şükela:  tümü | bugün
  • (ing) hemolysis, kırmızı kan hücrelerinin* ` :alyuvarparçalanmak suretiyle çevreye içinde barındırdığıhemoglobin`i yayma sürecine tababette verilen isim. hücrelerin yaşlanma sonucu parçalanmalarından farklı bir olay olup genellikle kimyasal, toksik vb olaylar sonucu oluşur
  • lat. kan hücresi erimesi .bazı virus protozoon ve bakteriler de hemoliz yapabilir.
  • alyuvar hücreleri ile bazı diğer hayvan hücrelerinin fazla su alarak patlaması olayı.
  • (bkz: yaran olaylar)
  • hemoliz alınan hasta örneklerinde oldukça sık rastlanır ve hastanelerde yaygın olarak yapılan laboratuvar testlerinin birçoğunu etkilemektedir. laboratuar testleri sıklıkla kan alınması, taşınması ve işlenmesi sırasında meydana gelen in vitro hemolizden etkilemektedir. kısaca in vitro hemoliz meydana getiren durumlara değinelim.

    örnek toplanması esnasında yapılan hatalar nedeniyle:
    koldan kan alırken omuza yakın yani daha yukarı kısımlardan kan alınması nedeniyle.
    turnikenin kolda uzun sure tutulması nedeniyle dokudaki hücreler arası sıvı hemolize neden olur.
    kan alınan bölgenin alkolle temizlenmesi durumunda.
    eğer ince uçlu enjektör kullanılıyorsa. kan alınan enjektör ucunun damar duvarına çok yakın olması da hemolize neden olur.
    iğne ucundaki oyuğun çok küçük olması çok fazla vakuma neden olacağı için bizim nazlı eritrositlerimizi parçalar. bu oyuğun haddinden fazla büyük olması kuvvetli kan akışına neden olur ve sonuç aynıdır.
    eğer kan alınırken enjektör kullanılmış ve çalışma tüpüne kan enjektörden boşaltılıyorsa bu sırada enjektör iğnesi çıkarılmaz ve kan basınçla tüpe boşaltılırsa hemoliz kaçınılmazdır.
    kateter takılı olan hastalardan da kan alınırken bu kateter kullanılıyorsa hemoliz ihtimali yüksektir.

    örneğin işlenmesi esnasında yapılan hatalar:
    örnek kuvvetli şekilde çalkalanmış veya sallanmışsa hemoliz meydana gelebilir.
    örnek alınmış, kanın pıhtılaşması için yeterli süre tanınmamışsa ve örneğin santrifüj gibi hemen işleme konulduysa hemoliz meydana gelebilir.
    örneğin durduğu yerde halde uzun süre bekletilmesi.
    örnek transportu esnasında yapılan hatalar ise genellikle tüp laboratuara pnömatik bir sistem aracılığıyla geliyor ve çok hızlı taşınıyorsa meydana gelmektedir.
  • türkiyedeki kan bankalarından kan bulmak oldukça güçtür. kan bankasından temin ettiğiniz kanı sevinç içinde hoplaya zıplaya taşırsanız poşetteki kanda hemoliz meydana gelir, yani kan hücrelerinin parçalanması, aslında vermek istediğiniz kanı verememiş olursunuz ve hastada yaratmak istediğiniz etkiyi elde edemezsiniz. bu nedenle kan poşetleri iki el üzerinde, çalkalanmadan ve sallanmadan taşınmalıdır.
  • hem demir demektir, lizis parcalanma falan, hemoglobine baglamislar hucrenin su alip sisip patlamasini. bak bu kelimenin acilimini hic dusunmemisim daha once.
  • hemolizli bir kanda özellikle ldh tip 2 yükselir.
  • hemoliz'de ilk önce laktat dehidrogenaz tip2 yükselir ondan sonra potasyum yükselmesi görülür.

    o nedenle normal insanlarda en basın ldh tipi laktat dehidrogenaz tip2'dir.

    edit: bilgi ekleme.
  • kanda osmaz basıncı azaldığında, örneğin damara damıtık su şırınga edildiği zaman görülen olgu. damıtık su verilince alyuvarlar su emerek aşırı biçimde büyüyor ve bozuluyor.