şükela:  tümü | bugün
  • sözlükte başlığının olmamasına çok şaşırdığım, ilk türk devletlerinden birisidir.
    göktürk devleti; ı.göktürk devleti (552-659) ve ıı. göktürk devleti (682-744) olarak ikiye ayrılmaktadır.

    ı. göktürk devleti, bumin kağan tarafından ötüken merkezli kurulmuştur. yarı yerleşik-yarı göçebe bir yaşam sürdürmüşlerdir ve inanışlarında gök tanrı ve şamanizm vardır. ı. göktürk devleti orta asya'da kurulan türk devletleri içerisinde en geniş sınırlara ulaşan devlettir. en önemli eserlerinden birisi ergenekon destanı'dır. ayrıca türk adıyla kurulan ve parayı ilk kullanan türk devleti, ı. göktürk devleti'dir.

    ıı. göktürk devleti ise ilteriş (kutluk) kağan tarafından yine ötüken merkezli kurulmuştur ve aynı ı. göktürk devleti'nde olduğu gibi yarı yerleşik-yarı göçebe bir yaşam sürdürmüşlerdir ve de inanışlarında gök tanrı ve şamanizm vardır. islamiyetten önce en geniş sınırlara ulaşan türk devletidir. orhun abideleri ve bozkurt destanı bu devletin en önemli eserlerindendir. ayrıca, yazıyı ve ilk türk alfabesi olan göktürk alfabesini kullanan ilk devlet, ıı. göktürk devleti'dir.
  • türk adıyla kurulan ilk türk devleti olma özelliğini taşır.
  • (bkz: göktürkler)
  • kuruluşu 552'de bumin'in kağan ilan edilmesi olarak alınsa da esasen çok daha eskiye uzanan bir geçmişi olduğu bilinen devlet.
  • istanbulu kuşatan ilk türk devleti olan avarları yıkan bumin kağanın kurduğu devlettir. tarihte devletin adına türk ismi veren ilk devlettir. ikincisi ise türkiyedir. zamanla çinlerin ayak oyunlarına yenik düşen devlet çinin esareti altına girer. uzun bir süre çinin esareti altında yaşarken ilk milli isyan olan kürşad isyanı çıkar. kürşad ihtilali başarılı olmasa da o isyandan etkilenen kutluk kağan göktürkler devletini yeniden kurar. esaretten sonra 2. göktürk devletini olan bu devlet daha sonra uygurların saldırıları sonucunda yıkılır. 2. göktürtlerden bize miras kalan bilge kağan, kardeşi kul tiğin kağan ve vezir tonyukuk adına dikilen orhun abideleridir.
  • türklerin kendisine örnek alması gereken türk devleti.
  • 522 yılında bumin kağan tarafından kurulmuş ve ilk defa türk adını taşıyan devlettir.
  • unlu cinli tarihci liu mau-tsai, "cin kaynaklarina gore dogu turkleri" adli kitabinda, tarihi vesikalara bakarak 1. dogu gokturk devleti'nin 630 yilinda neden yikildigini su sekilde aciklar:

    "turkler, degistirilebilecek cok taraflari olmayan, yapi ve tabiat bakimindan basit ve anlasilabilir geleneklere sahiptirler. il kağan, cinli bilgin chao te-yen'i getirterek ondan bir seyler ogrenmek istedi ve bazi eski gelenekleri bozdu. bu da onun icin iyi olmadi.. ayrica il kağan, hu'lara, (yani bati turkistanli tuccar soğd'lulara) cok guven gosterdi ve devleti onlarin ellerine verdi. kendi akrabalarini ise kendisinden uzaklastirip turklere vazife vermedi. askerlerini daima hareket halinde tuttu; her yil yagma icin cin sinirini gecti. boylece, bu kadar cok hizmet ve yuke dayanamadi. onun danismanlari olan bu yabancilar, cok haris ve acimasiz, dusuncesiz idiler. ne dusundukleri bilinmez ve ayrica onlara guvenilmezdi. bunun icin, verdikleri emirler ve yaptiklari duzenler surekli degildi. yildan yila vergiler artti ve aclik ise cogaldi. bundan dolayi, halk da kagandan yuz cevirmeye basladi."