şükela:  tümü | bugün
  • cumhuriyetin ilk zamanlarinda yeni gelen milliyetcilik gaziyla ortaya cikan abuk bir dil-tarih tezi.
    bu teze gore su an dunya ustunde gordugumuz bir cok irkin turklerden gelme, bir cok dilin
    turkce kokenli oldugu iddia edilmistir.
    sunun gibi komik iddialar yapilmistir:
    "türkler, tarihten çok eski zaman evvelden beri mısır’da yerleşmiş ve tarihe yakın devirleri orada yaşayarak mısır medeniyetini kurmuş ve tarih devirlerini açmıştır. mısır’da ilk medeniyet ve tarihi devlet, türkler tarafından kurulmuştur."
    turkuz, ya suyunu cikartacagiz olayin....
  • ote yandan aslinda bu teorinin bir kullanimi vardir ve donemin yoneticileri tarafindan (en basta ataturktabii) desteklenmesinin bir sebebi vardir.
    donemde bir diger "eyyo eyyo biz milliyetciyiz" diyen akim turkceyi sadelestirme konusunda olayin bokunu cikartmak istemistir. "oturgacli goturgec" , "hamursal uzangac" gibi guzide kelimerle karsilasmamiza yol acmistir. dilin bu derece ani bir sekilde degistirilmesinin zararli oldugunu farkeden yoneticiler gunes-dil teorisini kullanarak engellemisler.
    "guzelim aslinda arapca da turkceden geliyor, sen bosuna atma o kelimeleri dilimizden" seklinde gaz yavaslatilmis, dilin aniden anlasilmaz hale gelmesi engellenmistir.
    ote yandan turkcelestirme cabalari bugun de devam etmektedir ve bir cok degisim coktan yerlesmistir (tayyare <-> ucak), kanimca aslinda guzel de olmustur.
  • (bkz: gunes dil)
  • gercektende dilin kendiliginden turkcelesmesini beklemeden ama netice olarak zorlamayla (kendi kendine olmasina beklemeden yada egitim politikalari ile desteklenmeyen donemin en garip olaylarindan biri)nitekim isvec prensinin ziyaret amacli geldigi ulkemize teorisyenlerin ataturke hazirladiklari konusma metninin almancasini ziyaretcilere turkcesinide(cunki anlasilamayan bir dil) salondaki turk delegelere dagittigi garip bir uygulama...
  • türk tarih tezi ile beraber gitmesine rağmen iç içe geçirillen, çorba yapılan teori
    (bkz: türk tarih tezi)
  • atatürk'ün başlattığı bir proje değildir. atatürk "türk kültürünü ve tarihini araştırın, tarihimizdeki ihtişamlı şeyleri ortaya çıkartın" demiştir. yardımcıları da "hım şöyle külliyetli bişey yapalım paşa da sevinsin" diye ata ata güneş dil teorisi'ni ortaya atmışlardır. atatürk bunu görünce "böyle saçma şey olmaz, gidin adam gibi bir araştırma yapın" diyerek projeyi uzaklaştırmış, lakin kendisinden sonra bir dönemde proje hortlatılarak üzerinde "çalışılmaya" devam edilmiştir...
  • teoriye göre dünya üzerindeki ilk kelime "a" imiş ve güneş demekmiş ve de türkçe imiş. diğer bütün diller sözde bu kelimeden türemiş olduğu için aslında bütün kelimeler türkçe sayılırmış*.
  • aleyhine pek bir laf söylenmediği dönemlerde ünlü gazeteci hüseyin cahit yalçın'ın ciddi protestolarıyla karşı karşıya kalmış proje.
  • atatürk'ün milliyetçiliğini yansıttığı ileri sürülen güneş-dil teorisi (benzer şekilde türk tarih tezi de), milliyetçilikten çok "laiklik"le örtüştürülmelidir belki de. çünkü atatürk'ün üzerinde daha ehemmiyetle durduğu ilke laikliktir. bu teorilerle amaçlanan şey- elbette bir ulus yaratmak ve bir hikaye çevresine insanları toplayarak onların gönüllü itaatini meşrulaştırmak da var işin içinde- atatürk'ün vatandaşlık bilgileri kitabında açıklamaya giriştiği gibi, türklerin,islamiyet'ten önce de güçlü bir uygarlığa sahip olduğunu kanıtlamaktır. çünkü her şeyin nedenini islami çerçevede arayan ve kendini öncesiz gören bir toplumda,islamiyetin etkilerini azaltmak ve onları dünyevileştirmek; ancak ve ancak, onlara, islamiyetten de önce güçlü bir şekilde var olduklarını göstererek mümkündür. lakin kıyısında yüzülen tehlikeli sular kaçınılmaz bir şekilde kabarmış, bu çalışmaların büyük bir kısmını, kafataslarına takan ve bilimsel ırkçılık boyutuna ulaşan muhtevayla donatmıştır.