şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: al-i cengiz)
  • 15- 18. yılları arasında kırım'ı yönetmiş olan büyük hanedan. 15. ve 16. yüzyılda osmanlı protokolunde giray hanlar, osmanlı sultanı'nın ardından 2. sırada yer almaktaydı. ta ki ii mehmed giray isyanına kadar. bu isyandan sonra vezir-i azam seviyesine düşürüldüler. hanedana üye giraylardan birkaçı:

    (bkz: hacı giray)
    (bkz: mengli giray han)
    (bkz: gazi giray han)
    (bkz: devlet giray han)
    (bkz: mehmed giray)
    (bkz: kaplan giray han)
    (bkz: murat giray)
    (bkz: adil giray)
    (bkz: selim giray)
    (bkz: safa giray)
    (bkz: halim giray)
    (bkz: şahin giray)
  • bu hanedan dağıldıktan sonra mensupların büyük kısmı türkiye'ye yerleştiler. ancak veliaht ve ailesini osmanlı bulgaristan'da tuttu, her ihtimale karşı. bu kol da 19.ncu yüzyıl sonunda türkiye'ye getirildi. gelenler içinde yüksek devlet görevlerine getirilenler oldu, ve cumhuriyetin kuruluşunda da en yüksek memuriyetlerde bulundular veya milletvekilliği yaptılar. torunları bugün de istanbul, ankara ve bursa'da yaşamakta, önemli kısmı hanedan mensubu olduklarını artık hatırlamamaktalar. ayrica hanedan'in ingiltere'de de ciddi bir kolu bulunuyor.
  • (bkz: tarak tamga)
  • veliahtlarından biri yakın arkadaşım olan hanedan.

    elemanın pek tahtla saltanatla işi yok, bildiğin bordrolu çalışan.

    ama çeşme'de falan büyük dedesinin heykelini gördük beraber, biraz tuhaf oldu.
  • al-i cengiz olarak adlandırılan, yani cengiz han'ın soyundan geldiğine inanılan, kırım'ı yönetmiş hanedan. son han şahin giray, kırım'ı rusya'ya verdikten sonra rodos'ta idam edilmiştir.

    tarihteki önemi şu şekildedir;

    saf altay köküne sahip oldukları (ya da en azından öyle inanıldığı), ve zamanında timur'un anadolu'ya etkisi nedeniyle, osmanlı imparatorluğu'nda bir süre gayri resmi bir süre de resmi olarak osmanoğlu hanedanından sonra yer almışlardır. yani, eğer ki osmanoğlu hanedanı yok olursa, devletin devamlılığı giraylar üzerinden devam edecekti.

    4. murat han hasta yatağındayken, kardeşinin (deli ibrahim) devleti yönetebileceğine inanmamış ve onun ölüm emrini vermişti. ancak 4. murat'ın annesi kösem sultan'ın etkisiyle ibrahim idam ettirilmedi ve devletin başına geçti. eğer 4. murat'ın emri yerine getirilseydi, 4. murat'ın başka kardeşi ve çocuğu da olmadığı için, yönetim giray soyuna geçecekti. kısaca 1640 yılından itibaren osmanlı imparatorluğu'nun adı değişecek ve giraylı imparatorluğu olacaktı. giray hanedanı osmanoğlu'ndan daha laik ve moderndi. ancak diğer yandan en az osmanoğlu hanedanı kadar siyasetten anlamıyordu. bu nedenle tarihteki bu nokta farklı yönde devam etseydi, osmanlı'nın yıkılması yine kaçınılmazdı, ancak osmanlı halkı kültürel olarak hafif daha farklı bir noktada olabilirdi.