şükela:  tümü | bugün
  • horus’un dört oğlundan biridir. babun kafalı mumyalanmış adam olarak görünmektedir. ölülerin ciğerlerinin koruyucusudur ve tanrıça nephthys tarafından korunurdu. hapi ismi, farklı hiyerogliflerle ifade edilmişti; çoğunlukla ama her zaman olmamak kaidesiyle nil nehri tanrısı'nın ismiydi. hapi, tacı zambaklardan (yukarı nil) veya papirus bitkilerinden (aşağı nil) yapılmış şişman bir adama benzetilmiştir.
  • aşağı yukarı 30 hanedan ve durdurulamayan firavun silsilesinden oluşan o meşhur hanedanlık dönemi öncesi eski mısır'da nil nehrinin adıdır. bazı hiyerogliflerde hap, hep ya da hapy olarak yazılmıştır. sonradan mısırlılar nehre 'iterw' demeye başlamışlar ve hapi nehrin tanrısının adı olarak yeniden kullanıma sokulmuş. doğalı ve kutsalı ayırmaya başlamışlar bir şekilde demek ki. nil de yunanlıların büyük tufanı neilos’tan gelen bir şeydir. su anlamına gelir, o da mısırca 'nyw'. yavru kedinin çıkardığı ses gibi.

    nil nehrinin mısır'ın o kurak topraklarına sağladığı yaşam imkanı düşünüldüğünde hapi’nin bir su tanrısı olarak doğurganlık, yaratma, yaşam ve bereket tanrısı olduğu açıktır. garip olan hapi bir tanrıdır, tanrıça değildir, dolayısıyla bir erkektir. mısırlılar bu “su, balıklar ve bataklıklar efendisi”nin heykelini yaparken bu efendinin bedenine bereketi temsil etmesi için büyük süt dolu göğüsler kondurmuşlar. çenesinde firavunların meşhur sahte sakalını taşıyan hapi mavi-yeşil saydam bir tondadır ve iri göğüsleriyle hükmetmektedir. işleri asıl esrarengiz yapan ise hapi’nin hiyerogliflerde bir ikiz olarak çizilmesidir. bu ikizlerden birinin, yani hapi'nin iki halinden birinin, aşağı mısır’la diğerinin ise yukarı mısır'la ilgilendiği düşünülmüş. yukarı mısır'dan sorumlu hapi başlığında bir papirüs taşırken aşağı mısır’ca tanınan hapi’nin başlığında bir lotus vardır. bir hapi akbaba-tanrıça nekhbet diğer hapi ise yılan-tanrıça edjo ile evlidir. genelde taşıdıkları bir testiden su dökerken çizilmişler. bereket ve su tanrısı olarak çift halli hapi güneş tanrısı ra’nın bile yaratıcısı olarak düşünülmüş. mitolojide ra nil nehrinin beyaz kumlu çamuru olduğu düşünülen sütle özdeşleştirilen bir arkaik sıvı maddeden doğmuş olarak betimlenmiştir. bu maddenin kaynağı hapi’dir: hapi’nin süt veren göğüsleri. hapi’nin güneş tanrısını bile yarattığı iddiası müthiş bir iddiadır; reddedenler var. ama bu bizim değil, suyun ve ışığın kavgası.

    nil nehri bereket getirdiği kadar yıkım ve felaket sebebidir de. mısır yüzyıllar boyunca her yıl yeniden ve yeniden nil nehrinin yıllık taşkınlarıyla uğraşmıştır. bu felaketlerin sebebi hapi’nin aslında nil’i kaosun karanlık sularından akıtmaya başlatması ve ölüm ülkesinden geçirerek mısır’a dökmesidir. nil’in taşması mısır’da hapi’nin gelişi olarak anlaşılır ve bu taşkınlar sırasında hapi'nin heykeli sokaklar boyunca gezdirilerek adaklar toplanır ve hepsi de belirli noktalardan nil nehrine atılırmış. hani hapi’nin ra’nın da kaynağı olduğu iddiasından bahsetmiştim ya, işte o iddia nil’in ilk kaynağının kaosun karanlık suları olmasıyla destekleniyor. çünkü bu karanlık sular aslında tüm kainatın kaynağı. aslına bakarsanız, aslının da aslına, bu karanlık suların ayrı bir tanrısı var: nun. insan acaba nun ve hapi aynı tanrıydı da mısırlılar mı aymamıştı buna diye düşünmeden edemiyor. hapi nasılsa ikiz bir halde. biri belki de nun’dur, neden olmasın? yalnız mısırlıların da aydıkları bir şey var. akhenaten çoğul bir tanrı anlayışını yok etmeye çalışıp, tüm tanrıları yasaklar ve güçlerini reddederken, iş hapi’ye geldiğinde duruveriyor. bakmışlar ki su taşkınlarını önleyecek hiç bir güç yok, yani hapi’ye dokunulamıyor, akhenaten o güzel aklını kullanarak hapi’nin kendisinin yeniden vücut bulmuş hali olduğunu söylüyor. ya da hapi onun özelliklerine bürünebilen bir şey olarak düşünülüyor. bu da başka bir bilgi. çok mu karıştırdım işleri? temelde bir tek nil’in tanrısından bahsettim. geriye kaldı 8699 tanrı
  • (bkz: horus)'un oğlu, ölülerin ciğerlerinin koruyucusu ve tanrıça nephthys tarafından korunan, tacı zambaklardan veya (bkz: papirüs) bitkilerinden yapılmış şişman bir adama olarak tasvir edilmiştir.