şükela:  tümü | bugün
  • üç fazlı elektrik motorların, örneğin altı adım blok komutasyonda olduğu gibi durağan eksende değil, döner eksende modellenerek kontrol edildiği bir yöntemidir.

    çok hızlı dönen bir atlı karınca düşünün, ve bunun üzerindeki çocuğunuzun fotoğrafını çekmek istiyorsunuz. durağan eksende, yani atlıkarıncanın dışından çekeceğiniz fotoğraflar flu çıkacaktır. döner eksene, yani atlıkarıncanın üzerine çıktığınızda ise her seferinde net fotoğraflar çekebilirsiniz.

    "field oriented control" ile motorun komutasyonu döner rotor ekseninde yapılmakta, böylece kontrol daha verimli, sessiz olmakta; ayrıca tork dalgalanması da azalmaktadır.
  • pmsm ve bldc motorlara nazaran induction motorlarda uygulaması daha zordur. bunun sebebi rotor akısının pozisyonunu tespit etmenin getirdiği zorluktur. uğraşan kişilerin malumu olarak asenkron motorlarda stator manyetik dönel alanını rotor akısı yakalayamaz.
    bunun tespiti için çeşitli karmaşık estimasyon algoritmaları mevcuttur.
    yine aynı şekilde pmsm'ler için konuşmak gerekirse, sensörsüz ya da enkodersiz uygulamalarda back-emf veya faz akımlarından alınan feedback ile rotor pozisyon estimasyonu yapılır.

    field oriented control blok diyagramına göre faz akımlarının tespiti yapılması gerekmetedir. sensörlü pmsm uygulamalarında eğer ki motor endüktans değeri yüksek değilse (uygulamaya göre görecelidir.) doğrudan enkoder yardımıyla alınan rotor pozisyon feedback yardımıyla basitleştirilmiş bir algoritmayla iş görür şekilde uygulamayı tamamlamak mümkündür.

    netice itibariyle, foc dediğimiz olay stator manyetik akı çizgileriyle rotor manyetik akı çizgileri arasında 90 derece fark oluşturup maksimum tork elde etmek amacı güdülerek oluşturulmuş bir algoritmadır.
    uygulamada clarke-park, svpwm olayına girmeden tırışka mcu'lar ile dahi bu bahsettiğim anafikir tatmin edici şekilde uygulanabilir.
  • bir pmsm'yi, bir bldc'yi, bir asenkron motor'u bunlar sanki birer fırçalı dc motormuş(ki kontrolü gayet basittir bu motorun) gibi kontrol eden motor kontrol tekniğidir.

    * clarke ve park zamazingo dönüşümleri ile(bunlar da matematiksel işlemlerden ibarettir) üç fazlı motor akımları, konum algılayıcılardan alınan rotor konum bilgisiyle, d-q eksen takımında yer alan, rotor konumundan bağımsız iq ve id adlı iki akım bileşenine dönüştürülür. yani #64603057'deki atlı karınca analojisi gibi bir durum söz konusudur. bu d-q eksen takımı aslında rotor ile beraber döner. bu nedenle id ve iq akım bileşenlerinin rotor konumundan bağımsız olma durumu tamamen matematikseldir.

    burada foc'un, fırçalı dc motor kontrolüne benzemesinin nedeni ise id akımının fırçalı dc motordaki uyarma akımını temsil etmesi, iq akımının ise yine fırçalı dc motordaki endüvi akımını temsil etmesidir. foc'taki temel olay ise bu iki akım bileşeninin kontrolünden ibarettir. id ile motordaki manyetik akı değiştirilir, yeri gelir alan zayıflatma yapılır. iq ile motorun momenti doğrudan kontrol edilir.