şükela:  tümü | bugün
  • kanuni sultan süleyman zamanında hint deniz yolunu ele geçirmek ve hint müslümanlarına yardım etmek maksadıyla düzenlenen seferlere verilen ad.

    1538-1553 yılları arasında yapılan dört seferden ibarettir.
    ı .sefer 1538 de hadım süleyman paşa tarafından düzenlenmiştir.yemen 'in fethiyle sonuçlanmıştır.
    ıı.sefer 1551 de piri reis tarafından düzenlenmiştir.başarısız olduğundan idam edilmiştir.
    ııı.sefer1552 de murat reis komutasında yapılmıştır.oda başarısızlık nedeniyle azledilmiştir.
    ıv.sefer 1553 te seydi ali reis tarafından yapılmıştır.açık denizde çıkan fırtına dolayısıyla donanma çok büyük kayıp vermiştir.
    seferler genel anlamda başarısızlıkla sonuçlanmıştır.bunun en önemli nedeni ise osmanlı bürokrasisinin hindistan'ın ileride kazanacağı önemi kavrayamamasıdır.ayrıca donanmanın açık denize uygun olmaması, seferlerde açık bir amaç güdülmemesi,sefere çıkılan coğrafyanın uzaklığı başarısızlığı getiren diğer etmenlerdir.
  • aslında bütün olarak başarısız olmamış seferlerdir. hatta maksimalist baktığımızda, portekiz'in hint denizi'ndeki etkinliğine darbe indirdiği, bu yüzden portekiz'in bölgedeki etkinliğini ingiltere ve hollanda gibi kuzey avrupa güçlerine kaptırdığını rahatlıkla söyleyebiliriz. bu konuda salih özbaran'ın makaleleri ve kitapları okunabilir. kendisi portekiz arşivlerinde bizatihi çalışmıştır.
  • ayni zamanda ace sultanligiyla iliskilerin kuruldugu sefer. bu iliskiler sirasinda gonderilen toplarin tam 300 yil sonra 1874'te hollandalilara karsi kullanilmasi saskinliga sebep olmus ama savasin kaderini degistirmemistir.
  • hep aklıma gelen bir seferlerdir.

    acaba tam anlamıyla başarılı olup güneydoğu asyada etkin olabilseydik imparatorluk yıkılır mıydı diye.
    kitaplarda sonuçlar kısmında başarı diye aden körfezi kontrolü ve yemen kazanılmış yazıyor gülüyorum.
    osmanlı yükselme devrini bir anlayabilsek. işte o zaman dünyada futbol tabiri ile nasıl 'atamayana atarlar' olayının başımıza geldiğini anlarız.

    düzeltme: imla
  • başarılı ya da başarısız olma konusundan ziyade osmanlı'dan yardım isteyen devletlerin donanmalar geldiğinde neden ortada olmadıklarının kafama takıldığı seferlerdir.
  • amaçları itibariyle %66.666... oranında başarılı sayılması gereken askeri operasyon.

    neticede portekizlilerin hicaza sızması engellenmiş ve en önemlisi akdeniz ticaretini yeniden açmış seferlerdir. osmanli donanmasını bir kaç başarısız deneme sonunda süveyş ve kızıldenizden atamayan portekiz ve osmanlı ordusunu ıraktan atamayan iranın kaçınılmaz şekilde yakınlaşması bölgedeki portekizin terörize ettiği ticareti salıvermiştir. hatta akdeniz baharat ticaretini 14. yydakinin iki katina cıkarmıştır. aynı şekilde portekizin yara aldığını gören ispanya köpekbalığı gibi portekiz bölgelerine dalmaya başlamıştır. osmanlı da 156x yılında 2. beyazıttan beri ilk defa bütçe fazlası vermiştir.
  • (bkz: #92176479) bu genel bilgiye ek olarak oldukça ilginç istisnai olayların da yaşandığı seferlerdir.

    mesela toz altın limanları için olan mücadelede, osmanlı kaptanı mir ali bey'in 5 gemisi ile portekiz filosunun mombasa nehri girişindeki toplu tüfekli çatışması karaya çıkarak da devam ettiği sırada vahşi ve kalabalık bir yamyam zenci saldırısı olur. sadece çatışmayı bırakıp el ele nehirdeki portekiz gemilerine sığınabilen denizciler, biri de mir ali bey olmak üzere sağ kalır.

    sonra ne oldu bilmiyorum.

    (fernand braudel la méditerranée et le monde méditerranéen ııı s.428)
  • akdeniz şartlarına göre inşa edilen osmanlı gemileri, hint denizi’nin fırtınalarına dayanacak güçte değildi. bu nedenle portekizliler’e karşı başarılı savaşlar yapmalarına rağmen osmanlılar, istedikleri sonucu elde edemediler. bununla birlikte ümitburnu yolu üzerinde önemli mevkileri denetim altına aldıktan sonra 1554’ten itibaren eskiden olduğu gibi basra ve kızıldeniz’e gelip giden çok sayıda kervan, akdeniz’de baharat ticaretinin canlanmasına neden olmuş; trablusşam, iskenderiye, kahire gibi liman şehirleri gelişmiş; bunun sonucu osmanlı gümrük gelirlerinde önemli artışlar meydana gelmiştir. buna karşılık hint okyanus’unda sekteye uğrayan portekiz ticareti büyük zarar görmüştür.
    osmanlı devleti, hint seferleri sırasında kızıldeniz ile basra körfezi’ne hâkim olmuş; yemen, habeşistan ve basra’da stratejik öneme sahip yerleri ellerine geçirmiştir. bu durumda portekizliler, kızıldeniz’de emellerine ulaşamamışlardır.