şükela:  tümü | bugün
  • genç osman(2. osman)ın lehistan üzerine düzenlediği sefer. başarıya ulaşamamıştır, bu başarısızlık yeniçerilerin vurdum duymazlığına bağlanır. bunun üzerine genç osman yeniçeri ocağını kaldırmayı sesli düşünmüş, bu sebepten de sessizce ölmüştür.
  • savaşta leh ordusunu veliaht wladislaw, litvanya büyük hetmanı karol chodkiewicz ile stanislaw lubomirski yönetmişti. savaşta bugünkü ukraynalıların ataları olan kazakların önemi büyüktür. leh ordusunun yarıya yakınını oluşturmuşlardı.
  • ukraynayı kurtaracagiz, polonyayı alacagiz, belki de baltik denizine varacagiz gibi hayallerle 100 150 bin insanı seferber edip polonyaya çarpıp kaldıgımız 1622 tarihli seferdir. wikide okudum kaç kez taaruz ediyoruz da lehistan saflarını yaramıyoruz. işte derler buna verimliliği hiçe sayıp kaba kuvvete güvenmek. o kadar adamla bir kaleyi alamıyorsan şapkanı önüne koyup düşüneceksin. neymiş bu sefer sonucu genç osman orduyu yenileştirmenin gerekliliğini anlamışmış. sen kırımdan, eflak, erdel beylerinden, istanbuldaki paralı askerlerinden ve anadoludan 100-150 bin kişiyi bir araya getirip binlerce kilometre kat etmeden bunu anlayamıyorsan zaten bir sorun vardır sende. osmanlıdan 2000 yıl önce yaşamış, kitap yazmış sun tsu der ki başarılı komutanlar önce savaşı kazanır sonra savaşa girer, başarısız komutanlar önce savaşı kaybeder sonra savaşa girip savaşı kazanmaya çalışır. az kitap okusanız, memlekette bilimi teknolojiyi geliştirmeye çalışsanız gelmez böyle felaketler başa. kızdırmayın lan beni
  • savas oncesi

    osmanli ve lehistan kralligi arasinda dinyester nehri sinir olarak kabul edilmis ve iki devlet arasinda uzun yillardir dostluk vardi. ıki devlet arasinda ki anlasma hukmunce osmanli ya bagli bulunan kirim hani leh ulkesine taarruzda bulunmayacak bunun karsiliginda da lehistan eflak ve bogdan in islerine karismayacakti. fakat her iki ulke de bu anlasamaya uymadi. kirim hani lehistan iclerine taarruzlarda bulunup esirler aliyor , karsiliginda ise lehlere bagli bulunan kazaklar ( bugunun ukraynalilari) osmanli sahillerinde cirit atiyorlardi. ayrica lehistan eflak ve bogdan a mudahele etmeyi surduruyordu.

    1617 de lehistan in bogdan a bagli olan hotin kalesini isgal etmesiyle isler karisti. devlete ısyan halinda olan bogdan beyinin yardimina 50 bin kisilik kuvvetle lehistan in katilmasi sonucu ozi beylerbeyi iskender pasa bogdan beyinin uzerine gonderilmis ve yaş sehri yakinlarinda bu orduyu bozguna ugratip bogdan beyi gaşper i oldurmustur.

    sure gelen bu olaylar sonucu padisah ikinci osman ( genc ) lehistan uzerine sefere gitmek istiyor ve sadrazam guzelce ali pasa da kendisini tesvik ediyordu. kazaklarin karadeniz e cikip bogazicinde yeniköy e kadar saldirida bulunmalari sonucu kiyilarda emniyet kalmamisti. devlet ricali ise padisahin savas kararini desteklemiyor hatta ordu basinda savasa gitmemesini bir serdar tayin edilmek suretiyle bu isin halolunmasini istiyordu. genc osman bu teklifler reddetti ve kendisine gonderilen leh elcisini huzuruna kabul etmedi.

    sefere destek veren sadrazam guzelce ali pasa bu siralarda mesane hastaligindan vefat etti ve yerine bostancibasiliktan gelme huseyin pasa sadrazam oldu.

    şehzade mehmed in bogdurulmasi

    bu sirada genc osman sefer karari almis fakat gerisinde tahtina aday bir sehzade birakmak istemiyordu. hayatta 6 erkek kardesi bulunan genc osman bunlardan en buyugu olan kendisinden 2 yas kucuk sehzade mehmet i (14 yasinda) seferden once bogdurtmak istedi. fakat seyhulislam esat efendi bu yonde fetva vermeyi reddetti. bunun uzerine rumeli kazaskeri taskopruluzade kemaleddin efendi seyhulislamlik kapisi kendisine acilir umuduyla sehzade mehmed in katline fetva verdi ve sehzade mehmed boguldu.

    kendisini oldurmek uzere gelen cellatlari gorunce sehzade mehmed ;

    " osman allahtan dilerim ki omru devletin berbat olup brni omrumden nice mahrum eyledin ise sende sende behremend ( faydalanmak )olmayasin." seklinde beddua etmis ve nitekim genc osman lehistam seferi donusunden kisa bir sure feci sekilde tahttan indirilip oldurulmus ve katline fetva veren rumeli kazaskeri kemaleddin efendi ise daha lehistan seferinin baslangicinda yolda isakçı yakinlarinda vefat etmistir.

