şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: vatikan)
  • bm'de vatikan için kullanılan resmi isim. bm'deki kararlar hakkında oy verme yetkisi bulunmamaktadır* sadece gözlemci sıfatıyla toplantılara katılmaktadır.

    mun toplantılarındaki temsilcileri matrak olan heyettir."tanrı sizi kutsasın" diye konuşma bitirenleri de vardır, toplantıya geç gelip tüm dikkatleri üzerinde "porn king" yazan kravata toplayanları da*

    liderleri, dünya katoliklerinin ruhani lideri olan papadır.
  • vatikan devletinin uluslararası hukuk tüzel kişiliğinin adı.
    dolayısıyla, tüm uluslararası antlaşmalarda, diğer devletler ve başta bm olmak üzere uluslararası teşkilatlar nezdinde taraf, üye veya gözlemci olan "kişi" holy see'dir.
  • buradaki see latince sedes (seat) sözcüğünden gelmektedir.
  • (bkz: kutsal bkz) yaziyor sozlukte kar$isinda. bakiniz da bakiniz.
  • ing. kutsal makam.
  • nufusu 801 ile dunyada en az olan ulkedir.

    ondan sonra gelen tuvalu'nun bile 11 bin kusur nufusu var.
  • 801 kişilik nüfusa sahip olduğu doğrudur ancak kendisiyle bu konuda yarışan ülke 1319 kişiyle tokelau olan ülkedir.
  • papalık eyaleti ya da papal states, bugünkü bildiğimiz cücük kadar alan kadar değildi zamanında italya'nın bayağı bir kısmını kaplayan büyük bir eyaletti yaklaşık 1000 yıl kadar boyunca.şu morla gösterilen yer
    işte o 1000 yıl boyunca bu 'papal states' etrafı vatikan adı verilen tepelere inşa edilmiş, etrafı surlarla korunan dünyanın en büyük kilisesi olarak bilinen aziz petrus bazilikasında papalar tarafından yönetiliyordu. fakat gel zaman git zaman italya kralı(bkz: vittorio emanuele) papal states'i işgal ediyor roma'yı başkent ilan ediyor. fakat papa vatikan surlarının ardına saklanıyor ve tabir caiz ise hapsedilmiş olduğu halde italya'nın varlığını reddediyor. italya kralı, vatikan'a girip kutsal savaş* çıkarıp karşısına katolikleri alıp işleri zora sokmak istemediğinden papa'nın vatikan dışına çıkacağını umarak bekliyor. fakat bu gerçekleşmiyor yaklaşık 60 yıl boyunca 5 tane papa gelip gidiyor tık yok. taa ki mussolini'ye kadar. mussolini bu katolik halka ikide bir mızmızlanan papa'dan bıkmış olacak bir anlaşma sunuyor papa'ya. anlaşmada* kısaca şunlar var;
    1.)italya vatikan'ı papa'ya veriyor. (aslında tam olarak papaya değil ileride açıklayacağız.)
    2.)italya papa'ya özür niteliğinde bir miktar para + holoskoyu veriyor.
    bunun karşılığında papalık savaşlarda nötr kalacağını** ve italya'yı tanıyacağını söylüyor.
    böylece vatikan devleti doğuyor. kendi polisi, yasası, posta pulu, bankası olan bir devlet. hatta kendi sitesi bile var.vatican.va

    şimdi ilginç kısımlara geliyoruz.
    öncelikle vatikanla ilgili 4 şey bilinmesi gerekiyor. bunlar; kral, papa, vatican city(ülke olarak vatikan) ve holy see.
    papazla başlayacak olursak kendisinin romadaki bütün katoliklerin piskoposu olarak roma piskoposu makamı vardır. aslında her katolik kilisesi'ne bağlı piskoposun kendi makamı var fakat* roma'nın piskoposu aynı zamanda papa olduğundan onun makamı diğerlerinden üstündür ve holy see olarak adlandırılır. ne zaman papa ölür ya da istifa ederse(istifa olasılığı çok çok düşüktür ama mesela 2013'de papa benedict xvı istifa etmişti.) yerine kardinaller tarafından seçilen yeni papa gelir ve makam onun olur. yani papalık gelip geçici olsa da makam yani 'the holy see' kalıcıdır. bilinmesi gereken her ne kadar 'holy see' bir makamı temsil etse de aynı zamanda katolik kilisesini, katolik kilise yapan bütün kuralları temsil eder. mussolini lafını ettiğimiz anlaşmada çok ilginç ama teknik olarak vatikan city'i, holy see'ye (yani makama) vermiş bulundu. inanın ya da inanmayın bu makam uluslararası hukuğa tabî tüzel bir şirket. bu durumda holy see'yi bir bakıma catholic church incorporation adında bir şirket ve papayı da başındaki ceo olarak ifade edebiliriz.

