şükela:  tümü | bugün
  • çinli simyacılar harıl harıl ölümsüzlüğün sırrını bulmaya çabalıyorlardı. içlerinden birisi maddelerin çeşitli kombinasyonlarını denerken bir miktar kükürtü balla karıştırdı ve ardından ahırının duvarından kazıdığı beyaz kristal tozdan bir miktar ekledi. bu toza tuz dendi. şimdilerdeki sofra tuzu değildi bu , eski simyacılara göre tuz , tadı sofra tuzunkine benzeyen her türlü beyaz kristale denirdi. duvarlarda bulunan ve bu işlemde kullanılan çin tuzu ise potasyum nitrattı.

    çinli simyacı bu karışımı ısıtınca olanlar oldu havaya uçtu. karışım patladı rengarenk alevler saçtı ve dumanla birlikte yok oldu. keşfinin haberleri hızla yayıldı ve çinliler huo yao ya da ''ateş ilacı'' dediği formül diğer simyacıların elinden geçerek mükemmelleştirildi. bal kısa bir süre sonra odun kömürü ile değiştirildi. ortaçağın sonlarına doğru tarif ortadoğu üzerinden avrupa'ya yayıldı. çin karı veya nitre denen aynı tuz orada da taş duvarların üzerinde oluşuyordu. özellikle de yeraltında, bodrumlarda ve mahzen-mezarlarda. romalılar ona sal petrae (latince ''taş tuzu'') dediler. böylece bu önemli tuz en yaygın ismini aldı : saltpeter (güherçile). çinli huo yao batı'nın barutuna dönüştü.