    istanbul dan hareket edilmesi

    genc osman mahiyetindeki kapikulu ocaklatiyla beraber 29 nisan 1621 de istanbul dan ayrilip edirne ye geldi. burada hedefler diktirip yeniceri arasinda yarismalar duzenleyerek basarili olanlara oduller verdi. ısakci ya gelinince kapikulu ocaklarina biner akce sefer bahsisi dagitildi. ısakci dan ayrildiktan sonra kirim haninin 50 bin kisilik bir kuvvetle dinyeper nehrini gectigi ve saldiri icin izin bekledigi haberi geldi ve kendisine izin verildi. daha sonra diyarbakir beylerbeyi dilaver pasa eyalet ordusuyla ve eflak voyvodasi da 6 bin kisilik kuvvetiyle orduya dahil oldu.

    ele gecirilen tutsaklardan 60 bin kisilik leh ordusunun hotin onunde bekledigi ve bir kisim kazak ( ukraynali ) özi kalesi tarafina yollandigi haberi alindi. ayrica nemçelilerden ( avusturya ) lehlere gelen bir kisim yardimci kuvvetler erdel voyvodasi tarafindan maglup edilmisti.

    ordu degirmenköyu mevkisine geldiginde bir kisim beyler ve bogdan voyvodasi orduya dahil oldu. bu sirada bogdan voyvodasi alexander yollarin koprulerin tamirinde gosterdigi ihmal lehlere karsi yumusak tutumu nedeniyle azledilip hapse atildi. yerine daha once voyvodalik yapmis olan ve lehlere karsi dusman olan istefan tomşa getirildi.

    bogdan yakinlarina gelindiginde yenicerilerin ordudan kacmakta oldugu dedikodusu cikti. genc osman her askere yarimsar kurus bahsis vermek suretiyle sayim yaptirdi ve askeri huzurundan gecirtti. bu durum yeniceri agalarinda itimatsizlik sayildigindan uzuntuye sebep oldu.

    hotin onune gelis ve savasin baslamasi

    osmanli ordusu 2 eylul 1621 de istanbuldan ciktiktan yaklasik 5 ay sonra dinyester nehri kiyisindaki hotin sehri onlerine geldi. 3 eylul den itibaren kirim hanininda orduya katilimiyla birlikte 25 gun boyunca kaleye saldirida bulunuldu fakat kale dusurulemedi. fakat kirim haninin veliahtlarindan olan nurettin sultan in lehistan iclerine duzenlemis oldugu akinlar buyuk ses getirdi ve binlerce esir ( sivil)le birlikte geri dondu . orgugahta esir satisi bu sebeple bir hayli ucuzlamisti.

    14 eylul de yapilan saldirida budin beylerbeyi karakas mehmed pasa dusman siperlerine girip tam bayrak dikecekken gogsunden aldigi iki tufek kursunuyla vuulup sehit oldu. kahramanligiyla unlu bu pasaya sadrazam huseyin pasa nin kiskanclik besledigi ve bu sebeple kendisine yardim etmedigi ortaya cikinca huseyin pasa sadaretten azledildi. bunun uzerine diyarbakir beylerbeyi dilaver pasa sadarete getirildi. ancak karakas mehmet pasa nin olumu asker icinde derin bir uzuntuye sebep olmus ve moralleri bir hayli dusurmustu.

    savasin gidisati

    mehmed pasanin olumu ve savastan bir tulu netice alinamyip bir adim ileri gidilememesi asker icinde duzensizlere sebep olmus askerin sevkini kirmisti. padisah genc osman ise mutlak surette zafer istiyor hatta gerekirse burada kişlayacagini soyluyordu. bu sirada eflak voyvodasi şerban in araciligiyla 5 ekim 1621 de lehler baris yapmak ve savasi baslatmaki suclarindan dolayi ozur dilemek amaciyla elcilerini gonderdiler.

    askerin isteksizligi mehmed pasa nin olumu gerekse de kelle ve esir getiren askerlere odenen bahsislerin dusuk olmasi nedeniyle savas daha fazla surdurulmedi ve asker padisaha padisahta askere küskün sekilde baris yapildi.

    onceden bogdan a ait iken osmanli devletine isyan eden voyvoda gaşper in lehlere biraktigi kucuk hotin kalesinin yeniden bogdan a verilmesi karsiliginda eski sinirlar uzerinden baris yapildi. sultan suleyman zamanindan beri lehlerin kirim hanina odedigi yillik 40 bin duka altinlik verginin odemesi devam ettirilecekti.

    savasin bitimi

    savas toplamda 34 gun surmus ve 8 ekim 1621 de ordu geri donus yolculuguna baslamisti. genc osman buyuk bir zafer kazanmis edasiyla cevre osmanli mulklerine zafernameler gondermis ayrica istanbul a girisinde dev bir zafer alayi duzenlettirmistir.

    sefere hem padisahin hem de kirim haninin bizzat katilmasina karsi tarafta ise sadece leh kralinin oglunun olmasina ragmen gercekte bir basari elde edilememesi hem asker hem de padisah tarafinda uzuntuye ve dedikodularin cikmasina sebep oldu. genc osman bu basarisizligi askerlerin isteksizligine lakayitligina askerler ise padisahin yaninda ki bir takim yalakalarin padisahi yanlis bilgilendirmesine dayandiriyordu.

    bu savasin sonucunda askerler ve padisahin arasinin acilmasi kisa sure sonra genc osman in tahttan indirilmesi ve feci sekilde öldurulmesiyle sonuclanacakti.

    genc osman in tahttan indirilimesi ve öldürülüşu
  • şurada harika bir çalışmayla sunulmaktadır:

    https://www.youtube.com/watch?v=xu4vdw2y6y0
hesabın var mı? giriş yap