şükela:  tümü | bugün
  • bir kimse vefât edince, bıraktığı malın kimlere verileceğini ve nasıl dağıtılacağını öğreten ilim, mîrâs hukûku.
  • islam miras hukuku
    ör.kız çocuğa bir; erkek çocuğa 2
  • türk medeni kanunudan önce uygulanan miras hukuku.mirasçılar üç bölüme ayrılır :

    eshab-ül feraiz
    asebe
    zevl-ul erham

    1926 yılından önce ölen miras bırakanın terekesi ,daha önce mirasçılık belgesi (veraset ilamı)alınamamış ise,bugün bile feraize göre pay edilir.günümüzde uygulamasına pek rastlanmıyor.otuz yıl önce uygulamamız sıkça olurdu.
  • (bkz: serbest çağırışım)

    (bkz: 112,5)
    (bkz: 112,35)
    (bkz: altın oran)
  • islamda mirası paylaştırmak için kullanılan terim.

    feraiz ilminin kaynakları; kur'an , hadis ve eshab-ı kiramın ve müctehid alimlerin sözbirliğidir. ölenin geride bıraktığı mal ve haklardan, techiz ve tekfin masrafları çıktıktan, borçları ödendikten ve vasiyeti de terikenin 1/3'ini geçmemek kaydıyla yerine getirildikten sonra geriye kalan mirasçılarına intikal eder. işte bu intikal feraiz cetveline göre yapılır. bu cetvelde hangi akrabaya hangi oranda düşeceği önceden belirlenmiştir.

    bu ilimle ilgili en beğenilen kitap muhtasar-ı secavendîr. ilgilenenler veya merak edenler bakabilirler. her yerde bulunmuyor ama büyük kütüphanelerde rastlamıştım. dileyen şehir kütüphanelerine veya üniversite kütüphanelerine bakabilir.
  • şer'i miras hukukudur. feraizde 3 tip mirasçı bulunur. oldukça geniş ve karmaşık bir konu o yüzden kısaca özetleyeceğim.

    not: her şeyden önce murisin cenaze ve nakil masrafları terekeden düşülür ardından borcu varsa borcu ödenir.

    -----
    1- ashab'ül feraiz

    bu sınıfa giren mirasçıların terekeden alacakları oranlar bellidir. kuran ve sünnet yoluyla oranları belli olduğu için farz sahibi mirasçılar denir.

    - murisin babası; 1/6'lık pay sahibidir. murisin erkek çocuğu yoksa 1/6 + terekeden kalanı alır.

    - murisin babasının babası: baba ile aynı oranlara sahiptir. murisin babası yaşıyorsa mirastan mahrum olur. bu babasının babasının babası... da olabilir.

    - murisin anne bir kız veya erkek kardeşi: anadan kan bağı olduğu için cinsiyet ayrımı yoktur. murisin babası, oğlu, oğlunun oğlu... yoksa 1/6 pay sahibidirler.* birden fazla iseler 1/3 pay alırlar.

    - murisin kocası: murisin erkek çocukları veya erkek çocuğunun çocukları yoksa 1/2 varsa 1/4 pay alır.

    - murisin karısı: murisin erkek çocukları veya erkek çocuğunun çocukları yoksa 1/4 varsa 1/8 pay alır.

    - murisin kız çocuğu: bir tane ise 1/2, birden fazla ise 2/3, erkek çocukla birlikte bulunuyorlarsa asaba olurlar ve kıza bir erkeğe iki pay şeklinde terekeyi paylaşırlar.

    - murisin oğlunun kızı:*: murisin oğlu veya kızı yoksa ya da hayatta değilse 1/2, birden fazla iseler 2/3, murisin kızı varsa 1/6 pay alır(lar).*

    `murisin ana-baba bir kız kardeşi: murisin erkek çocuğu, erkek çocuğunun çocuğu..., babası yoksa* 1/2, birden fazla iseler 2/3, ana baba bir erkek kardeş ile birlikte bulunurlarsa asabe olurlar.*

    murisin baba bir kız kardeşi: murisin erkek çocuğu, erkek çocuğunun çocuğu..., babası yoksa 1/2, birden fazla iseler 2/3, ana-baba bir kız kardeş varsa 1/6 ve bunlar birden fazla iseler mahrum, baba bir erkek kardeş varsa asabe, murisin oğlunun kızı varsa asabe olur.

    murisin anası: murisin erkek çocuğu, erkek çocuğunun çocuğu..., babası yoksa 1/3, varsa 1/6, murisin karısı-kocası veya babası varsa terekeden artanın 1/3'ünü alır.

    murisin anasının anası: murisin anası sağ ise 1/6, baba sağ ise mirastan mahrum.
    -----

    -----
    asabe

    murisin erkek tarafından erkek hısımlarıdır. asabeler miras üzerindeki en büyük hak sahibi kişilerdir. ashab'ül feraiz mirasçıları paylarını aldıktan sonra asabeler terekeden artanın hepsini alırlar. asabeler. asabede üst sırada olan alttakini mahrum bırakır ve aynı gruptan yakın hısım uzaktakini mahrum bırakır. bunlar asabe bi nefsihi , asabe bi gayrihi, asabe ma gayrihi diye ayrılıyor oralara hiç girmeyecem.

    birinci asabeler:

    murisin erkek altsoyu: murisin oğlu, oğlunun oğlu, oğlunun oğlunun oğlunun oğlunun oğlu...*

    ikinci asabeler:

    murisin erkek üstsoyu: murisin babası, babasının babası, babasının babasının babası... bunlar aynı zamanda ashab'ül feraiz.

    üçüncü asabeler:

    murisin erkek tarafından erkek yan soyu: murisin erkek kardeşi, kardeşinin erkek alt soyu...

    dördüncü asabeler:

    murisin babasının babasının erkek yan soyu: amca, amcanın erkek alt soyu...
    -----

    zevü'l erham

    murisin bir kadın aracılığı ile kan hısmı olanlar veya erkek aracılığı ile kan hısmı oldukları halde ashab'ül feraiz veya asabe sayılmayan kadınlardan oluşan üçüncü sınıf mirasçılardır. zevü'l erhamlar kadın ya da erkek olabilir.

    birinci grup:

    murisin altsoyu: murisin kızının kızı..., murisin oğlunun kızının kızı...

    ikinci grup:

    murisin üstsoyu: murisin anasının babası, ashabü'l feraiz sayılmayan büyük analar...

    üçüncü grup:

    murisin üstsoyunun yansoyunun altsoyu: erkek kardeşin kızı gibi.

    dördüncü grup:

    murisin ikinci üstsoyunun yansoyunun altsoyu: murisin amcasının kızı gibi.
    -----

    bitti.