şükela:  tümü | bugün
  • türkiyede zırt pırt yapılan,
    bir tür organize kaos ortamı.
  • oylamanin giga boyutlarda olani..
  • milletvekillerinin butunleme sinavi.
  • partiyi, partinin başındaki adamı seçmece oyunu. en çok reklam şirketlerini sevindiren yarış.
  • deniz baykal'ın hezimete uğraması için gerçekleştirilen bir uygulamadır.
  • partilerin, para kendi ceplerine aksın diye nasıl da kıçlarını yırttıklarını, birbirlerine girdiklerini, yerlerde süründüklerini gözler önüne seren uygulama.

    demin geçtim beşiktaş meydanından. biraz izledim herifleri. tam çirkeflik her zamanki gibi durum. tüm bunları halk için yaptıklarını söylüyolar ya bir de. maaş filan vermeyeceksin, böyle cafcaflı kıyaklar yapılmayacak bunlara var ya... aday kalıyo mu meydanlarda, merak ediyorum.
  • çok partili sisteme geçilmesinin ardından 17. genel seçimleri yaşayan türkiye'de yıllar sonra ilk kez zamanında yapıldı..

    --- spoiler ---

    16 seçim oldu

    1946, 1950, 1954, 1957, 1961, 1965, 1969, 1973, 1977, 1983, 1987, 1991, 1995, 1999, 2002, 2007 yıllarında sandık başına giden türkiye, 12 haziran 2011 tarihinde ise 16. kez meclisin yeni yapısını belirleyecek.

    ilk seçim 1946'da

    türkiye'de çok partili siyasal yaşama geçilmesinden sonra yapılan ilk seçim olan 21 temmuz 1946'daki genel seçime, örgütlenmesini tamamlayamadan seçime giren demokrat parti (dp) 16 ilde hiç katılmadı ve toplam 465 milletvekilliği için ancak 273 aday gösterebildi. seçimde 465 milletvekilliğinden 397'sini chp, 61'ini dp, 7'sini ise bağımsızlar kazandı.

    1954 seçimleri zamaninda oldu

    14 mayıs 1950 tarihinde yapılan seçimlerde 487 milletvekilinin 416'sını alan demokrat parti, seçimlerden zaferle çıkmış ve tek parti dönemine son vermişti.
    1950'de chp'yi sandığa gömerek tek başına iktidara gelen demokrat parti, 4 yıl icraat süresini kullanmış ve 1954 seçimlerini zamanında yapmıştı.

    1954 seçimleri, kirilamayan bir rekora sahip

    2 mayıs 1954 seçimleri, türkiye seçimlerinde kırılamayan bir rekora sahip. demokrat parti, türkiye genel seçimleri tarihinde kırılamamış bir oy rekoru kırdı. 1954 seçimlerinde oyların yüzde 57,5'ini alan demokrat parti 502 milletvekilliği kazanmıştı.

    ilk erken seçim 1957 seçimleri

    çok partili sistemin ilk erken genel seçimi 27 ekim 1957 seçimi oldu. bu seçimlerden de zaferle çıkan demokrat parti oy oranını 47,9'a düşürmüştü.

    darbe sonrasi ilk seçim

    27 mayıs 1960 darbesi sonrası seçimler 15 ekim 1961 tarihinde yapıldı. kapatılan demokrat parti'nin yerine kurulan adalet partisi bu seçimlerde chp'nin gerisinde kalmış ve chp seçimlerden birinci çıkmıştı.

    1965 seçimlerinde yüzde 50 ile adalet partisi

    darbe ortamında yapılan seçimler sonucunda yeniden başbakanlık koltuğuna oturan ismet inönü, 10 ekim 1965 seçimlerinde adalet partisi'nin gerisine düştü. süleyman demirel'in adalet partisi demokrat parti'nin yüzde 57,7'lik oy oranını yakalayamadı ama yüzde 50'yi aşarak yüzde 52,8 oranında oy aldı.

