şükela:  tümü | bugün soru sor
  • sırtında samuray savaşçısı yüzü taşıyan yengeç.

    12. yüzyılda japonya'da hüküm süren heike klanı, imparatorluk tahtında hak iddia eden diğer bir savaşçı klan genji tarafından bozguna uğratılır. sağ kalan samuraylar kendilerini denize atarak boğulurlar. 7 yaşındaki imparatorun bakıcısı ve koruyucusu olan büyükannesi 'nii' de, düşman tarafından yakalanmaktansa torunu olan imparatorla birlikte "okyanusun altındaki derinlikler sığınağımız olsun" diyerek denize atlamayı tercih eder. bu aynı zamanda, heike klanının 30 yıldır sürdürdüğü egemenliğin de sonudur. klandan geriye kalan 43 kadın ise civardaki balıkçılara çiçek ve baharat satmaya devam eder, zamanla bu balıkçılardan çocukları filan olur neyse biz yengeçlere dönelim.

    şimdiii bu balıkçı abilerin dediğine göre, bozguna uğratıldıkları sırada denize atlayarak intihar eden samuray kardeşlerimiz, denizin dibinde yengece dönüşmüşler ve balıkçılar bu yengeçleri yakaladıkları zaman, savaşı anmak adına denize geri atmaya başlamışlar.

    peki bu sevgili samuray kadeşlerimiz denizin dibinde yengece dönüşemeyeceğine göre, nasıl oluyor da bu yengeçler sırtlarında nerdeyse birebir samuray yüzü taşıyabiliyorlar? cevabımız -bazılarınız bundan hiç hoşlanmayacak olsa da- elbette evrim. üzgünüm ama böyle yani.

    şöyle ki;

    bu yengeçlerden ilk yakalanan şanslı, muhtemelen bu fotoğraftakinden çok daha az insan yüzünü andırıyordu. savaştan çok önceleri balıkçılar bu yengeçlerin farkında bile değildi. ama savaştan sonra bunları denize atmaya başlayarak, bir türe bilinçsizce müdahale etmiş oldular. sırtı normal olan yengeçler yenmeye yani ölmeye mahkumdular, ama sırtında insan yüzüne benzeyen bi şekil taşıyanlar denize geri atılacak ve kendilerine benzeyen bir sürü bebek yengeç dünyaya getireceklerdi. pek çok nesil sonrasında ise samuray yüzüne en çok benzeyen sırtlı yengeçler kaçınılmaz olarak hayatta kalıp baskın duruma geçeceklerdi. hem de sadece insan ya da japon yüzüne değil, tam olarak bir samuray yüzüne benzeyinceye kadar.

    yani, çok da şaşılacak bi durum değil, bir evrim harikası daha.
  • carl sagan'ın sunduğu cosmos adlı belgesel serisinde de (tabii ki kitabında da) yer almıştır:

    http://www.youtube.com/watch?v=7hy0bimyus4
  • richard dawkins'e göre evrimi carl sagan tarafından yanlış anlatılan yengeç. dawkins yengeçlerdeki bu değişimin bin yıldan daha uzun bir sürede meydana gelebileceğini söylüyordu.
  • (bkz: carl sagan)ın (bkz: cosmos) adlı kitabında nefis anlatımı şöyledir.“yeryüzündeki yaşam müziğinin küçük bir bölümüne ilişkin bir öykü anlatmak isterim. 1185 yılında japon imparatoru, an t oku adında yedi yaşında bir çocuktu. genji samurayları kabilesiyle kıran kırana bir savaşa girişen heike samurayları kabilesinin lider adayıydı an toku. her iki grup da imparatorluk tahtında cedlerinin üstünlüğü nedeniyle hak iddia ediyordu. son çatışma, imparatorun da başkomutan gemisinde bulunduğu 24 nisan 1185 günü japon iç denizi danno ura’da yer aldı. heike’ler yenildiler ve çoğu öldürüldü. geriye kalanlar da, dalga dalga kendilerini denize atarak boğuldular. imparatorun anneannesi sultan nii, antoku’yla birlikte düşmanın eline geçmemesi gerektiği kararma vardı. başlarına neler geldiğini heike öyküsü'nden izleyelim.

    imparator yedi yaşındaydı o yıl. fakat daha büyük görünüyordu. öyle sevimliydi ki, beline kadar inen uzun ve simsiyah saçlarının çevrelediği yüzünden ışık parıltısı saçılıyordu. şaşkın bir ifadeyle sultan nii’ye, «beni nereye götürüyorsun?» diye sordu.

    gözlerinden yaşlar boşalan sultan nii, genç hükümdara dönerek onu teselli etti ve uzun saçlarını güvercin renkli pelerinine doladı. gözleri dolan küçük hükümdar ellerini kavuşturdu. önce başını doğuya çevirip tanrı ise’ye veda etti, sonra da batıya dönerek nembutsu’sunu (budda’ya yapılan bir dua) söyledi. sultan nii, çocuğu göğsüne sıkıca bastırıp, «okyanusun diplerindedir bizim sarayımız,» diye mırıldandı. böylece dalgalar arasından birlikte deniz dibini boyladılar.

