şükela:  tümü | bugün
  • rusya'nın orjinal ismi south stream olan projesi. nabucco'ya siyasi alternatif olarak ortaya çıkarılmıştır ve ekonomik olarak yapılabilir* değildir. ayrıca avrupa'nın kaynak çeşitliliği ihtiyacını da karşılamamaktadır. zira eğer proje gerçekleşirse, avrupa'nın rus gazına bağımlılığı %60'ların üzerine çıkacaktır. bazı ülkelerde bu oran %100'e kadar çıkacaktır.
  • türkiye'nin inşaatı için onay verdiği doğal gaz projesidir. nord stream ve trans anadoludan sonra güney akım da gerçekleşirse nabucco diye bir şey kalmaz heralde. birkaç yıl sonra nabucco'nun ismi bile unutulur.
  • rusya'nın, avrupa'ya doğalgaz taşımak için karadeniz'in altından geçireceği borularla bulgaristan'a oradan 2'ye ayrılıp, bir hattın yunanistan'a oradan da bir hattın adriyatik denizinin altından italya'ya, diğer hattın ise romanya ve macaristan güzergahını kullanarak avusturya'ya ulaşacak olan doğalgaz boru hattının projesidir.

    turkiye, bu projeye izin vermekle cok stratejik bir hata yapmistir kanimca. hazar havzasi petrol ve dogalgaz kaynaklarinin avrupa'ya aktarilmasi konusunda tekel olmayi hedefleyen turkiye, bu kararla tum stratejik onemini kaybedecektir. rusya, turkiye'yi by-pass ederek direk gazini avrupa'ya satabilecektir.

    nabucco'nun da yatmasiyla, turkiye enerji koridoru olma hayalini yitirmistir. gecmis olsundur.

    isin en uzucu yani ise, turkiye'nin guney akima izin vermesi karsiliginda, rusya'dan 3 milyar metrekup daha fazla gaz alma garantisi almis olmasidir. petrol'de de bir miktar indirim aldigindan bahsediliyor. rusya'nin fiyatlarinin fahis oldugu dusunulurse, aldigi indirimin absolut olcekte nasil bir etkisi olacagini merak ediyorum. turkiye'nin bu anlasmadan oturu kisa sureli olarak dogalgaz sikintisi cekmeyecek olmasi disinda, baska avantaji yok. butun artilar rusya'nin hanesinde yer aliyor.
  • meseleye biraz daha yukardan bakarsak anlasma ile turkiye'nin yaklasik olarak 10 milyar dolarinda bir indirim alacagi konusuluyor; eger rakam dogruysa ekonomik olarak cok da stratejik bir hata oldugu soylenemez.

    yine de soylenen 10 milyar dolarin turkiye'nin bugune kadar baku-ceyhan boru hattindan yazdigi zararlari kapatabilecek bir rakam oldugu kuskuludur. neden bu kiyaslamaya ihtiyac duydum, cunku iki projede de (nabucco; btc) bas aktor ulkelerden biri azerbaycan.

    enerji koridoru olma konusunda hala karadeniz'in turkiye'ye ait kismindan hat cekilecegi icin bir degisiklik yoktur; gecen metrekup basina alinacak komisyon miktarlarini anlasmayi gormeden soyleyemeyecegiz. gunun sonunda; asil onemli olan ister turki cumhuriyetlerden; ister rusya'dan, ister iran'dan gelsin avrupa'ya giden dogalgaz'i kesmek gibi bir yaptirima turkiye'nin girmesi gibi bir durum ancak dunya savasi olceginde bir olay patlak vermedikce olmayacagi icin enerji koridorlugu da aslinda bir anlamda o komisyon oraninin es anlamlisidir. yoksa kendisi gazin sahibi olmayan bir ulkenin zaten gaz, petrol "aktarimi"nda tekel olmak gibi bir hedefi varsa; en basit kelimeyle bu hayali bir hedeftir.

