şükela:  tümü | bugün
  • her nefes alış verişte uyanık bulunmak, gaflette olmamaktır. hak yolcusu her nefesini allah ile huzur ve uyanıklık içinde alıp vermelidir. bütün vakitlerini bir çeşit ibadet ve taat içinde geçirmelidir.
    (bkz: onbir temel esas)
  • nefeste şuur

    sâlikin, her nefesini şuur halinde ve uyanık olarak alması… insanın nefesleri “he” sesi ile girip çıkıyor… bu “he”, “hüviyet”in, “he”sine işarettir. demek ki, insan, her nefeste zikredicidir; ancak bunun mânâsı ve şuurundan gafil olduğu için bu zikirden sayılmaz ve zikrin faydasını temin etmez. böylesi zikir, uykudaki konuşmaya benzer. uyuyanın, uykusunda konuştukları, nasıl, mânâsını düşünmekten uzak olduğu için, hiç bir kıymet ifade etmezse; zikir de şuur halinde olmadıkça itibardan düşüktür.

    bu yola girmekten murad, her nefeste gerçek ihsan sahibi allah’ın zât’ına işaret edici teneffüsi “he”yi, mânâsını sürekli hatırda tutarak teneffüs etmektir. bu yola giren, bilhassa içten gelen nefesinde huzur ve şuur halini korumalı, asla gaflete yol vermemelidir. bir nefesten diğerine geçiş, gafletle değil, huzurla olmalı ve nefesler, allah’ı hatırlamaktan bir an bile uzak olmamalıdır. bu yolda nefesi muhafaza ve ona riâyet etmeyi pek mühim saymışlar ve nefeste şuur halini muhafaza etmeyeni de kayıp bilmişlerdir. bahâüddin hazretleri buyurdular: “- allah’a varış yolunda işin aslı, nefes üzerindedir. bütün himmet ve gayreti, nefesi muhafazaya; ve her nefesi de huzura hasretmek gerektir. nefesin giriş – çıkış ânı ve iki nefes arası, sakın ha gafletle geçirilmesin!,..”

    necmüddin kübrâ, “fevâtih’ül-cemâl” adlı risalesinde şöyle buyurur:

    “-zikrullah ki, teneffüs eden bütün canlıların zarurî nefesleridir. nefesin girip çıkmasında allah’ın gayb haline ve hüviyetine işaret eden ve her teneffüs eden canlının, nefes alış verişinde ses halinde teşekkül eden “ha” harfi; ister huzur ehli olan insanlar gibi, mânâsı bilinerek, şuurlu olsun; ister gafil insanlar ve sair hayvanlarda olduğu gibi şurursuz olsun, yine de, her alınan ve her verilen nefeste sürer gider.

    “allah” lafzındaki son harf olan “ha” da bu “ha”dır. kelimenin başındaki “al” eki, tarif için olan, “eliflâm” ekidir. yine kelimede, “iâm” harfinin şeddeli oluşu, tazimi mübalâğalı kılmak içindir. işte “allah” isminin hakikati olan “h”, nefeslerde sürüp giden ve o’nun ismine işaret eden o “h”dir ki, onsuz hiç bir şey hayata hak kazanamaz.

    akıllı talip odur ki, hakk’ı bildiği nisbette, bu harf-i şerifi teneffüs ederken, o’nun ilâhî zât’ın hüviyetini de düşünmüş olsun ve her nefes alıp verişinde o yolu takip ederek, huzura varma, yani allah’la olma gayesine erişinceye kadar şuurunda o zât’ın hüviyetini muhafazaya gayret göstersin ki, bu nisbet, zahmetsiz olarak onun gönlüne yerleşmiş, onun tek düşüncesi olmuş olsun; öyle ki, artık o nisbeti, külfetsiz olarak gönlünden çıkarmaya muktedir olmasın.

    tasavvuf ıstılahında hüviyet, “lâ taayyün – belirsizlik” itibariyle hakk’ın zât’ından ibarettir. o derecede belirsizlik ki, “hüviyet” ifadesi, hüviyet tabiriyle bile kayıtlı değil… bu mertebede o’na hiçbir ilim ve idrâk yanaşamaz; bu itibarla o, “mutlak meçhûl”dür.

