şükela:  tümü | bugün soru sor
  • tarım ülkesi ulkemizde gittikçe kendini hissettiren. son bir yıldaki artış yüzde yirmiyi bulmuştur. aynı zamanda bir başka alanda boşa geçen koskoca oniki yılın göstergesidir. halkın yüzde ellisinin asgari ücrete talim ettiği ulkede asgari ücret yüzde altı artarken temel gıda fiyatları yüzde yirmi yükselmistir. hesap ver mehdi eker!
  • kimsenin umrunda olmayan enflasyondur. inşaat ya resulullah diyenler bu konuda lal ve ahraz olmuşlardır. önemli olan pirinç değil duble yoldur.
  • krizin en açık gözükeceği yer. markette bir hafta aldığımı sonraki hafta aynı fiyata alamıyorum.
  • genelde suçlu olarak aracıların görüldüğü hadise.
    (bkz: tarlada 1 lira olup da 4 liraya yediğimiz domates)
    ancak belki de sorun aracıların ibneliği değildir.

    hep duyarız "abi amerika'da berbere gitmek çok pahalıymış" diye. zamanında iktisatçılar gelişmiş ülkelerde mal fiyatları düşerken neden hizmet fiyatları artıp duruyor sorusunu sormuşlar.
    normalde araba üreten bir işçinin maaşı artıyor. burada şaşırtan bir durum yok, çünkü işçinin üretkenliği de artıyor. her ne kadar maaş-üretkenlik denklemi 1980'lerden sonra bozulsa da böyle bir korelasyon var.

    berberde ise böyle bir durum yok. 1957'de bir berber günde 15 saç kesiyorsa 2017'de de 15 saç kesiyor. üretkenlikte bir artış yok. ancak berber "araba fabrikasında işe başlayayım" demiyor. onun yerine saç kesme ücretlerini yükseltiyor ki kendi fırsat maliyetini düşürsün.

    bu mantık gelişmekte olan ülkelerde koruma altında olan sektörlerde tutuyor mu diye bakıyorlar ve tutuyor.

    gıda enflasyonunu düşürmenin iki yolu var.

    birincisi tarım ve hayvancılık dış ticaretinde full liberalizasyona gitmek. türkiye'de et 50 lirayken bulgaristan'da 25 lira mı? bulgaristan'dan ve diğer ülkelerden isteyen istediği kadar et ithal edecek. türkiye'de kilo maliyeti 25 liranın üstünde olan herkes (ekseriyeti küçük ve orta ölçekli üretici) iflas edecek, sadece en büyük ve en bilimsel çalışan yerli üreticiler kalacak. böyle bir piyasada aracılara gerek da kalmaz. geriye kalan yerli üreticilerde zaman içinde yabancıların pazar payını ufak ufak alırlar

    ancak bunu yapmanın politik maliyeti fazla. ikinci yolsa yukarıdaki şok konsolidasyonu aşama aşama yapmak.
  • gıda fiyatlarında enerjinin payı enerjiden alınan verginin çok yüksek olması sebebiyle yüksektir. elbette aracıların gereğinden fazla olmasında ve bozulabilen, firesi çok olan bir ürün olan gıdadaki fiyatların artışında etkisi varsa da enerji fiyatları baş suçludur.
  • sektör gereği gıdayla çok bilgim yok. ama sadece bildiğim kadarını söyleyeyim:

    bir litre ayçiçek yağı export fiyatı: 0,91 usd.
    türkiye satış fiyatı: 11 tl

    bir kg kurutulmuş domates: export fiyatı: 3,1 usd
    türkiye satış fiyatı: 30 tl

    bir kg antep fıstığı export fiyatı: 12,3 usd
    türkiye satış fiyatı: 120 tl

    bir litre süt export fiyatı: 0,53 usd
    türkiye satış fiyatı: 4 tl

    500 ml extra virgin zeytinyağı export fiyatı: 2,18 usd
    türkiye satış fiyatı: 41 tl

    ne kadar sikildiğinizi bilin istedim.
  • geçen yıl bim de 18.90 tl olan tereyağın 35 tl civarı olması.
  • son 6 aydır yaşadığımız enflasyonun babasıdır. halkın en derinden hissettiği enflasyondur.
  • asgari ücretli vatandaşı ilgilendiren enflasyon budur.

    örneğin, ocak 2019 enflasyon oranı 1,09% olarak açıklandı.ancak bunun içinde sağlık, eğlence - kültür, otel - lokanta, ulaşım gibi bir çok kalem mevcut. güzel kardeşim, karnını zor doyuran adamın otelle, sinemayla, tiyatroyla ne işi olur? bu adamın cebine yansıyan enflasyon oranı, gıda ve alkolsüz içecekler harcama grubu altında gösterilen ürünlerin enflasyon oranıdır ki, bunun da toplam tüfe sepeti içindeki payı 23% civarındadır.

    ocak 2019'da tüfe'de 23% olarak görülen, ancak asgari ücretlinin maaşının en az 50%'sini gömdüğü gıda ve alkolsüz içeceklerden enflasyon oranı;

    1) bir önceki aya göre (aralık 2018 - ocak 2019) - 7,5%
    2) 12 aylık sürede (ocak 2018 - ocak 2019) 31%'dir.

    enflasyon, tüm harcama grupları hesaba katıldığında dahi oldukça yüksekken, bunun içinden gıdayı ayırdığınız zaman çok daha ciddi bir oran çıkmaktadır. o yüzden, aylık 1% çıkan otel enflasyonu, bu ülkenin 90%'ını ilgilendirmez. bu yüzden sizi ilgilendiren harcama gruplarının enflasyonuna bakmanız gerekir.