    krala dönecek olursak vatikan city'nin kralı, ülke sınırları içinde mutlak, denetimsiz güce ve söz hakkına sahip kişi. bu bakımdan vatikan kendini dünya'da 6 tane kalmış mutlak monarşilerden birisi yapıyor.
    --- spoiler ---
    diğerleri; umman, suudi arabistan, swaziland, brunei ve katar
    --- spoiler ---

    belki de vatikan'ın avrupa birliği'ne üye olmamasının nedeni budur. -avrupa birliği'ne üye olmak için ülkende demokrasi gerekiyor.- şimdi koltuklarınıza tutunun iş iyice garipleşiyor. vatikan'ın aslında papa tarafından atanan kardinallerin üye olduğu bir yasama organı var. kral, papa'nın herhangi bir kararını ne olursa olsun veto edebilir. peki vatikan'ın kralı nerede? kral aynı zamanda papa! sırf bu yüzden ilginç bir şey ortaya çıkıyor. papa, kardineller tarafından seçildiğinden ve kral vatikan üzerinde mutlak güç sahibi olduğundan ve bu iki rol aynı kişi tarafından ifa edildiğinden vatikan'ın yönetim şekli seçimli mutlak monarşi oluyor. dolayısıyla yeri geldiğinde papa ülkenin kralı gibi yeri geldiğinde holy see makamının sahibi yani papa olarak davranıyor. şimdi bu durumun nasıl olduğunu örneklendirelim; diyelim ki özhüseyinoğulları adında bir şirketiniz var ve bir şekilde şirketin ceo'su ramiz türkiye'yi, ülkenin kendi adası olan heybeliadayı şirkete vermesine ikna etti ve ada artık, adanın kralı özhüseyinoğulları şirketinin ceo'su olmak üzere özhüseyinoğulları krallığı adında mutlak monarşiye sahip bir ülke olarak tanınıyor. dolayısıyla şirket kendi emelleri için bu yeni ülkeyi, bu yeni ülke de kendi menfaati için şirketi kullanabiliyor. yani hem ceo hem de kral olmuş oluyorsun. vatikan'ın özeti de bu aslında. şimdi bu karışıklıklara falan sebep olmuyor mu diyebilirsiniz bu noktada. evet oluyor mesela birleşmiş milletler bir şirket olarak holy see makamını üye olarak kabul ederken vatikan'ı kabul etmiyor. ya da mesela vatikan vatandaşları pasaportlarını aslında bir şirket olan holy see makamından alıyorlar vatikandan değil. vatikan vatandaşı demişken vatikan vatandaşlığını orada doğarak almıyorsun kral tarafından sana papaya çalışacaksın şartı ile sana verilerek alıyorsun ki zaten kral aynı zamanda papa. vatandaşlığı aldıktan sonra kayıp da edebilirsin mesela papa adına çalışmayı bıraktığında papa tarafından vatandaşlıktan atılabilirsin. vatandaş sayısı sanırım 500 küsür civarında bunlar (kardinaller, temizlikçiler, korumalar, polisler vs vs.). sonuç olarak şunu diyebiliriz ki vatikanı önemli kılan vatikan'ın kendisi ve içindeki vatandaşları değil katolik kilisesi ve sınırları dışındaki bu kiliseye bağlı katolikler.

    şunu söyleyeyim bu bilgileri cgp grey adındaki bir kanaldan vatican city explained adlı videodan türkçeye çevirerek ve üzerinde bir takım rütuşlar yaparak buraya yazıyorum. bir takım ufak hatalar içerebilir. emeğe saygı amaçlı kaynağına şuradan ulaşabilirsiniz.