şükela:  tümü | bugün soru sor
  • tokat semahı olarak da bilinen son derece görkemli, özellikle sonlara doğru coşkulu ve heyecanlı bir semah. bu semahta kadınlar kendi çevreleri etraflarında dönerlerken erkekler onların çevrelerinde dönerler. dönüşler saat yönünün tersine doğrudur.

    semah icra edilirken söylenilen aynı türkünün sözleri de şöyledir;

    her sabah her sabah seher yelleri
    seher yelleriyle esen ali'dir
    muhammet kılavuz canım mahşer yerinde
    insanlık bayrağın çeken ali'dir

    kim dokuduğu bin çiçekli halıyı
    kim dirilti bin yıl yatan ölüyü
    ceneti aladan gelen doluyu
    dolduran muhammet içen ali'dir

    yürü güzel yürü ( yolundan kalma)
    her yüze güleni dost olur sanma
    ölümden korkup ta ( sen geri kalma )
    yiğidin alnına yazılan gelir

    kul hüseyin der ki ( gül benzin soluk )
    alnımıza yazılmıştır ayrılık
    vallahi sevdiğim ( gönüller birlik )
    ne sen beni unut nede ben seni

    (bkz: http://www.youtube.com/watch?v=4beu8ryomok)
    (bkz: http://www.youtube.com/watch?v=adh8xh9d1ei)

    trt repertuarında biraz daha farklı sözlerle mevcut; http://www.turkudostlari.net/soz.asp?turku=1058

    aşağıdaki yazı http://www.aleviweb.com/…howthread.php?p=201305'dan alıntılanmıştır;

    bykuş nickli üyeden alıntı

    hubyar(tokat) semahı

    anadolu’da bulunan ve 28 semah çeşidinden birisi olan hubyar semahı tüm hubyar ocağı mensupları – sıraçlar tarafından bilinmekte ve cem’lerde icra edilmektedir. hubyar ocağı cemlerinde ilk önce kırklar semahı yapılmakta ve daha sonra hubyarlıların yöresel içerik taşıyan folklorik semahı icra edilmektedir. cemde bulunan halk semaha kalkmadan önce baş semahı adı verilen bir semah edilir. daha sonra diğer cem erenleri semaha kalkar.hubyar köylüleri bu semahlarını köylerinde yaptıkları düğünlerinde, nişanlarında ve bayramlarında da yapmaktadırlar.

    hubyar ocağında kırklar semahı bir erkek üç kadın tarafından yapılır. erkek önde ellerini birbirine yatay şekilde vurarak sazın ritmine göre ilerlerken arkasından üç kadın kolları göğüs hizasında yana açık avuç içleri yukarı bakacak şekilde ilerlerler. hubyar ocağında kırklar semahı bekar kızlar tarafından yapılır. kırklar semahında dönme (hızlanma) yoktur.

    hubyar semahı hubyar-sıraç topluluklarının renkli ve cıvıl cıvıl yaşantısının cemlerdeki ibadetlerine yansımasıdır.

    hubyar semahında çalgı ; çalgı saz ve kemaniden oluşur. genelde iki saz çalan aşık, iki kemani çalan aşık şeklindedir. fakat bu konuda bir sınırlama yoktur. aşıklar semah esnasında dönüşümlü veya koro halinde türküler söylerler. bu türküler hatayi, karacaoğlan, pir sultan abdal, kul himmet , derviş ali ve diğer alevi ozanlar ile halk aşıklarının deyişlerinden oluşmaktadır. hubyar ceminde aşık dedenin yanına değil karşısına veya çaprazına oturur.

    hubyar semahında giysi ; hubyarlılar tüm günlük hayatlarında olduğu gibi semahlarını yaparlarken de yöresel kıyafetlerini giyerler. kadınlar başında kaytan işlemeli ve para veya altın süslemeli fesi, üç beş kumaştan yapılmış boy entaresi, alttta yine üçbeş kumaştan yapılmış tumanı olur. kapalı yerlerde yapılan semahlar çıplak ayakla yapılır. erkeklerde günlük kıyafetleriyle yaprlar semahları ayaklar çıplak ve mutlaka baş şapkalı olur. kadın erkek baş açık semaha çıkamazlar. kapalı yerler de de ayaklar çıplak olmak zorundadır.

    semaha kalkış ; hubyar ocağı cemlerinde semaha kalkacakları gözlekçi belirler. işaret edilen kişi ortaya çıkar dedenin elini öper. kadın ve erkek semahçılar ilk önce kendi aralarında birbirleriyle görüşürler (öpüşürler) daha sonra kadın semahçılar erkek semahçıların ellerini öperler. kadın semahçı ile birlikte semahta kadının aile büyüğü de varsa ayağına eğilir (öpmek için) fakat genelde erkek buna müsaade etmez ve niyazını alır.

    semah ; üç erkek ve üç kadın tarafından yapılır. diziliş şekli bir erkek bir kadın şeklindedir. hubyar semahı ağırlama ve dönme veya hızlanma dediğimiz iki bölümden oluşur.

    ağırlama bölümünde erkekler, elleri göğüs hizasında ve avuç içleri yere bakacak şekilde , kadınlar ise elleri göğüs hizasında ve avuç içleri yukarı bakacak şekilde yana açılarak ve halka çizerek yavaş ritimle ilerlerler. bu arada saz ve kemaniden oluşan aşıklar gurubu ritim eşliğinde deyişlerini söylemektedirler. aşıkların ritme hız vermesiyle semah eden canlar da hareketlenir ve kadınlar ellerini yine avuç içleri yukarı bakacak şekilde açarak hem kendi etraflarında hem de halka çizer şekilde hızla dönmeye başlarlar, bu arada erkekler de aynı ritimde ayaklarını sazın ahengine göre yere vurarak ve dönen kadınları sanki koruyorlarmış gibi ellerini yana açarak , aynı hızla halka çizerek dönerler.

    hubyar semahı diğer semahlar içerisinde oldukça coşkulu , hızlı bir ritme sahip bir semah olarak nitelendirilmektedir.

    hubyar semahı tokat semahı diye de adlandırılmakta ise de bu yanlıştır. çünkü bu semah sadece tokat bölgesinde değil, sivas-tokat-amasya-yozgat-çorum bölgelerinde bulunan hubyar-sıraç toplulukları tarafından bilinmekte ve icra edilmektedir.
  • umut özkan da yorumlamıştır.
  • alevi kulturunun has muzigidir, ozudur.
  • cengiz özkan şahane yorumlamıştır.

    https://www.youtube.com/watch?v=n6axhj01tgm
  • sivas’ın kuzey tarafında bağlı olduğumuz geleneklere göre cemlerde dönülen semahtır. gerçekten alevi semahları arasındaki en görkemli semahtır. kadınlar hem kendi etrafında döner hem de genişçe bir daire çizerler (dünya temsili) erkekler ise sadece daire çizerler (güneş temsili) ayrıca kadınların avuç içleri gök yüzüne açıkken erkeklerin avuç içleri yere doğru açıktır ve bu bağlamda aslında kadın ve erkeğin bir bütünün iki yarısı olduğunu temsil eder.