• mahkemenin verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılması sanığın suçsuz olduğunu göstermez. bilakis mahkeme sanığın suçlu olduğuna kanaat getirmiş ve bu yönde karar vermiştir. ancak sanığın geçmişi ve suçun niteliği göz önüne alınarak -özellikle çocuk suçlular için- sanığa ikinci bir şans vermeyi amaçlar. kısaca hagb denir.

    türk hukukuna çkk/2005 ve cmk/2006'da girmişse de, pek çok avrupa ülkesinde 50 seneden fazladır uygulanmaktadır. hakimin bu kararı verebilmesi için suça ilişkin (objektif) 2 şart ve sanığa ilişkin (subjektif) 3 şartın oluşması gerekir.
    * suça ilişkin şartlar:
    - soruşturma veya kovuşturması şikâyete bağlı suç olması
    - hükmolunan hapis cezasının iki yıl veya daha az olması veya sanığa adli para cezası verilmiş olması
    * sanığa ilişkin şartlar:
    - sanığın daha önceden kasıtlı bir suçtan ötürü mahkum olmaması
    - sanığın daha sonra tekrar suç işlemeyeceği yönünde kanaat oluşması
    - suç sonucu mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi

    http://www.turkhukuksitesi.com/makale_682.htm

    sanık için mahkeme "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" kararı aldıysa, sanığın veya müdafinin karara itiraz etmesi durumunda mahkeme, "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" ile ilgili şartların oluşup oluşmadığı yönünde inceleme yapar. esastan inceleme yapılmaz. ancak sanık 5 yıl içerisinde kasten bir suç işlerse bu durumda yargıtay'a temyiz için başvurulabilir. davacı taraf "hükmün açıklanmasının geri bırakılması"na ilişkin şartların oluşmadığına dair ağır ceza mahkemesine itiraz edebilir. sanığın itirazı ise aleyhinedir.

    hüküm açıklanmamış olsa da harç, yargılama masrafları, karşı vekalet ücreti vb. ücretler sanık tarafından ödenir.

    -------
    ilgili 5271 sayılı kanunun 231. maddesi aşağıdaki gibidir:
    copy paste:

    hükmün açiklanmasi ve hükmün açiklanmasinin geri birakilmasi

    madde 231 - (1) duruşma sonunda, 232 nci maddede belirtilen esaslara göre duruşma tutanağına geçirilen hüküm fıkrası okunarak gerekçesi ana çizgileriyle anlatılır.

    (2) hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir.

    (3) beraat eden sanığa, tazminat isteyebileceği bir hâl varsa bu da bildirilir.

    (4) hüküm fıkrası herkes tarafından ayakta dinlenir.

    (5) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl* veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.

    (6) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;

    a) sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

    b) mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,

    c) suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

    gerekir.

    (7) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.

    (8) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;

    a) bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,

    b) bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

    c) belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,

    karar verilebilir. denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.

    (9) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.

    (10) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.

    (11) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.

    (12) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilebilir.

    (13) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md) hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.

    (14) (ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 s.k.23.md;değişik fıkra: 23/01/2008-5728 s.k./562.mad) bu maddenin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümleri, anayasanın 174 üncü maddesinde koruma altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlarla ilgili olarak uygulanmaz.
  • koskoca beş yıl adamın elini kolunu bağlayan uygulama... kuzu yetiştiricisi...
  • kanunda aksi belirtilen haller dışında, bu uygulamaya tabi olanlar devlet memuru olabilir. devlet memuru olanlar memuriyetine devam edebilir.
  • uygulanması, sanığın kabulüne bağlıdır. 6008 sayılı kanun, madde: 7
  • "geri bırakılması" dediği için kafa karıştıran şeydir bu. oysa ki geri değil ileri bırakılmaktadır hükmün açıklanması, yalan mı? hüküm henüz açıklanmadı, açıklanırsa da ileri bir tarihte açıklanacak. dolayısıyla ileride olacak bir şeyden bahsediyorsak, bu neden "geri bırakma" olarak adlandırılmış? hukukçularımız neden türkçe bilmiyor? devlet buna bişey yapması lazım.
  • türk hukukuna ilk kez 5395 sayılı çocuk koruma kanunu'nun 23 ncü maddesi ile girmiş ve daha sonra cmk'ya aktarılarak yetişkinler için de uygulama alanı bulmuş, hukuki müessesedir.

    burada temel sorun, açıklanması ertelenen karar hakkında temyiz yoluna başvurmanın mümkün olmamasıdır. dolayısı ile mahkemenin, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin sanığın muvafakatının alması gerekir. ancak kanunda bu muvafakatın yargılamanın hangi aşamasında alınacağı belirsizdir. ve çoğu kez, tıpkı uzlaşmada olduğu gibi, basmakalıp bir cümle ile zapta sanık muvafakat etti şeklinde geçirilir.
  • daha önce sadece takibi şikayete bağlı suçlar için uygulanabilir iken, 5728 sayılı yasa ile değişik cmk 231/14 maddesi uyarınca soruşturması ve kovuşturması şikayete bağlı olsun olmasın bütün suçlar için uygulanabilir hale gelmiştir.

    hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının geri alınması da mümkündür. sanık, kendisi hakkında hükmolunmuş olan denetimli serbestlik kararının infazı için yapılan tebligat üzerine "denetimli serbestlik müdürlüğü"ne müracaat etmezse, mahkemece sanık ve savunmanı dinlendikten sonra hükmün açıklanmasına karar verilir.
  • henüz kendisine uygulanmasını isteyip istemediği sorulduğunda iyi mi kötü mü bir uygulama olduğunu tek seferde anlayabilen sanık çıkmamıştır.

    hakim: eğer hakkında ceza verilirse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını ister misin?
    sanık: anlayamadım hocam
    hakim: yani 5 yıl içinde suç işlemezsen cezan düşer işlersen ikisini de çekersin
    sanık: benim suçum yok hocam istemem ben
    hakim: oğlum senin lehine olan bir şey, bunu sormamız gerekiyor iyi bir şey senin için bu
    sanık: o zaman isteyeyim müdürüm
  • buna ilişkin olarak verilen karar, vatandaşlara verilen adlî sicil kayıtlarında görülmez; sadece adlî makamların kullanabildiği adlî sicil kayıtlarında yer alır.
  • bu kararı veren hakim özetle şunu söylemektedir:

    "şu anda seni (mesela) 1 yıl içeri tıkabilirim. ama sen iyi bir arkadaşa benziyorsun. 5 yıl uslu duracağını varsayarak, şimdilik sana ceza vermiyorum. 5 yıl uslu durursan bu dava hiç açılmamış gibi olur. sicilinde de görünmez. ama eğer 5 yıl içinde bir yamuk daha yaparsan o zaman vereceğim cezaya şimdiki 1 yılı da eklerim feleğin şaşar, hadi bakalım git şimdi"