şükela:  tümü | bugün
  • hawking i$imasi da denen ve stephen hawking tarafindan kara delik'lerin yaydigi radyasyonun nasil olup da kara deligin cekim gucune kapilmadan kacabildiginin quantum prensipleriyle aciklanmasi uzerine soz konusu kara delikten cikan radyasyona konmu$ isimdir..
  • event horizon (bkz: olay ufku) yakininda quantum flactuations sonucu ortaya cikan madde ve zitti anti madde ciftinden birinin birbirlerini yok edemeden kara delik tarafindan yutulmasiyla olusan karadelik isinimi.
  • genel relativite teorisine göre kara deliklerden dışarıya hiç bir şey kaçamaz ancak hesaplara quantum alan teoriside katıldığında kara deliklerinde kara cisim ışıması gibi bir ışıma yaptıkları ve bu ışımanın sıcaklığının da kara deliğin kütlesi ile ters orantılı olduğunu 1974 yılında s. hawking teorik olarak ispatlamıştır. bu özellik nedeniyle kütle kaybı büyük kütleli kara delikler için önemsiz bir durumdur.örneğin güneş kütlesine sahip bir kara deliğin hawking radyasyonu ile kaybettiği enerji 2.73 kelvin sıcaklığa sahip kozmik mikro dalga arka plan ışınımın dan soğurdukları enerjinin yanında çok küçüktür.
    yani bir kara deliğin sıcaklığı t
    t=6.2x10exp(-8)x(mg/mk) burada mg güneşin kütlesi ve mk ise kara deliğin kütlesidir.
    burada bir ikinci durum şudur ki bu kütle kaybetme süreci o kadar yavaştır ki örneğin kütlesi dünyadaki ortalama bir dağın kütlesine sahip bir kara deliğin (kütlesi on üzeri 14 gramdan az) kütlesini tamamen kaybetmesi için geçmesi gereken süreç yaklaşık olarak evrenin yaşına eşittir.
  • hawking bu fikirle, leonard susskind le girdiği kara delik savaşından malup ayrılmıştır, 2004’de dublin’deki bilimsel bir konferansta hawking yenilgisini kabullenmiştir.. geçenlerde discovery science da belgeseli yayınlanmıştır, susskind baba nın ne denli dahi ve aynı zamanda inatçı olduğunu göstermiştir, hayranlık uyandırmıştır.

    detaylar için ; `http://fiziginsahi.wordpress.com/…/karadelikler-mi/`
  • hawking'in teorisine göre;

    sanal parçacık denen bir olay vardır. çok kısa bir süre için ortaya çıkan parçacık ve anti parçacık yine çok kısa bir süre içinde birbirini yok eder, bu yüzden gerçekliğin bir parçası sayılmazlar.

    kara delik ise negatif yüklü parçacığı kendine çekerken pozitif yüklü parçacık kaçar. kara delik negatif yüklü parçacık yüzünden enerji kaybeder ve dışarıda kalan pozitif parçacık bu enerjiyi uzaklaştırır.

    buna da hawking radyasyonu denir.
  • şurada hakkında güzel bir anlatımı olan teori. durumu olmayan arkadaşlar için özetlemek gerekirse diyor ki, hawking 72 yaşında, arkadaşları ona einstein diyor.
  • bekenstein’ın, kara deliklerin de bir entropisi olabileceği, hatta artacağı yönündeki tezine, başta hawking olmak üzere birçok bilim insanı, mesafeli durmuştu. kara deliklere eklenen maddeyle beraber olay ufuklarının da büyümesi, hawking tarafından da onaylanıyordu; ancak olay ufkunun entropiyle olan bağlantısında anlaşmazlık söz konusuydu. hawking, bekenstein’ın savı üzerinde düşünerek değerini anladı ve bu ona, kendi adıyla anılacak özel ışımayı keşfetmesi için bir ilham kaynağı oldu. kara delikler ışıyabilir, ışınım yayabilirlerdi! hawking radyasyonu olgusu, “bir kara delik, varsayımsal olarak hiçbir şey ondan kaçamıyorsa nasıl enerji yayabilir?” sorusunun üzerine doğdu.uzayın her yeri, kuantum fiziğinde sanal parçacıklar olarak bilinen parçacık çiftleriyle doludur ve bu parçacıklar, heisenberg’in belirsizlik ilkesi uyarınca, boşluktan enerji ödünç alarak, inanılmaz derecede kısa bir süreliğine var olup, tekrar ödünç alınan enerjiye dönüşerek yok olurlar. kara deliğin olay ufkuna yakın bir yerde sanal bir parçacık çiftinin oluştuğunu düşünelim; boş uzayda her zaman böyle parçacık çiftlerinin oluştuğunu ve anında yok olduğunu biliyoruz. ancak böyle bir çift gayet özeldir; çünkü olay ufkuna yakın bir yerde oluşup kaybolurken, çifti oluşturan bir parçacık, kütleçekiminin karşı koyulamaz gücüne yenik düşer ve bu çift, sonsuza kadar ayrı düşer. biri kara deliğin içine doğru emilirken, diğeri evrenin içine doğru sürgün edilir. süreç boyunca kara delik, önce yavaşça, sonra ise hızlanarak kütle kaybeder. kara deliklerin sıcaklıkları, sadece fotonlar gibi kütlesiz parçacıklara olanak tanıyacak derecede düşüktür; dolayısıyla hawking radyasyonu ya da ışıması da, elektromanyetik bir ışımadır.
  • sonik karadeliklerde test edilen* ve bu sayede stephen hawking hayattayken kanıtlanma şansı doğan teori. steinhauer bunu kanıtlayabilirse hawking'in nobel ödülü almasına kesin gözüyle bakılıyor fakat konunun hala tartışmaya açık yanlarının olduğu söyleniyor.

    http://futurism.com/…rove-hawking-radiation-exists/
    http://www.express.co.uk/…l-prize-hawking-radiation
  • karanlık enerji, kara delikler ve holografik ilke ile ilgili bir entry yazmıştım. *

    sicim teorisi temelli holografik ilke üzerinden ve evrenlerin başka evrenler içindeki kara delikler ve bu kara delik içindeki bilginin de olay ufkundaki bilginin kuantum çifti olduğunu düşünmeniz durumunda hawking radyasyonu çok kritik ve destekler bir nitelikte oluyor.

    temel olarak hawking radyasyonu, sanal parçacıkların negatif enerji yükünün kuantum çiftleşmesi ile kara delik içine giderken pozitif enerji yükünün kara delikten dışarı doğru ışıdığını ölçmekte. bu bizim evrenimizde neden sadece pozitif yüklü enerji olduğunun, entropinin ve gecikmis seçim deneyinin bir açıklaması olabilir. tüm madde eğer evren (kara delik) dışındaki negatif yüklü çiftiyle balans halindeyse ve aslında zamanın okuyla onun zıddı aslında aynı anda birarada bulunuyorsa, bu durumda bir evrenin holografik ilke doğrultusunda anlaşılması doğru ama tek taraflı bir algı oluyor ve maddenin bir tarafındaki etkileşiminin diğer tarafla etkileşiyor olması durumu quasi-dengeleme durumunu da mantıklı bir zemine oturtuyor. yani hawking radyasyonu sayesinde evrenin hem gerçek hem de bir hologram ikizi olabileceğine ve negatif enerji ile negatif entropinin mümkünatına dair ipuçları yakalamış oluyoruz.