    “heike’lerin tüm filosu yok oldu. yalnızca kırk üç kadın hayatta kaldı. imparatorluk sarayında hizmetkârlık yapmış olan bu kadınlar, deniz savaşının yapıldığı yerin dolaylarında yaşayan balıkçılara çiçek salmaya ve onlara yakınlık göstermeye zorlandılar. heike’ler tarih sahnesinden kaybolup gittiler. bu arada saray hizmetkârlarından ayak takımı olanlarının balıkçılardan peydahladıkları çocuklar, savaş gününü anma festivali düzenlediler. bugüne dek her 24 nisan günü bu festival tekrarlanır. heike’lerin torunları olan denizciler, boğulan imparatorun anıtkabirinin bulunduğu akama tapınağına giderler. orada danno ura deniz çarpışması olaylarının temsil edildiği bir oyunu izlerler. aradan yüzyıllar geçtikten sonra bile insanlar burada samuray ordusu hayaletlerinin kandan ve yenilgiden ‘arınmak için denize doğru koştuklarını görür gibi olurlar.

    balıkçılar, heike samuraylarının o iç denizin derinliklerinde yengeç biçiminde dolaştıklarını söylerler. gerçekten de burada, sırtlarındaki girintili çıkıntılı şekilleriyle samuray yüzünü andıran yengeçler vardır. bunları yakalayan balıkçılar tekrar denize atarlar. yeniden denize atmalarının nedeni danno ura olaylarının acısını anmalarındandır.

    bu efsane ilginç bir soruna yol açıyor. nasıl oluyor da bir savaşçının yüzü bir yengecin kabuğuna işlenmiş olabilir? bunun yanıtı, o yüz şeklini yengeç kabuğuna insanların aktardığıdır. yengecin kabuğundaki şekiller kalıtsaldır. fakat insanlarda olduğu gibi, yengeçlerde de birçok değişik kalıtsal çizgiler vardır. diyelim ki, rastlantı sonucu, bu yengecin çok eski cedleri arasından biri, azıcık da olsa “insan yüzüne benzer bir şekille ortaya çıkmış olsun. o takdirde, balıkçıların, danno ura savaşı sözkonusu olmadan da, insan yüzünü andıran bir yengeci yemek istemeyecekleri söylenebilir. balıkçılar yakaladıkları yengeçleri yeniden denize atmakla evrim kuramının bir sürecini harekete geçirmiş oluyorlar. o da şudur: eğer bir yengeç olağan bir yengeç kabuğuna sahipse, insanlar onu yerler ve o yengecin soyundan gelenlerin sayısı azalır. eğer kabuğu insan yüzünü andırıyorsa, yengeç yeniden denize atılacağından o yengecin soyundan üreyecek olanlar daha yüksek sayılara ulaşacaktır. yengeçler, böylesi kabuklara sahip bulunmaktan yararlanmışlardır. yengeç ve insan kuşakları zaman içinde akıp gittikçe samuray yüzüne en çok benzerlik gösteren kabukluların yaşamlarını sürdürmeleri olanağı doğmuştur. tüm bu olgunun yengeçlerin isteğiyle bir ilintisi yoktur. ayıklama (seleksiyon) onların dışından gelen ve kendini kabul ettiren bir güçtür. samuray yüzüne benzediğiniz oranda hayatta kalma olasılığınız artıyor. sonunda samuray yüzüne benzer kabukluların sayısı bir hayli çoğalacaktır da.”
  • (bkz: carl sagan) cosmos kitabında bahesettiği , biz insanların doğa üzerinde ki etkisinden bahseden , seleksiyon (ayıklama) örneğidir.
  • heike samuraylarını ve yengeçleri çoook hüzünlü bir hikayede izlemek de mümkün http://www.imdb.com/title/tt0058279/

    --- spoiler ---

    ah ah o mezar taşlarının insana dönüştüğü sahne içimi parçaladı.
    --- spoiler ---
  • trajik hikayedir doğrusu. cosmos belgeselinde bu hikayenin anlatıldığı kısmı türkçe altyazılı izlemek isteyen buyursun.

    https://youtu.be/2irb2g_r9ei