    diger bir durum da nabucco projesinin temelindeki anlayisin biraz iyimser olmasi ile aciklanabilir. bolgeyi yaklasik 4 yildir yakinen taniyan biri olarak soyleyebilecegim basit ama dogru olduguna inandigim bir gorusum var: burdan cikarilacak yeralti-yerustu herhangi bir kaynagin rusya aleyhine bir ekonomik sonuca yol acmasi imkansiza yakindir. bunun temel tek bir sebebi var; rusya'ya karsi duyulan korku. bu korku sadece askeri bakimdan degildir; ayni zamanda hemen tum bdt ulkelerinin devlet baskanlarinin, yoneticilerinin cogunun rusya ekolunden gelmis olmalari ve temelde rusya'yi karsilarina alabilecek herhangi bir adim atmamaya azami gayret gostermelerinin altinda da yatar.

    yani hemen kapi komsusu rusya'nin egemenliginde 100 sene kalmis; hala da nerdeyse ekonomik olarak tamamen entegre ulkelerin gidip fransa, italya ile ittifak grup enerji dagitimina yeltenmeleri kucuk olcekli projeler icin kabul edilebilir; ama tum avrupa'ya dagitilacak bir enerjiden bahsediyorsaniz ve rusya'nin olmadigi bir denklemi tercih ediyorsaniz zamanimizin otesinde yasiyorsunuz demektir. olmayacak is degil; fakat su an itibari ile ozellikle iran'in bu kadar batiyla gerilmesi sebebiyle cok zor bir is.

    genel itibari ile bunun avrupa icin iyi oldugunu dusunmuyorum, ama nabucco ve guney akimin getiri analizini yan yana koyup bakabilsek irrasyonel bir ekonomik karar verilip verilmedigini daha net gorebiliriz. siyasi sonuclar acisindan ise yine bir hata olup olmadigi tartisma goturur; yani azerbaycan'i, turkmenistan'i v.s. kusturmek ise korkumuz hic endiseniz olmasin; zaten en azindan hukumet seviyesinde siyasi olarak oyle cok ayilip bayilmiyorlar bize. bunun nice ornegi var fakat en son daha 1 hafta evvel fransa'nin tarafsizliginin bozulmasini gerekce gosteren turkiye'nin; bu ulkenin daglik karabag meselesini cozecek minsk grubundan cikarilmasi talebinin dikkat edelim lutfen "azerbaycan" tarafindan reddedilmesi kara mizah ornegidir. ya da artik gorelim sunu; kardes ulke filan diye bir sey yoktur; para vardir; objektiftir.

    (cok mu manasiz? aslinda pek degil; yaklasik 2 ay kadar evvel fransiz total sirketinin hazar denizinde yeni buldugu buyuk rezerv icin sarkozy'nin gelmesiyle yapilan bir anlasma var; neden durduk yerde ermeni soykirimini fransa kabul etti diye; azerbaycan onlarla gerilsin ki?)

    ....entry'i birkac gun once yazmistim; bu projenin imzalanmasinin hemen akabinde yani bugun itibari ile gazetede cikan habere gore; bir ulkeye 2 paragraf once soyledigimden 180 derece donusu yaptirmi$tir. sadece bu acidan bile imzalanmasinin ne kadar stratejik oldugunu gorunuz:
    http://www.hurriyet.com.tr/planet/19579257.asp
  • eğer sadece petrol ve doğalgaz indirimi karşılığında verildiyse bu izin çok da karlı değildir. ama eğer rusya ile samsun ceyhan petrol boru hattı için bir anlaşma yapılmışsa o zaman mantıklı bir anlaşma olduğunu düşünebiliriz kanımca.
  • bu yılın başında doğal gaza yaklaşık % 25 zam yapılacağını öngören iddia ile birlikte değerlendirildiğinde günü kurtarmaya yönelik bir hamle olduğu anlaşılan ve nedense türkiye'nin onay vermesinin basında pek ses getirmediği proje.
  • türkiye'nin projeyi onaylaması putin tarafından 'noel hediyesi' olarak değerlendirilmiştir. rusya için bu kadar önemliyken, türkiye için en azından kısa vadede ve görünürde pek de çıkar sağlamayan bir anlaşma olmuştur. imzalandığının ertesi günü gerçekleşen uludere katliamını bu anlaşma ile açıklayan komplo teorileri de geliştirilmiştir ve istihbaratı abd'nin verdiği düşünülürse hiç de yabana atılır bir teori değildir.
  • yilda 63 milyar metrekup dogalgaz sevkiyati bu proje uzerinden gerceklesecektir.

    maliyeti 16 milyar euro'dur.

    ruslar %50 ile buyuk ortaktir.
  • (bkz: #38754407)