    12 ekim 1969 seçimlerinde adalet partisi oy kaybetti. ap bu seçimlerde yüzde 46,5 oy aldı.

    yine muhtira yine chp

    hep darbeler sonrası iş başına gelen chp, 12 mart 1970 muhtırası sonrası yapılan 14 ekim 1973 seçimlerinden birinci parti olarak çıktı. chp birinci parti olmasına rağmen tek başına iktidar olamadı ve ilk kez seçimlere katılan erbakan'ın msp'si ile koalisyon kurdu. milli selamet partisi ilk kez katıldığı seçimlerden 11,8 oy alarak 48 milletvekili çıkarmıştı.

    5 haziran 1977 tarihinde yapılan seçimlerden de chp birinci çıkmış; ancak yine tek başına iktidar olma çoğunluğunu sağlayamamıştı.

    1980 darbesi sonrasi seçimleri

    12 eylül 1980 darbesinden 3 yıl sonra yapılan seçimlere eski partilerin katılmasına izin verilmedi. yeni kurulan turgut özal'ın anavatan partisi, 6 kasım 1983 seçimlerinden yüzde 45,1 oy oranıyla birinci çıktı.

    1980 darbesinin yasakladığı siyasilerin yasaklarının, 6 eylül 1987 referandumu ile kaldırılmasının ardından yapılan 29 kasım 1987 seçimlerinden de anap birinci parti olarak çıktı. anap bu seçimlerde oylarını düşürmüş ve yüzde 36,3'te kalmıştı.

    demirel yeniden

    anap genel başkanı turgut özal'ın çankaya köşkü'ne çıkmasının ardından 20 ekim 1991'de yapılan seçimlerden süleyman demirel başkanlığındaki doğru yol partisi yüzde 27,03 ile birinci parti çıktı. ancak bu oy oranı tek başına iktidar için yeterli değildi ve demirel, ismet inönü'nün oğlu erdal inönü liderliğindeki shp ile koalisyon kurdu.

    95 seçimleri ve azinlik hükümeti

    24 aralık 1995'te yapılan erken seçimlerden necmettin erbakan liderliğindeki refah partisi yüzde 21,38 ile birinci çıktı. 158 milletvekili çıkaran refah partisi tek başına iktidar olacak gücü yakalayamamış ve kısa bir süre muhalefette kalmıştı.

    turgut özal'ın vefatıyta köşk'e çıkan demirel'in hükümeti kurmakla görevlendirdiği anap lideri mesut yılmaz dyp lideri tansu çiller ile azınlık hükümeti kurdu.
    azınlık hükümeti 6 mart 1996 tarihinde kuruldu. anavatan partisi ile doğru yol partisi arasında kurulan ve bir azınlık hükümeti olan anayol, 12 mart 1996 tarihinde tbmm'deki güven oylamasında, 257 kabul, 207 ret, 80 çekimser oyla, güvenoyu aldı. bunun üzerine refah partisi adına genel başkan necmettin erbakan, alınan güven oyunun anayasa’nın öngördüğü çoğunluğun altında kaldığını ileri sürerek, oylamanın iptali için anayasa mahkemesi’ne başvurdu.

    anayasa mahkemesi, bakanlar kurulu’nun güvenoyu almış sayılabilmesi için toplantıya katılan 544 üyenin yarısının bir fazlası olan 273 kabul oyu gerektiğini belirterek, söz konusu olan oylamanın iptaline karar verdi. anayol hükümeti bu karar üzerine görevi bırakmak zorunda kaldı, başbakan yılmaz, 6 haziran 1996'da cumhurbaşkanı süleyman demirel'e istifasını sundu.

    demirel daha sonra hükümet kurma görevini erbakan'a verdi ve erbakan tansu çiller ile 54. hükümeti kurdu.

    28 şubat sonrasi ecevit dönemi

    28 şubat 1997 post-modern darbesi sonrası 18 nisan 1999'da yapılan seçimlerden bülent ecevit liderliğindeki dsp yüzde 22,1 ile birinci çıktı. tek başına iktidar olamayan ecevit, mhp ve anap ile 3'lü koalisyon kurdu.

    ve ak parti dönemi

    milli görüş'ten ayrılarak adalet ve kalkınma partisi'ni kuran recep tayyip erdoğan, katıldığı ilk genel seçimlerden zaferle çıktı. 3 kasım 2002 tarihinde yapılan seçimler, uzun yıllardır devam eden koalisyonlar dönemine son vermiş ve ak parti yüzde 34,4 ile tek başına iktidar koltuğuna oturmuştu.