    o zaman ne yapıyoruz? her nefesi içimize çekerken hayalimizden bir "hu" zikri yapıyoruz verirken de aynı şekilde...tâ ki bu işlem otomatikleşinceye kadar. allah'ı hiç unutmaz hale gelinceye kadar...
  • irademiz dışında yaptığımız nefes alma halinin çoğu zaman farkında bile olmayız. hûş der-dem prensibi, bu sıradanlığı aşıp, gafletten sakınarak, farkındalığı artırmamızı istiyor bizden. nakşibendiyye'de nefesi muhafaza (nefesin hakkına riayet yahut nefesten haberdar olma) yol almanın esası sayılmıştır.

    nefes alıp verirken kalbin allah teâlâ ile huzurda olması demek, nefesleri allah teâlâ’ya itaatle ve ibadet suretiyle ihya ederek geçirmektir. nefesimizin gafletten kurtulması ile kalb huzura erer. huzura eren ise, allah teâlâ’nın tecelliyâtını her an müşahede eder. işte ancak kalb allah teâlâ ile huzurda iken girip çıkan her nefes ihya edilmiştir ve allah teâlâ’ya adanmış demektir. gafletle alınıp verilen hiçbir nefes, allah teâlâ’ya varmamıştır.

    bahâüddin hazretleri buyurdular:

    “allah’a varış yolunda işin aslı, nefes üzerindedir. bütün himmet ve gayreti, nefesi muhafazaya; ve her nefesi de huzura hasretmek gerektir. nefesin giriş – çıkış ânı ve iki nefes arası, sakın ha gafletle geçirilmesin!..”

    mevlana sadettin kaşgâri kuddise sırruhu’l-azîz

    “bu yolda nefesi muhafaza ve ona riayet etmeği mühim tutmuşlardır. gerektir ki, her nefes huzur ve bilgi ile alınıp verilsin. nefesini koruyamayanlara yolunu şaşırmış gözüyle bakarlar.”

    hâce ubeydullah kuddise sırruhu’l-azîz

    “bu yolda terakkinin temeli nefes üzerindedir. her nefeste hale bakmalı ve mazi ile istikbali düşünmekten uzak kalmamalıdır. nefesin giriş ve çıkışında iki nefes arasını öyle muhafaza etmelidir ki, hiç biri vücuda gafletle girip vücuttan gafletle çıkmasın.”

    "bu yolda, sâlikin nefesine çok dikkat etmesi gerekir. bu yolda, nefesini korumayan için, 'nefsini (kendini) kaybetti' denir. böyle bir söze sebep olmak ise iyi değildir."
  • nefes alırken ve verirken "hu" zikri yaparız bilinçsizce. işte bu zikri bilinçli hale getirmek marifettir.

    eski devrin insanları ile şimdiki insanlar her yönden çok farklıdırlar. o yüzden kitaplarda okuduğumuz tekniklerin aynen günümüze taşınması çoğu durumda mümkün olmaz ve laf ebeliğinden başka bir sonuca da yol açmaz. insan uygulamaya sokamadığı ve belli sonuçlar elde edemediği tekniklerden laf olsun diye bahsetmemelidir. gereksiz bilgi kirliliği oluşturur ve hakikati örtmeye başlar çünkü.

    ben bu prensibi uygulamaya geçirmek için değişik yöntemler denedim. öncelikle belirteyim ki, daimi olarak nefesin farkındalığını korumak ve her nefes alışta ve verişte "hu" zikrinin yapıldığını hayal etmek oldukça zor bir iş. bir müddet sonra bezginlik ve bıkkınlığa yol açıyor. eski devrin insanları böyle yaparlarmış ama günümüz insanının yapısı farklı.

    onun yerine bu farkındalığa gün içinde veya gece, belli bir zaman dilimi ayırmak en iyisi. 15-20 dakika, yarım saat veya bir saat. parkta yürüyüş yaparken, otobüste işe giderken veya akşam eve dönerken vs...gibi.

    odaklanmayı da burun deliklerine ve havanın giriş ve çıkışına yapmak en iyisi. vücudun diğer kesimlerinde farklı hassasiyetler var. karıştırıp dengeleri bozmamak lazım.

    eğer başarılı olursak düşünün nimetin büyüklüğünü!

    allah'ın en büyük ismini, doğrudan zatına işaret eden "hu" zamirini nefesimize endeksliyoruz. bir müddet sonra meleke haline geliyor ve otomatikleşiyor. geri kalan ömrümüzde nefes almak zorunda olduğumuza göre, bereberinde sürekli "hu" zikri de yapmış olacağız. her nefesimiz kazanca dönüşecek inşaallah.