*

şükela:  tümü | bugün
  • henüz türkçe’si bulunmayan ve türkiye’de gündeme çok gelmemiş kavramlardan bir tanesi. dünyanın insan müdahalesiyle bozulan dengesinin ve küresel ısınmanın, yine insan müdahalesiyle geri çevrilmesi olarak açıklamak mümkündür. küresel ısınma için ekstrem son dakika çözümleri olması muhtemel bu geoengineering uygulamaları başlıca iki temel başlık altında incelenebilir. bunlardan ilki güneş ışıması yönetimi diğeri sera gazı miktarı azatlımıdır. öneriler arasında güneş ve dünya arasına güneşten gelen ışınların bir kısmını süzen veya dağıtan maddeler yerleştirmek gibi bilimkurgu sınırlarını zorlayanlarla birlikte bugün de kullanılan karbondioksit yakalama ve depolama teknolojisinin benzeri çevre havadan karbondioksit yakalama, albedo bulutlar gibi görece daha mümkün öneriler de mevcuttur. görece daha mümkün görünen ve günümüz teknolojisinin yeterli olduğu bu öneriler için ise -çevreye olan etkilerini tam kestirmenin mümkün olmamasının yanı sıra- asıl problem finansmandır, faturayı kimin ödeyeceği muammadır. dolayısıyla efendim neymiş, bilim adamları bi çözümünü bulur yakında diye dünyanın içine etmeye devam etmek olmazmış.
  • (bkz: terraforming)
  • zamani geldiginde dunyanin en populer tartisma konusu haline gelecegi asikar olan muhendislik dali. insanligin, teknoloji yardimi ile iklimi "yonetmesi" anlamina gelir. henuz cok da dikkat ceken bir husus degildir zira hala toplum bilgilendirme calismalari atmosfere bir seyler ekleme yerine, zaten bir suredir ekledigimiz seylere bir son verme uzerinedir. fakat insanligin gelisimine bakilacak olursa, her seyin "engineering"ini yapmaya bayilan insan oglu mutlaka iklimi de muhendislik alanina sokup, tanri olabilme arzusunun bu buyuk adimini atacaktir. tabi o zaman ortaya cikacak dini etkiler toplumlari kaosa surukleyebilir, cunku bahsi edilen sey -kendilerine gore- tanri tarafindan ozenle yaratilmis bu muhtesem ve bir o kadar da hassas dengeye etki etmenin ne kadar buyuk bir gunah oldugudur. bu acidan bakildiginda, yalnizca bir bilimsel yaklasim olmaktan uzak, dunya uzerinde belki de dinleri toptan cope atacak cok buyuk bir kudreti vardir bu "geoengineering" denen olayin. yani diger bir deyisle olumsuzlugu bulmak gibi bir seydir. gunumuzde tartisilan geoengineering yontemlerine bekildiginda bu daha net gorulebilir. bir cok kucuk/buyuk proje olmasina ragmen haklarinda en cok konusulanlar soyle siralanabilir:

    - uzay kalkanlari (gunesten gelen radyasyonun bir kismini yansitip yer kabugunun isinmasini yavaslatmak)
    - uzay partikulleri (benzer bir sekilde uzaya yansitici aerosollar enjekte edip radyasyonu yansitmak)
    - stratosferik partikuller (bir oncekinin stratosfere uygulanmasi)
    - yansitici balonlar (ayni seyin beyaz renkteki balonlar ile yapilmasi)
    - bulutlarin artmasini saglamak icin atmosfere aerosol enjeksyonu (bulutlar iklimin radyatif dengesinde yansitici ozellikleri ile buyuk rol oynarlar, ve miktarlari ve parlakliklari bunu etkiler. bazi aerosollar bulut olusmasinda katalizor gibi bir gorev gorurler -ornek sulfatlar, deniz tuzu- ve bunlar arttirilirse atmosferdeki bulut orani arttirilabilir)
    - okyanuslara demir (bkz: ferrum) enjeksyonu (bzi inaktif fotosentetik planktonlarin aktif hale gelmesini saglar, ve bunlar fotosentez yolu ile atmosferdeki karbondiksit'i tuketir)
    - evlerin damlarini beyaz kaplamak (radyasyon yansitma ozelligini arttirir)

    bunlarin disinda da bircok patenti alinmis alet edevat vardir bu amac icin. ama ozellikle yukaridaki listenin ilk dordune dikkat edin. gunes radyasyonunu etkilemek. oha!!! su dunya uzerinde senin, benim, hayvanlarin, bitkilerin, suyun, havanin akla gelebilecek herseyin, her dinamigin varolusunun ana sebebinden bahsediyoruz ya. on gorulemeyen en ufak bir yan etki dandik "dunyanin sonu senaryolarini" gercege donsturur. ama iste insanoglunun curreti sinir tanimiyor. tanimamaya da devam edecek o yuzden gelecek nesilleri cok kaotik bir ortam bekliyor.
  • geoengineering aslında engineering geology nin kısatılmış versiyonudur. yani jeoloji, yerbilimi mühendisliği diye tercüme edilebilir. bu da daha çok madencilik, tünel ve taşıma sistemleri, atık yönetimi gibi yer küreyi içerindeki geniş çaplı mühendislik konuları kapsar. fakat geoengineering hatalı bir şekilde dünya'yı özellikle iklimi insanın amaçları doğrultusunda değiştirme olarak kullanılmaya başlanmıştır ve yaygınlaşmıştır. son yıllarda bu hata fark edilip daha doğru bir kavram olan climate engineering yani iklim mühendisliği kullanılmaya başlanmıştır.
    (bkz: iklim mühendisliği)
  • (bkz: #87758938)
  • yerin oluşum süreçleriyle ilgilenmeyip var olan sistemin kendisinden, verilebilecek en az zararla fayda sağlanmak için oluşturulmuş mühendislik dalı. enerji, hidroloji ve çevre mühendisliklerini içeriyor. bence geleceği çok parlak bir bölüm.
hesabın var mı? giriş yap