*

şükela:  tümü | bugün
  • (1869-1935) yılları arasında yaşamış ermeni rahip. aynı zamandra etno-müzikolog ve yorumcu. ermeni müziğinin babası olarak kabul edilir. folklorik ermeni müziğine dayanarak ulusal poliphonik bir stil geliştirmiştir. 4000'den fazla geleneksel ermeni müziğini toplamış ve düzenlemiştir.
  • ermeni, etnomüzikolog, kompozitör, şarkıcı, koro şefi ve din adamı olan komitas 1869’da kütahya’da doğmuş, küçük yaşta yetim kalmış, okul yıllarında ermeni dili ve ruhani müziği üzerine çalışmıştır. önce kevorkyan akademisi’nde eğitim görmüş ardından tiflis’te din ve müzik eğitimini tamamlamıştır. 25 yaşında papaz olmaya hak kazanan komitas’ın soghomon soghomonian olan adı kilise tarafından -17. yüzyılda yaşamış bir ermeni şairi ve müzisyeni olan catholicos komitas’tan esinlenerek- komitas’a çevirilir.

    komitas bir sene etchmiadzin’de kaldıktan sonra ermeni apostolik kilisesi papazı yani vardabed olur. 1896-99 yılları arasında müzik eğitimini geliştirmek için almanya’ya gönderilir ve berlin'de wagner'in kurduğu, richard schmidt’in özel konservatuvarında eğitim görür.

    avrupa yılları boyunca avrupa’nın önde gelen müzik adamlarından biri olan komitas anadolu ve ermeni müziğini konu alan konferanslar da verir. bela bartok’dan evvel anadolu'yu köy köy gezer, çok sayıda türkü derler. ardından 1911 yılında izmir kilisesi'nde kuzan korosu'nu kurar.1912'de en büyük eserini veren komitas, ermeni kiliseleri'nde çalınan divine liturgy'yi (pazar ayini) polifonik tarza uyarlayarak komitas makamını yaratır.

    4000’den fazla ermeni şarkısı ve enstrümantal eseri derler, notaya döker ve seslendirir. ne yazık ki derlemelerinden sadece 1200 tanesi geriye kalır. ermeni folklorünün yanında, ermeni müziğiyle aynı aileden olduğunu düşündüğü türk ve kürt müziğinden de derlemeler yapar.

    1912–15 yılları arasında türk ocakları’nda müzik dersleri verir.
    1915’de ittihatçıların tutuklayıp çankırı’da bir kampa götürdükleri 234 ermeni aydınından biri olan komitas, oraya götürüldüğünü öğrenen arkadaşı halide edip'in girişimleriyle ankara'ya nakledilir, daha sonra istanbul'da la paix hastanesi'ne yatırılan komitas, depresyonu atlatamayınca paris'e gönderilir.

    bundan sonraki hayatının büyük bölümünü de fransa’nın çeşitli akıl hastanelerinde geçirir.
    paris’te ölür ve 1936’da ermenistan’da toprağa verilir.

    (bkz: http://www.myspace.com/komitasvardapet)
  • fransizlar ermeni soykirimi aniti dikmek için onun kisiligini ölümsüzlestirmek istemis ve bayagi brutal bir heykelini dikmislerdir. aslen bu müzisyenin çok hüzünlü bir hikayesi vardir. yillar boyu etnomüzikoloji dökümanlarini anadolu'nun her yerinden emek emek topladiktan sonra, ermenilere karsi gelistirilen hosnutsuzluk ortaminda artik 1914-1915'ler gibi, kendisi esir kamplarina yollanmis, calismalari yok edilmis, dagitilmistir. delirmesinde bas etken olarak calismalarinin yok edilmesi oldugu söylenir. türk sanat müzigi dedigimiz türü, nasil bu topraklarda yasamis olan onlarca çesit kültürün bir imbikten geçmesi oldugunu düsününce, bunun parçalarinin yok edilmesine dayanamiyor, insan. komitas'i baris sembolü olarak görmek isterdim. fransizlarin ve bazi ermenilerin gönlündeki gibi soykirim sembölü degil, calismalarini defalarca arastirmak ve dinlemek hatta kayda aldirtmak isterdim.
  • gomidas vartabed'in ermeni kilisesi için kompoze ettiği pazar ayini dört sesli erkek korosu içindir. günümüzde kiliselerde eser karma korolar tarafından yorumlanmaktadır (maalesef gerekli erkek kadro dağınıktır), bu sebepten gomidas vartabedin yazarken ve kendi korosunda yorumlarken yakaladığı tını yakalanamamaktadır. eserin belli bölümlerinde 1. ses sopranolara tiz gelirken 2. ses ise altolar için tizdir. bu durum oktavdan soyleme veya transpoze ihtiyacını doğurur fakat transpoze yapılırsada baslar boğulur... zordur söylemek nefes ister ama ayrı zevktir müzikalitesi armonisi kilisedeki o yankısı...
  • kalbinize dogru kucuk bir bicak ile minik kesici darbeler atan adam. oldurmeyen... surunduren. yasadiginizi, sizin olu sandiginiz vucuttan cikan kanlara bakarak anladiginiz...kana kana dinlenen, kana kana susan, susatan. delirmeden delirten. ya da delirtirken deliren.
  • kütahya doğumlu ermeni kompozitör, koro şefi. 1915 te çankırı ya gönderilip halide edip ve emin yurdakul un çabalarıyla sınır dışı edilmemiş fakat sözde şizofreni (bkz: sözde ermeni soykırımı) teşhisiyle askeri hastaneye kaldırılmış oradan da paris te bir kliniğe gönderilmiştir. kafakollarla katledilmiştir resmen. e kolay değil sen tut taa o tarihlerde 300 kişilik korolar kur, muazzam eserler üret (ki adına daha sonraları cumhuriyet dönemi klasik müziği filan denilsin) araştırmalar yap ve ermeni ol. bestelerini dinledikçe 1915 i anlayamayanlar "soykırım, katliam" kelimelerine dilleri dönmeyenler yavaş yavaş anlamaya başlayacaklar diye umuyorum. bu katliam değilse acaba nedir?

    http://www.myspace.com/komitasvardapet

    edit: (bkz: gomitas vardapet)
  • (bkz: grung)
  • komitas vardapet, 2010 ajansı'nın da desteği ile bu sene ve önümüzdeki sene çeşitli etkinliklerle anılıyor, anılacaktır. fotoğraflardan anladığım kadarıyla etkinliklerdeki konseri lusavoric korosu düzenliyor. bir de neden / inçu isimli bir film yayınlanıcak.

    vardapet ve anma etkinlikleri hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşmak isterseniz, bir de grup kurulmuş facebook'da. buyrun, bakın:

    http://www.facebook.com/…up.php?gid=137221996305427
  • kalbimde bir evliya kadar kutsaldır...
  • uzun ince bir rahmetlidir.