şükela:  tümü | bugün
  • 1807 yeniçeri ayaklanmasında yeniçeriler tarafından öldürülen tophane ekmekçibaşısı harutyun amira noradunkyan'ın torunudur.

    1852'de istanbul'da doğdu. saint joseph lisesi'ni bitirdikten sonra paris'te hukuk ve siyaset bilimi okudu. öğrencilik yıllarında paris'teki osmanlı büyükelçiliği'nde çalıştıktan sonra bâbıâli'de divan kâtipliği yaptı ve dışişleri bakanlığı'na geçti.

    1877'deki osmanlı-rus savaşı sonrasında sınır komisyonlarında çalıştı.
    1881'de karadağ'a konsolosluk sekreteri olarak gönderildi.
    1883'ten hariciye nezareti hukuk müşavirliğine atandı. 29 yıl boyunca bu görevde kaldı. bu yıllar içerisinde dört ciltlik bir seri hâlinde yayımladığı osmanlı devleti'nin uluslararası anlaşmaları, araştırmacılar tarafından bugün de kullanılan bir başvuru kaynağıdır.
    ikinci meşrutiyet'in ilanından sonra aralık 1908'de meclis-i ayan (senato) üyeliğine atandı.
    ikinci meşrutiyet'in ilanından sonra nafıa ve ticaret nazırlığı'na (ağustos 1908-ağustos 1909) getirildi.
    22 temmuz 1912'de kurulan ahmet muhtar paşa hükümetinde (büyük kabine) hariciye nazırlığına getirildi. iki ay sonra çıkan balkan savaşı'nın diplomatik cephesini yönetti. 29 ekim 1912'de kurulan kâmil paşa hükümetinde de aynı görevde kaldı. 23 ocak 1913'te babıali baskını ile hükümetin devrilmesi üzerine görevden ayrıldı.
    1913'te kurulan ittihat ve terakki diktatörlüğü döneminde balkan savaşları'ndaki rolü nedeniyle eleştirilere maruz kalınca türkiye'den ayrılıp paris'e yerleşti.
    lozan görüşmeleri sırasında ermeni haklarını gündeme getiren "ermeni ulusal heyeti"nin liderlerindendi. lozan sonrasında siyaseti bırakarak 1936'da paris'teki ölümüne kadar ermeni hayırseverler birliği ile ermeni yardım fonu'nun fahri başkanlığını yaptı.

    noradunkyan efendi osmanlı devleti'nde bakanlık yapan 13'üncü ve hariciye nazırlığı (dışişleri bakanlığı) görevinde bulunan üçüncü ve son gayrımüslimdir. (önceki hariciye nazırları aleksandros karatodori paşa, 1878-79, ve sava paşa, 1879-80.)
    kaynak: (bkz: http://tr.wikipedia.org/wiki/gabriel_noradunkyan)
  • ermeni asıllı osmanlı diplomatıdır. 1852'de istanbul üsküdar'da doğmuş, 1936'da paris'te ölmüştür. bu osmanlı nazırı paris barış konferansına ermenilerin üyesi olarak katılmış ve osmanlı devleti'nden ermenilere pay kopartmak için çalışmıştır. aynı şekilde lozan barış konferansı görüşmeleri sırasında da ermeni haklarını savunan üyelerden biri olmuştur.
  • balkan harbi patlamadan hemen önce kendisine atfedilen meşhur bir söz vardır:

    -balkanlar'dan imanım kadar eminim.

    şevket süreyya aydemir, enver paşa, cilt ll, sf 284.
  • uzun süre 'millet-i sadıka' prensibi ile hareket ederek osmanlı devletine hizmet etmişse de; şartlar tamamen osmanlı aleyhine döndüğünde bağımsız bir ermenistan kurulmasının diplomatik temsilciliğini üstlenmiştir: 'gabriel efendi.'

    ismet paşa lozan'dan ankara'ya çektiği telgrafta kendisinden şöyle bahseder: "gabriel efendi geldi. ermeni muhacirler için yurt istedi. nasihat ettik. "
  • (bkz: gabriel noradunkyan) veya gabriyel noradunkyan

    -osmanlı hariciye nazırlığı görevini ifa etmesi,(sadece 6 ay 25 gün )

    -hariciye nazırlığı görevindeyken, sırbistan’ın avrupalı devletlerden silah satın almasına yardım etmesi, silahların selanik limanı yoluyla belgrat’a gönderilmesine izin vermesi.

    -hariciye nazırlığı görevindeyken, balkanlardaki osmanlı hakimiyetineki tüm etnik grupların silahlanmasına yardım etmesi.

    -"savaş tehdidi bulunmuyor" diyerek osmanlının rumeli’deki 120 tabur talimli askerini terhis ederek topraklarımızı savunmasız bırakması.

    -silahlanmış tüm etnik grupların ve hakimiyetimiz altındaki devletlerin ayaklanması, asker bulunmayan bu toprakları büyük bir kolaylıkla, hiç zorlanmadan ele geçirmeleri. büyük türk katliamını başlatmaları.

    -anadoluya milyonlarca balkan türk'ünün sığınması. büyük göç.

    -balkan faciasının müsebbibi gösterildiğinde, utanmadan " savaşı kaçınılmaz bir sonuç olarak gördüğünü bildirmesi ve zaten çok öteden beri ok'un yaydan çıktığını, artık yapılacak bir şey kalmadığını " söyleyebilmesi.

    -26 ocak 1913’de ailesi ile birlikte avrupa’ya gitmiş ve ölümüne kadar fransa’da yaşamış, geri dönmesi için yapılan tüm çağrılara sağlık sorununu bahane olarak göstermesive emekli maaşını istemesi yüzsüzlüğü.

    -ermeni ayrılıkçlığını el atından desteklerken, ıı. abdülhamid’e diğer cemaatin önde gelen erenileriyle birlikte yazdıkları 29 kasım 1890 tarihli mektupta, “bir avuç ayrılıkçı ermeni’nin cemaati temsile salahiyetlerinin olmadığını belirterek, onları kınadıklarını” bidirmesi.

    -osmanlı devleti’nin ı. dünya savaşı’ndan yenilmesinden sonra ortaya çıkmış ve bağımsız ermenistan emeliyle hareket eden ermeni heyetinde yer alması.

    - mağlup devletlerin paylaşılmalarının görüşüldüğü paris sulh konferansı’nda bogos nubar paşa ile birlikte ermeni heyetine başkanlık yapması, itilaf devletleri nezdinde halen mensubu bulunduğu osmanlı devleti aleyhine çalışması.özellikle türkiye’nin doğusunda bir ermenistan devletinin kurulması noktasındaki isteklerini ise sevr antlaşmasıyla elde etmesini sevinçle ilan etmesi.

    -lozan’da konferansında o hem türk heyeti, hem de diğer taraf devletler nezdinde görüşmelerde bulunması. " ermenilerin ingiltere ve fransa lehine ı. dünya savaşı sırasında ve sonrasında fedakârane mücadele ettiklerini ve bu bağlamda çok ağır bir bedel ödemek zorunda kaldıklarını ileri sürerek dolayısıyla kendilerinden ermenilere verdikleri sözleri tutmalarını ve türk heyetine baskı yapmalarını istemesi"

    -lozan konferansında türkiye’nin neresinde yurt istediklerini haritada göstermesini istendiğinde , “ermeni yurdu, ceyhan, suriye hudutlarıyla fırat arasında, içerisine sis ve maraş’ı alarak fırat’a uzanır” diyerek göstermesi.

    -1936’da paris’te ölmesi.