şükela:  tümü | bugün
  • tam adı caius plinius caecilius secundus olan fakat genç pliny olarak anılan, 62-115 yılları arasında yaşamış senatör. zamanının önemli şahsiyetlerine göndermiş ve almış olduğu mektuplar ile anılmaktadır. daha detaylı bilgi için: http://www.livius.org/pi-pm/pliny/pliny_y.htm
  • edebiyat ve siyaset tarihinde genç plinius olarak adlandırılan romalı edebiyatçı. yaşlı plinius / caius plinius secundus 'un yeğenidir. kendisini meşhur eden, en büyük eseri epistulae yani mektuplar 'dır.

    imparator trajanus 'a yer yer yalakalık boyutunda vücud bulan mektupların 10. kitabını türkçemize çiğdem dürüşken ve erendiz özbayoglu hocalarımız kazandırmış durumda; yky 'den, kazım taşkent klasik yapıtlar dizisi 'nden: [genç plinius'un anadolu mektupları]

    http://www.ykykultur.com.tr/…itap/kitap.asp?id=1194

    mektuplarının ingilizceleri için;

    http://www.bartleby.com/9/4/
  • kimi araştırmacılara göre epistula vii., 27.12-14 de anlattığı (http://www.bartleby.com/9/4/1083.html adresinden mektubun ingilizcesine, http://www.thelatinlibrary.com/pliny.ep7.html adresinden de latincesine ulaşılabilir.) kölelerinin anlattığı hayalet hikayesini fazla ciddiye alan adam imiş.

    hikaye şöyle;

    "..biraz eğitim görmüş bir azatlım var. küçük kardeşi ile aynı yatakta uyuyordu. kardeşi, yatağın yanı başında oturup, elindeki usturayı onun başına doğru uzatan, sonra da tam tepedeki saçları kesen bir adam gördüğünü sandı. güneş doğduğunda, küçük kardeşin başının tepesindeki saçlar kesilmişti, kesik saçlar da yerde duruyordu. kısa bir süre sonra, benzer bir olay öncekini doğruladı. bir köle çocuk diğerleri ile birlikte ortak alanda uyuyordu. pencerelerden (öyle söylüyor) beyaz gömlekler içinde iki adam geldi ve çocuğun saçlarını kestikten sonra, girdiği gibi çıktı. yine, gün ışığı çocuğun saçlarının kesilmiş ve çevreye dağılmış olduğunu ortaya koydu. daha sonra dikkate değer bir olay, eğer davalı olarak mahkemeye çağrılmamı sadece kısmete yorarsak, cereyan etmedi. bu olayların vuku bulduğu sırada imparator olan domitianus daha uzun yaşasaydı, yargılanacağım kesindi. çünkü carus'un yazı takımı kutusunda aleyhime kısa bir mektup bulunmuştu. demek ki, davalıların saçlarını uzatma adeti de hesaba katılırsa, hizmetkarlarımın saçının kesilmesi benim için tehdit oluşturan bir tehlikenin savuşturulduğuna işaret ediyordu."

    araştırmacılar russel ve merril bu hikayenin, plinius'un azatlıları tarafından uydurulduğunu düşünmektelermiş, sherwin-white ise haberci ruhların plinius ile ilişkilendirilmesinin sebebini, azatlıların plinius'un malı olmasıyla açıklıyormuş.
    (d. melton, ghost stories from classical antiquity)
  • "plinius (genç). tam adı gaius plinius caecilius secundus (doğumu: isadan sonra 61/62, comum, italya. ölümü: 113, bitinya).

    romalı yazar ve yönetici. roma imparatorluğu'nun en parlak dönemindeki toplumsal ve özel yaşamı içtenlikle anlatan, edebi değeri yüksek bir dizi mektubun yazarıdır.
    zengin bir ailenin çocuğuydu. yeğeni olduğu plinius (yaşlı) tarafından evlat edinildi. on sekiz yaşında avukatlık yapmaya başladı. medeni hukuk mahkemelerinde sağladığı başarılar, zorbalık eden bölgesel görevlileri yargılayan siyasal mahkemelerde de aranan bir hukukçu olmasına yol açtı. en büyük başarıyı 100 yılında afrika'daki bir valiyle ispanya'daki bir grup görevliyi mahkum ettirerek kazandı. bu arada 93'te praetor, 100'de de konsül oldu.