    2007 seçimleri e-muhtira gölgesinde

    cumhurbaşkanlığı seçimleri tartışmalarının devam ettiği sırada 18 nisan 2007'de verilen e-muhtıra üzerine 22 temmuz 2007'de erken seçime gidildi. bu seçimlerden zaferle çıkan ak parti yüzde 50 sınırına yaklaşarak yüzde 46,58 oy aldı.

    genel seçimler ve oylarin dağilimi-

    milletvekili seçimlerine ilişkin resmi gazete'de yayımlanan sonuçlardan yapılan derlemeye göre, 1950'den bu yana yapılan genel seçimlerde oyların katılan partilere göre dağılımı şöyle oldu:

    -1950 seçimleri (14 mayıs)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    - -
    dp 4.241.393 52.68
    chp 3.176.561 39.45
    bağımsız 383.282 4.76
    mp 250.414 3.11

    (mp: millet partisi)

    -1954 seçimleri (2 mayıs)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    - -
    dp 5.151.550 57.61
    chp 3.161.696 35.36
    cmp 434.085 4.85
    bağımsız 137.318 1.54
    tkp 57.011 0.64

    (tkp: türkiye köylü partisi, cmp: cumhuriyetçi millet partisi)

    -1957 seçimleri (27 ekim)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    - -
    dp 4.372.621 47.88
    chp 3.753.136 41.09
    cmp 652.064 7.14
    hp 350.597 3.84
    bağımsız 4.994 0.05

    (hp: hürriyet partisi)

    -1961 seçimleri (15 ekim)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    -
    chp 3.724.752 36.74
    ap 3.527.435 34.79
    ckmp 1.415.390 13.96
    ytp 1.391.934 13.73
    bağımsız 81.732 0.81

    (ap: adalet partisi, ckmp: cumhuriyetçi köylü millet partisi,
    ytp: yeni türkiye partisi)

    -1965 seçimleri (10 ekim)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    - - -
    ap 4.921.235 52.87
    chp 2.675.785 28.75
    mp 582.704 6.26
    ytp 346.514 3.72
    bağımsız 296.528 3.19
    tip 276.101 2.97
    ckmp 208.696 2.24

    (mp: millet partisi, tip: türkiye işçi partisi)

    -1969 seçimleri (12 ekim)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)

    ap 4.229.945 46.55
    chp 2.487.163 27.37
    gp 598.013 6.58
    bağımsız 511.097 5.62
    mp 293.849 3.23
    mhp 274.225 3.02
    bp 254.708 2.80
    tip 243.797 2.68
    ytp 197.912 2.18

    (gp: güven partisi, bp: birlik partisi,
    gp: güven partisi, ytp: yeni türkiye partisi)

    -1973 seçimleri (14 ekim)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    -
    chp 3.570.583 33.30
    ap 3.197.897 29.82
    dp 1.275.502 11.89
    msp 1.265.771 11.80
    cgp 564.343 5.26
    mhp 362.208 3.38
    bağımsız 303.218 2.83
    tbp 121.759 1.14
    mp 62.377 0.58

    (msp: milli selamet partisi, cgp: cumhuriyetçi güven partisi,
    tbp: türkiye birlik partisi)

    -1977 seçimleri (5 haziran)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    -
    chp 6.136.171 41.38
    ap 5.468.202 36.88
    msp 1.269.918 8.56
    mhp 951.544 6.42
    bağımsız 370.035 2.50
    cgp 277.713 1.87
    dp 274.484 1.85
    tbp 58.540 0.39
    tip 20.565 0.14

    -1983 seçimleri (6 kasım)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    - -
    anap 7.833.148 45.14
    hp 5.285.804 30.46
    mdp 4.036.970 23.27
    bağımsız 195.588 1.13

    (anap: anavatan partisi, hp: halkçı parti,
    mdp: milliyetçi demokrasi partisi)

    -1987 seçimleri (29 kasım)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    -
    anap 8.704.335 36.31
    shp 5.931.000 24.74
    dyp 4.587.062 19.14
    dsp 2.044.576 8.53
    rp 1.717.425 7.16
    mçp 701.538 2.93
    idp 196.272 0.82
    bağımsız 89.421 0.37

