şükela:  tümü | bugün
  • arrighi, binghamton'dayken braudel enstitüsü'nün en önemli isimlerinden olan, şu anda johns hopkins üniversitesinde, ekonomik sosyoloji okutan; dünya sistemleri kuramının en önemli isimlerinden biridir. ayni zamanda akademik sol'un (eğer öyle bir tabir varsa) en önemli isimlerindendir. 1970'lerde yazdığı makaleler, afrika'da kapitalizmin yayilmazi, hobson emperyalizm kuraminin elestirisi (emperyalizmin geometrisi), dünya işçi hareketlerinin gelişimi, anti-sistemik hareketler, kapitalist hegemonya degişimleri, dünya sisteminin yarını üzerine yoğunlaşmaktadır... arrighi'nin the long 20th century isimli kitabı kapitalizmin evrimi anlatan bir başyapıt sayılmaktadir. dünya sistemi teorisyenleri içerisinde en az indirgemeci olanlardandir. italyanca aksanlı ingilizcesi kulağa tuhaf gelir. afrika'nın ve asya'nın uygulayabileceği alternatif kalkınma modellerini sunması açısından sadece macro-tarihsel sosyoloji ile ilgilenmediği de anlaşılır. son zamanlarda 1970lerden beri amerikan hegemonyasinin cokmeye basladigini, ve bu hegemonyanin muhtemelen cin onderliginde yeni bir uzak dogu asya hegemonyasina yerini birakmakta oldugunu iddia etmektedir.
  • uzun yirminci yüzyıl adıyla türkçe'ye çevrilen kitabı, dünya sistemi kuramının en olgun yapıtı sayılabilir.

    entelektüel paparazzi notu: arrighi hala, amerika'ya dün gelmiş gibi koyu bir italyan aksanıyla ingilizce konuşur.
  • afrika'da, bomba yaptigi için tutuklanip üç hafta hapis yatan aktivist bir arkadasimiz.
  • 13-16 ekim tarihi itibariyle, karl polanyi institute'un düzenlediği konferansa iştirak etmek üzere istanbul'da bulunmuş toplumsal bilimci.

    konferansın "ana konuşması"nda (keynote speech) kapitalist dünya-ekonomisi'nin merkezinin çin'e kaymakta olduğu savını gerekçelendirmeye çalıştı. halbuki "uzun yirminci yüzyıl", olası üç gelecek tahminiyle bitmekteydi:

    1- amerika, can havliyle, savaş-yapma ve devlet-kurma gizilgücü ve kabiliyetini kullanarak dünya piyasalarını darma duman etme suretiyle küresel bir dünya imparatorluğu inşa edecek ve bu veçhile kapitalizmi yeryüzünden silecektir.
    2- amerika eğer bunu beceremezse doğu asya sermayesi, dizgesel sermaye birikimi süreçlerine hakim olacaktır. yani, braudel'in kapitalizm-piyasa ekonomisi karşıtlığı bağlamında konuşacak olursak-- yeryüzünde hüküm sürecek olan devletsiz ve tek bir piyasa ekonomisi olacak,, ve kapitalizm, gene, yeryüzünden silinmiş olacaktır.
    3- soğuk savaşın dünya düzeninin sonuyla beraber yükselmekte (kızışmakta) olan şiddet dünyayı yangın yerine çevirecektir. kitap şu cümleyle bitiyor: "bunun, sadece kapitalizmin mi yoksa tüm insanlık tarihinin mi sonu olduğu anlamına geleceğini söylemekse,, mümkün değildir."

    görüldüğü üzere arrighi kısa vadede (schumpeter'in iktisadi süreçlerde yüzyılın kısa vade olduğu yönündeki telkinini hatırdan çıkarmamak lazım gelir tabi ki) kapitalizmin sona ereceğini iddia etmekteydi. imdi,, merkezin çin'e kaymakta olduğu iddiasıyla arrighi kapitalizme yeni bir yaşam alanı bulmuş ve kitaptaki öngörülerini terk etmiş görünmektedir zira çin uzun yirminci yüzyılda söz konusu dahi değildir. bunu sorduğumda bana verdiği yanıt şu oldu: "çok yorulmuştum, kuvvetim tükenmişti ve kitap bu yüzden bu öngörülerle nihayetlendi." belki merak edenler vardır,, peki çin'in içselleştirdiği maliyet ne olacak diye sordum ve buna cevaben de çin'in "yeniden-üretim maliyetlerini" (reproduction costs) içselleştireceğini/içselleştirmekte olduğunu söyledi. kast edilense, gayet açık ki beşeri sermayedir..
  • bana cok sey ogreten arrighi gibi saglam longue duree insanlarinin sosyal bilim hakkinda soyle bir saplantiya sahip olduklarini dusunur oldum: tarihsel-sosyolojik izahat*, sadece sarih ve sahih bir nedensellik degil, bazi dogal bilim alanlarindaki gibi uygun bir ongoru* de icermelidir.

    sorun, "dunya-sistemi" gibi koccaman nesnelerle ugrasilmasi degil. (bu farkli bir tartisma.) gecmise dair ifsa edilen oruntulerin gelecege projeksiyonunu fazlaca onemsemekte sorun. 1200'lerden itibaren dunyanin zemberegini tekrar bosaltin, belki de merkezin dogu'ya gececegi bambaska konfigurasyonlar cikacaktir. sosyal bilimsel analizde gelecege yonelik uzun vadeli path dependence guzergahlari aramakla kahinlik arasindaki sinir belirsizlesiyor.

    cin meselesinde ornegin, arrighi daha kisa vadeli, halihazirda saglamca ifsa ettigi kuresel mekanizmalari izleyerek daha duzgun bir "kapitalizmin guzergahi" oykusu anlatabilir. bugun abd'nin muazzam ticaret aciginin akcelendirilmesinde cin sermayesinin agirligi varsa, bunun bir karsilikli bagimlilik iliskisi oldugunun, yani cin'in daha hatiri sayilir bir sure abd etkisine bagimli oldugunun bilgisine de sahiptir sanirim.

    [son dakka edit'i: 19 ekim 2005'te harvard'da bir konusma yapan eric hobsbawm, kendisine sorulan "amerikan imparatorlugu'nun gelecegi ne olacak?" sorusuna, "ben tarihciyim, kahin degil. bana bu soruyu sormayin" cevabini vermis. karsilastiriniz. haber: http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=509241 ]
  • (bkz: adam smith in beijing: lineages of the twenty-first century) adli son kitabi cikti cikacak
  • maalesef dün hayatını kaybetmiş. toprağı bol olsun.

    genç akademisyenlerken suny binghamton'da dünya sistemi kuramını oluşturan üçlüden, (terence k hopkins, immanuel wallerstein ve arrighi) artık sadece wallerstein hayatta.
  • bir hocamın doktora tez danışmanıymış kendileri. ondan aldığım bir ders esnasında arrighi'ye değinirken hocayla olan samimiyetime güvenip bilimsel argümanları tamamen bir köşeye bırakıp ideolojik olarak adamı (bir kez daha) gömmeye çalışmıştım. hoca da gayet kibar bir şekilde dinleyip aynı şekilde cevap vermişti.

    bu akşam bunu hocanın cv'sinde fark edince "arrighi'yi kişisel olarak sever miydiniz" dedim, "çok iyi biriydi" dedi. kendisi muhtemelen o dersteki salak çıkışımı unutmuştur ancak ben unutmadım ve kötü hissediyorum.

    ne bileyim, çok insana nasip olmamıştır böyle bir şey. ölmeden david harvey'yi yakalasak bari.
  • covanni arrigi diye okunur