    mali konularda çok yetenekliydi. 94-100 yılları arasında önce askeri hazineyi, sonra da senato hazinesini yönetti. 104-106 yılları arasında roma kentinin kanalizasyon işlerini yönetmekle görevli bir kurulun başında bulundu. daha sonra, imparator traianus tarafından belediye hizmetlerindeki yolsuzlukları incelemek üzere britanya'ya gönderildi. iki yıl sonra orada öldü.
    plinius, ekim 97'de imparator domitianus'un ölümünden 100'ün başlarına değin uzanan dönemin olaylarını anlattığı özel mektuplarını dokuz kitap halinde topladı. (100-109). onuncu kitabı da, çeşitli resmi sorunlarla ilgili olarak imparator traianus'a yönelttiği sorulara ve imparatorun bunlara verdiği karşılıklara ayırdı.
    özenle ayrılmış olan bu mektuplara her birinde tek konu ele alınmıştır. bunlar yakın zamanlardaki toplumsal, siyasal ya da edebi olaylardır. kısa bir süre önce yaşanmış bir olayın öyküsünün anlatıldığı ya da herhangi bir sorunun ahlak açısından tartışıldığı, delikanlılara öğüt verilip sorunların yöneltildiği, doğadaki güzelliklerin ya da garip şeylerin tanımlandığı mektuplar da vardır. plinius bunların her birini konusuna uygun ayrı bir üslupla yazdığını söyler.

    plinius'un en uzun mektupları siyasal mahkemelerdeki başarını konu alır. bu mektuplarda imparator domitianus'un ölümünü izleyen 12 yıllık dönemdeki önemli kişilerin anlatılması, ciddi tarihsel kayıtların bulunmadığı bir dönemin anlaşılmasına olanak hazırlamıştır. kısa kişilik betimlemeleri cornelius tacitus'unkilerden daha az yergici, daha yumuşak ve olasılıkla daha tamdır. tacitus'un historiae (tarihler) adlı yapıtının yazıldığı zamanın koşulları üzerine bilinenleri bu mektuplarda plinius anlatmıştır."

    kaynak: ana britannica, 25. cilt. (sayfa: 330)
  • 24 ağustos 79'da vezüv'ün püskürmesine tanık olmuş ve ilerleyen yıllarda bu olayın betimlemesini o denli iyi yapmıştır ki günümüzde volkanoloji literatüründe "plinian eruption" olarak adlandırılan ve genellikle >25 km yükseğe ulaşan bir püskürme sütunuyla karakteristik olan bir püskürme tipi tanımlanır.
  • 2. y.y.ın başlarında anadolu'ya vali olarak atanan ve anadolu'ya mektuplar kitabında mektuplarının derlemesi bulunan romalı yazar yönetici. villa toscano ve laurentum villaları vardır ve villa rurale olan ostia yakınlardaki laurentum villasına arkadaşı ganus'u davet etmektedir. ganus'un bu davete icabet etmemesi üzerine ona villasını öven bir mektup yazarak deniz kenarındaki dışında atriumdan porticoya bağlanan, arkası meralara uzanan villasının tasviri yapar. özellikle roma bahçeleri olan peristyle/portico türünde hortus botanicus kullanımlı bahçesi, hypocaust benzeri ısıtma sistemi ve aile anıtı olan tablinumların bulunduğu odalarla başlayan iç mekan tasviri dönemin villalarını anlamak için önemli bir tasvir sunuyor. alt sınıfla soyluların bir araya geldikleri pagan saturnalia şenliklerinden kaçmak için galeri ve bahçe arasında daire şeklindeki alana inşa ettiği oda mimarlık da yapmış olduğunu gösteriyor.

    ayrıntılı anlatım için sanat tarihi defterleri 13-14 sayısında ilk kez yapılan türkçe çevirisine ulaşılabilir.