şükela:  tümü | bugün
  • ismini, japonca barış veya sükûnet anlamına gelen heian kelimesinden alan bu dönem, yönetim açısından tabiri caizse japonlar'ın lale devri olarak anılır. japon edebiyatı tarihçileri ise bu dönemi fazla feminen bulur. zira bu dönemde şiir, edebiyat ve estetik kavramlarının öne çıkmasında ve japon dilinin edebiyat dili haline getirilmesinde kadınların üstünlüğü dikkat çekmiştir.

    estetiğin ön planda olduğu bu dönemin güzellik anlayışı ise günümüz güzellik anlayışından tamamen farklıdır. misal; o dönemde bir kadına "güzel" denilebilmesi için o kadının; yuvarlak, hafif tombul yüzlü ve küçük gözlü olması ve ayrıca kaşlarının tamamını alıp 1-2 santim yukarıdan kalemle kaş çizmesi ve dişlerini siyaha boyaması gerekliymiş.

    aşırı feminen ve estetik bi dönem olan heian dönemi sonlarına doğru imparatorluk-taşra çatışmalarına sahne olmuş ve yerini militarist ve eril bi dönem olarak tanımlanabilecek kamakura dönemine bırakmıştır.

    (bkz: yastıkname)
  • 794-1192 yılları arasında sürmüş olan heian dönemi, japon tarihindeki klasik dönemlerin sonuncusudur. dönem, adını “barış ve huzur” anlamına da gelen kyoto’nun eski adı heian kelimesinden almaktadır ve 794 yılında ellinci imparator kammu tarafından başkentin heiankyou’ya taşınmasıyla başlamıştır. heian dönemi, japon kültüründe nesiller boyunca özenilmiş ve takdir edilmiş yüksek bir kültüre sahip olmasıyla meşhurdur.
  • "imparatorluk başkentinin 784 yılında nara'dan nagaoka'ya, 794'te de oradan heiankyo'ya, yani günümüzdeki adıyla kyoto'ya taşınmasıyla başlayan ve 1192'de kamakura'da askeri hükümetin kurulmasıyla sona eren heian döneminde, (...) ivan morris'in belirttiği gibi, bugün geleneksel japonya denince hemen akla gelen şeylerin, suşi ve soya sosunun, zen budizmle bağlantılı çay seremonilerinin*, çiçek aranjmanı gibi pratiklerin, haiku şiirlerinin, no ve kabuki tiyatrosunun, harakirinin ve özellikle de eril militarist ideolojinin kült figürleri olan samuray ve geyşaların daha ortaya çıkmamış olduğu bir dönem." tuncay birkan - yastıkname (sunuş)

    "ama yine de hakikaten ciddi ölçüde "kadın eli değmiş" bir dönemdir heian dönemi ve benzersizliği de büyük oranda buradan kaynaklanır." tuncay birkan - agy

    "mesela çin'den ithal konfüçyüsçülüğün katı kuralcılığı ve budizmin kasvetli, teni hor gören bakış açısı burada şintoizmin de etkisiyle yumuşatılmıştır. belli günlerde belli yönlere yolcuk yapmayı, tırnak kesmeyi, yıkanmayı vs. yasaklayan çeşit çeşit hurafesiyle ve doğaya kutsallık atfedişiyle şintoizm bu dinlerin soyutluğunu azaltmış, yeryüzüyle irtibatını ve insanların zaafları karşısındaki hoşgörüyü artırmıştır, denebilir." tuncay birkan - agy

    (bu arada heian döneminin güzellik standartları günümüzdekine göre epey farklı. güzellikten anlaşılan yuvarlak, hafif tombul yüzlü ve çok küçük gözlü olmak. ayrıca kadınların kaşlarını tamamen alıp bir-iki santim üzerine kalemle kaş çizmek ve dişlerini siyaha boyamak gibi adetleri var.) tuncay birkan - agy

    "basit bir hapşırık bile
    çıkarır ortaya sevgisi az olanı
    ama gerçekten sevenin çok acı,
    böyle fuzuli şeyden acı duyması!" sei şonagon - yastıkname
    [heian dönemi japonya'sında hapşırmanın batı'da olduğu gibi birçok anlamı vardı. ayrıca biri hapşırırsa ondan önce son konuşan kişinin sözünün yalan olduğu düşünülüyordu.]

    heian dönemi japonya'sında "yasak renkler" koyu eflatun/mor gibi sadece imparator ailesinin veya yüksek saray soylularının giyebileceği renklerdi. açık mor ve ve üzüm moru yasak renkler arasında değildi. (bkz: mor/@ibisile)

    (bkz: aylar/@ibisile)
    (bkz: hototogisu/@ibisile)