, ahlaksız bürokratlar vb. her ne kadar bu gibi şeyler izleyiciyi üzse de, seyirci bunları da ekranda görmek ister. çünkü kendi hayatında asla göremeyeceği bazı şeyleri merak eder ve bu gibi insanların karanlık dünyasında neler yaşadığına tanık olmak ister. dolayısı ile içerisinde korku, gerilim, şiddet veya herhangi büyük bir çöküşün yaşandığı filmler her daim seyirciye cazip gelmiştir. (burada verilebilecek en güzel örnek, tabii ki 1994 yapımı se7en filmidir.)
    fargo kendi özelinde sıradan bir amerikan ailesinin, aslında oldukça basit gerekçelerle gazetelerin 3. sayfa haberlerine konu olacak hikayesini anlatır. tabii bunu anlatırken olayın “tamamen gerçek olduğu ve ölenlerin isimlerinin güvenlik açısından değiştirildiği” izleyiciye söylenir. aslında bu da filmin bir parçasıdır. burada yönetmen, filmde izlediğimiz olayları, gerçek hayattan esinlenerek bizlere anlattığını söyler. yoksa filmdeki olaylar “gerçek hayattan bire bir alınmış” olaylar değildir.
    peki fargo’yu bu kadar özel bir film yapan, yayınlandığı 1996 yılında bir çok ödülü silip süpürmesine yol açan ve 90’lardaki kara film furyasının ana damarı olmasını sağlayan özellikleri nelerdir, şimdi bunları anlatayım;

    --- spoiler ---

    ****filmde kullanılan soğuk hava/kar teması, izleyici için muazzam bir estetik sunar. özellikle karda kaza yapan araba, yaralıların kara bulaşan kanları, kara saklanan para çantası gibi sahneler, işlenen suçların etkileyicilik dozunu artırır ve görsel açıdan bize mükemmel fotoğraflar sunar.

    **** frances mcdormand ile william h. macy’nin karşılıklı oyunculuk şovu. evet bu iki oyuncu filmi sürüklemiştir. her ne kadar en iyi oyuncu oscar’ını sadece mcdormand alsa da, william macy’nin şaşkın ve korkak jerry profilindeki başarısı muazzamdır. iki oyuncunun performansı bence oyunculuk derslerinde okutulacak kadar başarılıdır.

    ****hareketli fotoğrafların toplam süresi. filmin uzun olmaması da bu film özelinde faydalıdır çünkü film derli topludur ve seri bir şekilde hikayesini başlatır ve bitirir. hiç sünme ya da ağırlaşma yapmaz. "sıkıldım" kelimesini duymayacağınız nadir yapımlardandır.

    ****başarılı kara filmlerin en önemli özelliklerinden biri de, ironik bir biçimde komik olmalarıdır. fargo’nun bir çok sahnesinde bu komiklik vardır. kiralık katillerin “asosyal” sohbeti, jerry’nin kendini sevimli göstermeye çalışırkenki halleri, polis memuru marge'ın hamile haliyle fazlasıyla cevval ve iş bitirici olma tezatı gibi, filmde bir çok tuhaf ve komik detay bulunmaktadır. film, bazı sahnelerdeki doğal komik diyalogları ile zaman zaman quentin tarantino filmlerini de anımsatır.

    ****filmde yaşanan ölümlerin sıra dışı olması, elbette önemli bir etkendir. özellikle steve buscemi’nin parçalanmış cesedinin odun kesme makinesinde doğranması, korkunç bir katil vicdansızlığını gösterir. filmde bir çok karakter cinayet işler. jerry’nin basit bir kaçırma ve fidye planı, milletin birbirini öldürmesine ve kanın gövdeyi götürmesine sebep olur. filmde araba kullanırken tanık olduğumuz jerry’nin yüzündeki dehşet, bir insanın olayları nasıl çığırından çıkarabileceğini bize göstermiştir.

    ****film, görüntü kalitesi (kullanılan filtreler) ve müzikleri ile de oldukça başarılıdır. burada klasik amerikan sineması havasını sıklıkla anımsarız. ancak film kendi içinde bağımsız amerikan sinemasının mainstream’e evrilmiş halidir.

    **** joel coen ve ethan coen kardeşlerin hikaye yazma ve anlatma konusundaki ustalığı takdire şayandır. coen kardeşler izleyicisini her zaman önemser ve seyircisinin zekasının ortalamanın üstünde olduğunu varsayar. buna göre film üreten kardeşler, izleyicisine saygı duyarak çektiği en nadide filmlerinden biri olan fargo’da, öykü yazma ve yönetmenlik dersi vermiştir. biraderlerin bir sonraki filmi the big lebowski de, bu konuda başarılarının tescillendiği ve en beğenilen (benim en sevdiğim 2. fimleri) filmlerinden biri olma özelliğine sahip, inanılması güç bir komedidir.

    --- spoiler ---

    fargo, özellikle serin havalarda ve sıcak bir ev ortamında daha fazla keyif veren bir donut/kahve kombinidir. fargo, amerika'nın kendi kültürel kodları ile oluşturulmuş müthiş bir sinema deneyimidir.

    not: moderasyondan ricam, lütfen şu filmi fargo (film) , fargo (dizi) olarak ayrı başlıklara taşıyın. bu kıymetli eseri, harika dizisiyle beraber türlü yemeği gibi olmuş başlıkta yazmak ve entryleri karışık olarak okumak bence biraz can sıkıcı :(
  • o değilde emerikalılar cidden dizi işinden anlıyorlar, bu dizi de bunun kanıtı niteliğinde. can sıkıntısından açtığım ilk bölümün ortalarına doğru kafamın üzerinde görünür soru işaretleri vardı fakat son dakikalara doğru yaşanan tüm olayları; ulan acaba bu yaşandı mı? yok ya rüyadır... minvalinde izledim. her detayı ile harika bir dizi.

    biraz breaking bad, walter kafaları yok değil ilk sezon için. hem karakter olarak hem de işleyiş olarak. tavsiye edilir.

    dikkat* aksan çıkabilir.
  • 4x5 ile * is coming demiş dizidir. gerilimi yüksek, çok iyi bir bölümdü.