    (rp: refah partisi, dsp: demokratik sol parti,
    idp: islahatçı demokrasi partisi, mçp: milliyetçi
    çalışma partisi)

    -1991 seçimleri (20 ekim)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde
    -
    dyp 6.600.726 27.03
    anap 5.862.623 24.01
    shp 5.066.571 20.75
    rp 4.121.355 16.88
    dsp 2.624.301 10.75
    sp 108.369 0.44
    bağımsız 32.721 0.13

    (sp: sosyalist parti)

    -1995 seçimleri (24 aralık)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    - - -
    rp 6.012.450 21.38
    anap 5.527.288 19.65
    dyp 5.396.009 19.18
    dsp 4.118.025 14.64
    chp 3.011.076 10.71
    mhp 2.301.343 8.18
    hadep 1.171.623 4.17
    bağımsız 133.895 0.48
    ydh 133.889 0.48
    mp 127.630 0.45
    ydp 95.484 0.34
    ip 61.428 0.22
    yp 36.853 0.13

    (hadep: halkın demokrasi partisi, ydh: yeni demokrasi
    hareketi, ydp: yeniden doğuş partisi, yp: yeni parti)

    -1999 seçimleri (18 nisan)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)

    dsp 6.919.670 22.19
    mhp 5.606.583 17.98
    fp 4.805.381 15.41
    anap 4.122.929 13.22
    dyp 3.745.417 12.01
    chp 2.716.094 8.71
    hadep 1.482.196 4.75
    bbp 456.353 1.46
    bağımsız 270.265 0.87
    ödp 248.553 0.80
    dtp 179.871 0.58
    ldp 127.174 0.41
    dp 92.093 0.30
    mp 79.370 0.25
    bp 78.922 0.25
    ip 57.607 0.18
    emep 51.756 0.17
    ydp 44.787 0.14
    sip 37.680 0.12
    depar 37.175 0.12
    dbp 24.620 0.08

    -2002 seçimleri (3 kasım)

    parti adı alınan oy oranı (yüzde)
    - -
    ak parti 10.808.229 34.28
    chp 6.113.352 19.39
    dyp 3.008.942 9.54
    mhp 2.635.787 8.36
    dsp 384.009 1.22
    dehap 1.960.660 6.22
    yp 294.909 0.94
    genç parti 2.285.598 7.25
    anap 1.618.465 5.13
    sp 785.489 2.49
    ytp 363.869 1.15
    bbp 322.093 1.02
    bağımsızlar 314.251 1.00
    ip 159.843 0.51
    btp 150.482 0.48
    ödp 106.023 0.34
    ldp 89.331 0.28
    mp 68.271 0.22
    tkp 59.180 0.19

    -2007 seçimleri (22 temmuz)

    parti adı alınan oy oran (yüzde)
    - - -
    atp 100.982 0.29
    btp 182.095 0.52
    saadet partisi 820.289 2.34
    ip 128.148 0.37
    chp 7.317.808 20.88
    hyp 179.010 0.51
    ödp 52.055 0.15
    gp 1.064.871 3.04
    dp 1.898.873 5.42
    ldp 35.364 0.10
    mhp 5.001.869 14.27
    ak parti 16.327.291 46.58
    emep 26.292 0.08
    tkp 79.258 0.23
    bağımsızlar 1.835.486 5.24

    bu arada, 12 haziran'da yapılacak genel seçime katılacak partiler ise oy pusulasında şu sırayla yer alacak. adalet ve kalkınma partisi (ak parti), demokrat parti (dp) cumhuriyet halk partisi (chp), emek partisi (emep), millet partisi (mp), liberal demokrat parti (ldp), saadet partisi, hak ve eşitlik partisi (hepar), halkın sesi partisi (has parti), milliyetçi hareket partisi (mhp), doğru yol partisi (dyp), türkiye komünist partisi (tkp),milliyetçi muhafazakar parti (mmp), büyük birlik partisi (bbp) ve demokratik sol parti (dsp).

    --- spoiler ---
  • ülkedeki vatandaşların belli bir andaki "eğiliminin belirlenmesi" olayı.